Na mapach:
| rondo
Kaponiera
|
|
| Jeżyce | |
Widok ronda od strony zachodniej z D.S. Jowita |
Rondo Kaponiera – rondo znajdujące się na zachód od ścisłego centrum Poznania, stanowiące centralny punkt w sieci komunikacji miejskiej dziennej (głównie tramwajowej) i nocnej. Rondo stanowi element I ramy komunikacyjnej miasta.
Spis treści |
W latach 70. XIX wieku w związku z modernizacją sieci kolejowej Twierdzy Poznań przeniesiono dworzec kolejowy w Poznaniu z Jeżyc z dzisiejszej ul. Zwierzynieckiej w obecne miejsce. Wraz z tą zmianą tory kolejowe położono na najbliższym przedpolu zachodniej części rdzenia poligonalnego twierdzy. Wymusiło to też zorganizowanie skrzyżowania torów kolejowych z ciągiem komunikacyjnym wychodzącym z Bramy Berlińskiej. Zbudowano wówczas wiadukt nad torami, rampę w kierunku południowym do nowego dworca (dziś ul. Dworcowa) zaś w zachodnim przyczółku wiaduktu powstała Kaponiera Kolejowa (oddana do użytku w 1872 roku) mająca bronić torów. Dała ona wówczas nazwę całemu wiaduktowi (w 1910 roku zmieniono ją na most Zamkowy, a obecnie Most Uniwersytecki).
Kolejna znacząca przebudowa miała miejsce w latach 1968-1973. W miejscu Kaponiery Kolejowej zbudowano rondo z przejściem podziemnym, które otrzymało imię Mikołaja Kopernika w rocznicę jego 500 urodzin. Prace rozpoczęto 1 kwietnia 1968 i prowadzono etapami, przy czym przez cały czas czynne były zelektryfikowane linie kolejowe biegnące pod rondem. Podczas przebudowy skrzyżowania konieczne było wyburzenie części starych przyczółków po stronie kolejowego 'toru szczecińskiego' i w konstrukcji tzw. 'dziury toruńskiej'. W tym zakresie prace saperskie wykonywał pododdział Wojska Polskiego. Przez 2 miesiące (1 sierpnia 1971-30 września 1971) wyburzono 3000m³ starej konstrukcji, wywieziono 2500 ton gruzu. Przy okazji budowy ronda w ulicy Roosevelta ułożono dodatkowy trzeci tor tramwajowy dla pojazdów zjeżdżających z ronda i skręcających w ulicę Bukowską. Rondo oficjalnie oddano do użytku w 19 maja 1973 roku, przekazaniem ostatniego etapu budowy - tunelu podziemnego.
Tunel posiadał wentylatornie i system ogrzewania elektrycznego, oraz możliwość podłączenia do ogólnomiejskiego systemu ciepłowniczego. Przy temperaturze zewnętrznej -18°C zakładano wewnętrzną temperaturę w tunelu +5°C.
Przy rondzie (zejście "Bałtyk" / MTP) ustawiony jest obelisk Światowida. Jest to obelisk około 5-metrowej wysokości, utworzony z 5 granitowych elementów, z których każdy waży 3 tony. Autorem jest Jerzy Sobociński. Na granitowych płaszczyznach wypisano odległości dzielące Poznań od europejskich stolic. Napisy (razem 400 liter) odlano w brązie. Obelisk ukończono w całości w grudniu 1973 roku. W górnej części umieszczono zegar (wyprodukowany w Czechosłowacji) z 4 podświetlanymi tarczami. Sterowany było on przez zegar-matkę, znajdujący się w pomieszczeniach kina "Bałtyk" (nieistniejące).
Obecnie część pomieszczeń zajmuje Muzeum Motoryzacji Automobilklubu Wielkopolski, jednak większość pomieszczeń znajdujących się po bokach obecnego przejścia podziemnego oraz pod nim pozostaje pusta, służąc między innymi nietoperzom jako miejsce zimowej hibernacji.
Dzisiejszą nazwę rondo otrzymało w 1992 roku. Rada miasta uznając, że w Poznaniu istnieją ul. Kopernika oraz Osiedle Kopernika, zaś poznaniacy i tak używają starej nazwy "Kaponiera" na określenie tego miejsca, zmieniła nazwę na Rondo Kaponiera.