Roman Wapiński (ur. 8 maja 1931, zm. 14 maja 2008) – polski historyk, badacz dziejów Polski XIX i XX w., wieloletni wykładowca Uniwersytetu Gdańskiego, członek honorowy Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego (uhonorowany prestiżowym wyróżnieniem Medal Stolema).
Studia ukończył w 1955 na Uniwersytecie Warszawskim. W 1971 roku uzyskał tytuł profesora nauk humanistycznych.
Zajmował się życiem politycznym II RP, prowadził badania dotyczące świadomości narodowej Polaków i historii Narodowej Demokracji. Przyczynił się do powstania Uniwersytetu Gdańskiego, którego był Prorektorem ds. Kształcenia oraz długoletnim dyrektorem Instytutu Historii. Członek PAN, PAU, doktor honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego (28 lutego 2001), laureat Nagrody Naukowej Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza (2002) i Splendor Gedanensis.
Autor ponad 300 prac naukowych oraz biografii Ignacego Paderewskiego i Romana Dmowskiego.
Profesor Roman Wapiński wychował wiele pokoleń historyków. Pod jego kierunkiem powstało kilkadziesiąt prac doktorskich i setki prac magisterskich m.in. Donalda Tuska, Wiesława Walendziaka, Adama Rybickiego.