Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Roza Otunbajewa | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 23 sierpnia 1950 Osz |
 4. Prezydent Kirgistanuod 7 kwietnia do 19 maja 2010 jako p.o. prezydenta |
|
| Przynależność polityczna | Socjaldemokratyczna Partia Kirgistanu |
| Okres urzędowania | od 19 maja 2010 do 1 grudnia 2011 |
| Poprzednik | Kurmanbek Bakijew |
| Następca | Ałmazbek Atambajew |
| Premier Kirgistanu |
|
| Okres urzędowania | od 7 kwietnia 2010 do 17 grudnia 2010 |
| Poprzednik | Danijar Usenow |
| Następca | Ałmazbek Atambajew |
| Minister Spraw Zagranicznych |
|
| Okres urzędowania | od 25 marca 2005 do 15 sierpnia 2005 |
| Minister Spraw Zagranicznych |
|
| Okres urzędowania | od kwietnia 1994 do czerwca 1997 |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Roza Isakowna Otunbajewa (Роза Исаковна Отунбаева) (ur. 23 sierpnia 1950 w Osz) – kirgiska polityk i dyplomatka. Była trzykrotna minister spraw zagranicznych Kirgistanu (w 1992, od 1994 do 1997 oraz w 2005) i była ambasador. Jedna z liderów tulipanowej rewolucji w 2005, a następnie działaczka opozycji i jedna z liderów rewolucji w kwietniu 2010. 7 kwietnia 2010 mianowana p.o. prezydenta i szefową rządu tymczasowego. 19 maja 2010 mianowana prezydentem Kirgistanu. Pełniła ten urząd do 1 grudnia 2011.
Roza Otunbajewa urodziła się w 1950 w mieście Osz. W 1972 ukończyła filozofię na Uniwersytecie Moskiewskim, a następnie przez sześć lat była profesorem i szefem Wydziału Filozofii na Kirgiskim Uniwersytecie Narodowym[1].
W latach 80. XX w. rozpoczęła karierę polityczną. W 1981 została drugim sekretarzem KPZR w radzie regionalnej Frunze (ob. Biszkek). Następnie zajmowała stanowisko szefa delegacji ZSRR przy UNESCO w Paryżu (1989-1991) oraz ambasadora ZSRR w Malezji. Po uzyskaniu przez Kirgistan niepodległości, od lutego do maja 1992 pełniła funkcję ministra spraw zagranicznych i wicepremiera w czasie rządów prezydenta Askara Akajewa. Jeszcze w tym samym roku objęła stanowisko ambasadora Kirgistanu w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie (1992-1994). Od kwietnia 1994 do czerwca 1997 ponownie była ministrem spraw zagranicznych. Od 1998 do 2001 zajmowała stanowisko ambasadora w Wielkiej Brytanii. W latach 2002-2004 była zastępcą szefa specjalnej misji ONZ w Gruzji[1][2][3][4].
Po przyjeździe do ojczyzny we wrześniu 2004 powróciła do działalności politycznej. W grudniu 2004 była jednym z założycieli partii Ata-Dżurt (Ojczyzna) przed planowanymi na luty 2005 wyborami parlamentarnymi. Do wyborów nie została jednak dopuszczona z powodu niespełnienia prawnego wymogu 5-letniego domicylu[1][2].
Wzięła aktywny udział w tulipanowej rewolucji w marcu 2005, w wyniku której obalony został prezydent Akajew. W nowym tymczasowym rządzie premiera i p.o. prezydenta Kurmanbeka Bakijewa objęła funkcję ministra spraw zagranicznych. W sierpniu 2005 parlament nie zatwierdził jej kandydatury na stanowisku szefa dyplomacji w nowym rządzie premiera Feliksa Kułowa[1][2].
W późniejszym czasie zdystansowała się od polityki Bakijewa i przeszła w szeregi opozycji. W wyborach parlamentarnych w Kirgistanie w grudniu 2007 dostała się do Rady Najwyższej z ramienia opozycyjnej Socjaldemokratycznej Partii Kirgistanu, zostając jedną z liderek opozycji[5][2].
7 kwietnia 2010 w czasie antyrządowej rewolucji w Kirgistanie została ogłoszona przez opozycję nowym szefem rządu tymczasowego, który celem miało być opracowanie nowej konstytucji i zorganizowanie demokratycznych wyborów w ciągu 6 miesięcy. Rząd ogłosił rozwiązanie parlamentu i przejęcie obowiązków prezydenta. Rząd premiera Danijara Usenowa tego samego dnia podał się dymisji. Obalony prezydent Bakijew uciekł ze stolicy na południe kraju, odmówił jednak rezygnacji z urzędu[6][7]. W kolejnych dniach próbował mobilizować swoich zwolenników z południa kraju. Jednak pod wpływem nacisków ze strony OBWE, USA i Rosji oraz zapowiedzi rządu tymczasowego o rozpoczęciu akcji policyjnej skierowanej przeciw niemu, 15 kwietnia 2010 odleciał do sąsiedniego Kazachstanu. Tego samego dnia przesłał do kazachskiej ambasady w Biszkeku oficjalne pismo informujące o rezygnacji ze stanowiska szefa państwa[8][9].
19 maja 2010 rząd tymczasowy w wydanym dekrecie ogłosił Rozę Otunbajewę pełnoprawnym prezydentem Kirgistanu i przedłużył jej mandat do końca 2011. Decyzja ta miała zostać potwierdzona przez obywateli w referendum konstytucyjnym 27 czerwca 2010[10][11]. W referendum tym ponad 90% głosujących zatwierdziło projekt nowej konstytucji, ograniczającej uprawnienia prezydenta i wprowadzającej parlamentarny system rządów oraz poparło wydłużenie mandatu Otunbajewy[12]. 3 lipca 2010 została uroczyście zaprzysiężona na stanowisku prezydenta Kirgistanu. Zgodnie z prawem nie mogła ubiegać się ponownie o ten urząd w wyborach prezydenckich planowanych przed końcem 2011[13].
Wybory prezydenckie przeprowadzone zostały 30 października 2011. Zwyciężył w nich premier Ałmazbek Atambajew, który został zaprzysiężony na stanowisku 1 grudnia 2011[14][15].
Roza Otunbajewa jest zamężna, na dwoje dzieci. Mówi płynnie w języku angielskim i rosyjskim[3].
|
|||||||||||
|
|||||||
