Roztropność

Roztropność – cnota moralna, która wyraża się umiejętnością dobierania właściwych środków prowadzących do celu. Jest zasadą doskonalenia postępowania człowieka.

Człowiek roztropny korzysta z rozumu, który powinien dostarczać elementów osądu czy też kryteriów oceny. Potrafi też zasięgnąć rady u innych.

Roztropność jest jedną z czterech cnót kardynalnych w chrześcijaństwie. Pod pojęciem roztropności oddaje się często starożytne pojęcie fronesis.

W intelekcie

W intelekcie człowieka roztropność jest mechanizmem pomagającym dobrać właściwe środki do konkretnych celów. Człowiek roztropny mimo wielu środków prowadzących do obranego celu wykazuje się roztropnością dopiero gdy wybrany przez niego środek jest środkiem dobrym w wymiarze moralnym.

W woli

Roztropność w woli jest to umiejętność dążenia do dobra, która została wykryta przez rozum i dotyczy ściśle określonego celu.

Składniki

1. pamięć – czyli wyciąganie wniosków z przeszłości, historia jest nauczycielką życia, także historia mojego życia;
2. zdrowy ogląd rzeczywistości – nieraz widzimy to, co chcielibyśmy widzieć, albo ze strachu lub ze wstydu nie dostrzegamy tego, czego nie chcemy widzieć;
3. otwartość na pouczenia innych – chodzi o to, aby „dać sobie powiedzieć”, czyli mądrze korzystać z rad innych;
4. domyślność – to umiejętność dostrzegania przyczyn różnych zdarzeń i ich powiązań,
5. zdrowy osąd – niezbędne jest logiczne myślenie;
6. przewidywanie – to bywa najtrudniejsze, chodzi o wyobrażenie sobie skutków podejmowanych czynów, także tych sięgających daleko w przyszłość, aż w wieczność. Przysłowie mówi: „Cokolwiek czynisz, czyń roztropnie i patrz końca”;
7. oględność – to jest pewna elastyczność, uwzględnienie nieprzewidywalności zdarzeń,
8. zapobiegliwość – to jest forma ostrożności, to jest liczenie się z ewentualnymi trudnościami.

Zobacz też

Pozostałe cnoty kardynalne:

• męstwo
• sprawiedliwość
• umiarkowanie