Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Rogoźno | |||||
|
|||||
| Państwo |  Polska |
||||
| Województwo | wielkopolskie | ||||
| Powiat | obornicki | ||||
| Gmina | Rogoźno gmina miejsko-wiejska |
||||
| Prawa miejskie | 24 kwietnia 1280 | ||||
| Burmistrz | Bogusław Janus | ||||
| Powierzchnia | 11,24 km² | ||||
| Wysokość | 63 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2010) • liczba • gęstość |
11 158 1012 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna |
(+48) 67 | ||||
| Kod pocztowy | 64-610 | ||||
| Tablice rejestracyjne | POB | ||||
|
Położenie na mapie Polski
  Rogoźno
|
|||||
| Na mapach: | |||||
| TERC (TERYT) |
4303916024 | ||||
|
Urząd miejski
ul. Nowa 264-610 Rogoźno |
|||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||
| Strona internetowa | |||||
Rogoźno (niem. Rogasen) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie obornickim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Rogoźno. Położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad rzeką Wełną i jeziorem Rogoźno. Miasto historycznie przynależy do Wielkopolski.
Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 11 158 mieszkańców[1].
Spis treści |
Rogoźno położone jest nad rzekami Wełną i Małą Wełną oraz nad jeziorem Rogoźno (długie 4750m, szerokie 350m, 136 ha, do 6 m głębokości), na wysokości ok. 63 m n.p.m., przy drodze krajowej nr 11 Katowice – Poznań – Oborniki – Piła – Koszalin – Kołobrzeg, 40 km na północ od Poznania i ok. 52 km na południe od Piły. W mieście bierze początek droga wojewódzka nr 241 Rogoźno – Wągrowiec. Przez Rogoźno przebiega linia kolejowa Poznań – Oborniki - Piła – Kołobrzeg oraz nieczynna już linia Inowrocław – Krzyż Wlkp.
Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 11,24 km²[2].
W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. pilskiego.
Według Banku Danych Lokalnych GUS stan z dnia 31 grudnia 2010 r. Miasto Rogoźno liczyło 11158 mieszkańców czyli gęstość zaludnienia na obszarze miasta wynosiła 1012 osób/km². Na populację miasta składa się 5779 kobiet oraz 5598 mężczyzn. Obliczony na podstawie tych danych współczynnik feminizacji wskazuje, że na 100 mężczyzn przypadają 104 kobiety. Przyrost naturalny na 1000 mieszkańców wynosi 5,7.
Struktura wiekowa ludności Rogoźna przedstawia że osoby w wieku
 |
Ta sekcja od 2011-02 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Nazwa miasta pochodzi od rogoży (pałki wodnej). Najstarsze ślady grodziska wczesnośredniowiecznego pochodzą z VIII-IX wieku. Pierwsza wzmianka pisana z 1192 roku (Roguezno).
Początki kasztelanii rogozińskiej przypadają najpewniej na połowę XII wieku, a więc na okres powstania nowego grodu na lewym brzegu Wełny (u wyjścia Małej Wełny z Jeziora Rogozińskiego) udokumentowanego badaniami archeologicznymi. Pod koniec 1. połowy XIII wieku Rogoźno było siedzibą dobrze funkcjonującej kasztelanii, potwierdza to dokument z roku 1248 w którym wymieniony jest kasztelan Gniewomir – "Gneomir castelanus de Rogozna". Kasztelania rogozińska posiadała charakter terytorialny. Graniczyła, rozpoczynając od północy, z kasztelaniami: ujską, żońską, gnieźnieńską, radzimską, obrzycką i czarnkowską. Dokładny przebieg jej granic, z uwagi na skąpe materiały źródłowe, jest jednak trudny do określenia.
Pomimo upadku znaczenia urzędu kasztelańskiego, rogozińscy kasztelanowie występowali aż do rozbiorów w XVIII wieku, choć stanowisko miało tu już jedynie charakter tytularny. Ostatnim kasztelanem rogozińskim był wspomniany w źródłach 22 stycznia 1787 roku Adam Jan Malczewski (zmarły w 1804 roku). Kasztelanowie rogozińscy mieli prawo zasiadania w Senacie I Rzeczypospolitej, jako kasztelanowie mniejsi, zwani drążkowymi. W hierarchii senackiej plasowali się między innymi przed kasztelanami radomskimi, wieluńskimi, przemyskimi, chełmskimi, bydgoskimi czy warszawskimi.
