Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej

	Rzeczpospolita; Polska;
	Ten artykuł jest częścią serii:; Ustrój i polityka II RP Ustrój polityczny; Mała Konstytucja z 1919; Konstytucja marcowa; Nowela sierpniowa; Konstytucja kwietniowa; Rozporządzenia Prezydenta; Sądownictwo Najwyższy Trybunał Administracyjny; Trybunał Stanu; Trybunał Kompetencyjny; Sąd Najwyższy; Prokuratoria Generalna; ; Parlament Sejm Sejm Ustawodawczy; Sejm I Kadencji; Sejm II Kadencji; Sejm III Kadencji; Sejm IV Kadencji; Sejm V Kadencji; Posłowie; ; Senat Senat I Kadencji; Senat II Kadencji; Senat III Kadencji; Senat IV Kadencji; Senat V Kadencji; Senatorowie; ; ; Prezydenci; Premierzy; Rząd; Wojsko Polskie II RP; Podział administracyjny; Wojewodowie; Wybory parlamentarne; Partie polityczne; Polityka zagraniczna; Naczelnik Państwa; Wikiprojekt Polityka;

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej – akt normatywny w II Rzeczypospolitej oraz w III Rzeczypospolitej^[1] wydawany przez głowę państwa i kontrasygnowany przez Prezesa Rady Ministrów oraz właściwych ministrów^[2]^[3].

Spis treści

Można wyróżnić następujące rodzaje rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej w II Rzeczypospolitej:

rozporządzenie wykonawcze: wydawane w związku z art. 44 ust. 2 Ustawy z dnia 17 marca 1921 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1921 r. Nr 44, poz. 267) "celem wykonania ustaw i z powołaniem się na upoważnienie ustawowe";
rozporządzenie z mocą ustawy: w latach 1926-1935 - w związku ze zmianami wprowadzonymi przez art. 5 Ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. zmieniającej i uzupełniającej Konstytucję Rzeczypospolitej z dnia 17 marca 1921 r. (Dz. U. z 1926 r. Nr 78, poz. 442) - wydawane na wniosek Rady Ministrów i przedkładane na najbliższym posiedzeniu Sejmowi do zatwierdzenia (art. 44 ust. 7 Konstytucji) w dwóch określonych sytuacjach:
- "w razie nagłej konieczności państwowej" przy rozwiązanym Sejmie i Senacie w zakresie ustawodawstwa państwowego, z wyjątkiem spraw określonych w art. 3 ust. 4, art. 4-6, art. 8, art. 49 ust. 2, art. 50 i art. 59 Konstytucji oraz zmiany ustawy zasadniczej i ordynacji wyborczej (art. 44 ust. 5 Konstytucji),
- na podstawie ustawy upoważniającej w czasie i w zakresie przez nią wskazanym, z wyjątkiem zmiany ustawy zasadniczej (art. 44 ust. 6 Konstytucji).

Obecnie Prezydent może wydać rozporządzenie na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i w celu wykonania ustawy.

Najwyższy Trybunał Administracyjny w Orzeczeniu z dnia 26 lutego 1929 r. (Dz.Urz. MSW z 1931 r. Nr 14, s. 483-485) orzekł, iż "przewidziane w art. 81 Konstytucji (...) ograniczenie sądów, w szczególności NTA, do badania ważności ustaw nie stosuje się do badania ważności rozporządzeń [Prezydenta Rzeczypospolitej] z mocą ustawy".
Sąd Najwyższy w Orzeczeniu z dnia 17 czerwca 1931 r., sygn. akt C. 29/31 (OSP 1931, poz. 433) stwierdził, że "rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej, wydane z mocą ustawy, nie podlegają co do swej ważności badaniu sądu, i to zarówno co do swej wewnętrznej treści, jak i warunków, uprawniających Prezydenta do wydania rozporządzenia".

Obecnie rozporządzenia Prezydenta podlegają kontroli Trybunału Konstytucyjnego.

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 30 czerwca 1927 r. w sprawie produkcji, przywozu i używania bieli ołowianej, siarczanu ołowiu oraz innych związków ołowiu (Dz. U. z 1927 r. Nr 62, poz. 544)
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 października 1927 r. o ustalaniu prawa własności do gruntów nadanych włościanom przy uwłaszczeniu (Dz. U. z 1927 r. Nr 92, poz. 822)
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o Państwowem Muzeum Archeologicznem (Dz. U. z 1928 r. Nr 36, poz. 346 ze zm.)
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o stosunku Państwa do Wschodniego Kościoła Staroobrzędowego, nie posiadającego hierarchji duchownej (Dz. U. z 1928 r. Nr 38, poz. 363 ze zm.)
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 28 grudnia 1934 r. o złączeniu Państwowych Zakładów Badania Żywności i Przedmiotów Użytku z Państwowym Zakładem Higjeny (Dz. U. z 1934 r. Nr 110, poz. 977)