Rewitalizacja (łac. re+vita – dosłownie: przywrócenie do życia, ożywienie) – działanie skupione na ożywieniu zdegradowanych obszarów miast, np. poprzemysłowych, którego celem jest znalezienie dla nich nowego zastosowania i doprowadzenie do stanu, w którym obszary zmieniają swoją funkcję.
Rewitalizacja jest pojęciem stosowanym najczęściej w odniesieniu do części miasta lub zespołu obiektów budowlanych, które w wyniku przemian gospodarczych, społecznych, ekonomicznych i innych, utraciły częściowo swoją pierwotną funkcję i przeznaczenie. Rewitalizacja jest w tym znaczeniu zespołem działań z zakresu budownictwa, planowania przestrzennego, ekonomii i polityki społecznej, których celem jest doprowadzenie do ożywienia, poprawy funkcjonalności, estetyki, wygody użytkowania i jakości życia w rewitalizowanym zespole.
Istnieje kilka grup problemów, na których skupia się rewitalizacja miast we współczesnej Polsce (2004):
Rozwiązania tych problemów opracowane zostają kompleksowo w tzw. "lokalnych programach rewitalizacji", przygotowywanych przez władze lokalne w oparciu o wytyczne "Narodowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2001-2006". Do miast, które opracowały już Lokalny Program Rewitalizacji należą: Poznań, Gdańsk, Wrocław, Żyrardów, Warszawa, Radom. Nad opracowaniem Programu pracuje także Kraków.
Przykładami miast w Polsce, które prowadzą na swoim terenie działania rewitalizacyjne, są m.in.: Bydgoszcz, Poznań, Gdańsk, Łódź, Kraków, Żyrardów, Bielsko-Biała, Elbląg, Głogów, Słupsk, Kołobrzeg, Radom, warszawska Praga Północ, Węgrów, Szczecin, Wolin i Zamość. Rewitalizacja w Polsce prowadzona jest głównie w ramach Urzędów Miejskich, powstają jednak pierwsze wyspecjalizowane spółki zajmujące się prowadzeniem procesu rewitalizacji.
Istotną sprawą w trakcie realizacji Programów Rewitalizacji jest pozyskanie partnerów społecznych – organizacji pozarządowych realizujących działania należące do sfery społecznej procesu rewitalizacji. Partnerzy tacy poszukiwani są przez podmioty realizujące proces wśród organizacji już istniejących. W przypadku słabości takich na obszarze rewitalizowanym bądź nawet ich braku podejmowane są działania zmierzające do ich kreacji.
Spis treści |
Organizacją pozwalającą wymieniać doświadczenia dotyczące rewitalizacji jest Stowarzyszenie "Forum Rewitalizacji"[1] mające siedzibę w Krakowie. Stowarzyszenie skupia najbardziej aktywne samorządy, organizacje i osoby. Organizuje konferencje i szkolenia dla podmiotów realizujących Lokalne Programy Rewitalizacji.
Rewitalizacja jest terminem pochodzenia medycznego, gdzie oznacza przywracanie sił witalnych ludziom. Można też rewitalizować długowieczne pojazdy np. kolejowe i inne maszyny (czas cyklu życia pudła jest dłuższy niż wartość technologiczna wyposażenia). Termin jest obecnie nadużywany i nazywa się tak każdą większą modernizację.