Kasztelanowie rogozińscy do końca XV wieku:
| Imię i nazwisko kasztelana | Lata pełnienia urzędu | Uwagi |
|---|---|---|
| Gniewomir z rodu Samsonów-Watów | 1248-1251 | |
| Domaradzic ze Smogulca h. Grzymała | 1280-1297 | |
| Sławnik h. Pałuka | wymieniony w 1349 | |
| Chwał z Werkowa h. Pałuka | 1360-1363 | |
| Janusz Furman z Zaniemyśla h. Grzymała | 1392-1400 | |
| Jura z Chojnicy h. Przosna | 1401-1402 | |
| Jakusz, Jakub Przysiecki h. Grzymała | 1405-1421 | |
| Jakusz, Jakub z Rynarzewa h. Szreniawa | 1427-1431 | |
| Jan Oganka z Ułanowa h. Sulima | 1433-1447 | |
| Włodek, Wałach z Łagiewnik h. Sulima | 1448-1452 | |
| Piotr z Głęboczka h. Łodzia | wymieniony w 1453 | |
| Przecław Potulicki h. Grzymała | 1458-1485 | |
| Jan Starszy z Danaborza h. Pałuka | 1485-1517 |
Dokument lokacyjny Kostrzyna z 1251 wspomina o grupie "gości" książęcych z Rogoźna, historycy wątpią jednak, by tworzyli oni zorganizowaną społeczność miejską. Przyjmuje się, że właściwa lokacja miasta w Rogoźnie nastąpiła dopiero w 1280 wraz z odpowiednim dokumentem wystawionym przez Przemysła II[4]. W przywileju tym wspomina się, że zasadźcami są Jan i Piotr Dedz, ówcześni właściciele miasta. Miasto lokowane było na prawie niemieckim, jakie obowiązywało też w Poznaniu. Przemysł II wybudował w Rogoźnie zamek modrzewiowy, o którym wspomina Jan Długosz w swej pracy pod tytułem „Annales seu cronicae incliti Regni Poloniae". Król Przemysł II lubił Rogoźno, często tu przebywał, o czym świadczą dokumenty z lat 1284 i 1286. Miasto na trwale weszło do historii Polski 8 lutego 1296, kiedy Przemysł zginął tu zamordowany w zasadzce (prawdopodobnie dokonanej z inicjatywy bądź z udziałem margrabiów brandenburskich). Przywileje nadane miastu przez Przemysła II zostały dwukrotnie potwierdzone przez innych władców. Po raz pierwszy już w roku 1296 potwierdził je dla rogozińskiego wójta Dobrogosta książę Władysław Łokietek. W 1427 roku prawa przyznane mieszkańcom Rogoźna zostały potwierdzone i w znaczny sposób poszerzone w dokumencie relokacyjnym wystawionym miastu przez króla Władysława Jagiełłę.
W 1750 roku starosta Jakub Szołdrski lokował Nowe Miasto Rogoźno. Przy tej okazji sprowadzono liczną grupę niemieckich sukienników. W XVIII wieku był to jeden z najznaczniejszych wielkopolskich ośrodków sukienniczych. W roku 1794 na mocy reskryptu króla pruskiego, formalnie połączono Nowe Miasto Rogoźno i Stare Miasto Rogoźno w jeden organizm miejski.
W okresie Księstwa Warszawskiego w trakcie odwrotu Wielkiej Armii miała miejsce bitwa w Rogoźnie (1813) 10 lutego 1813. Rosyjskie oddziały pod dowództwem Woroncowa zaatakował 4 Pułk Nadwiślański polskiej piechoty zmuszając go do cofania się w kierunku na Parkowo i Oborniki.
Mieszkańcy brali aktywny udział w powstaniu wielkopolskim 1918/1919. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zamordowali w pobliskich lasach rożnowickich ok. 12 tysięcy osób, m.in. pacjentów szpitala psychiatrycznego w podpoznańskich Owińskach i 100 jeńców angielskich[5].
|
|
Ta sekcja od 2011-09 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Miasta i gminy partnerskie:
 |
Tę sekcję należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: wskazać jaki związek z miastem (2011-09). Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Duchowni:
|
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||
