Rutherford (pierwiastek)

Rutherford
lorens ← rutherford → dubn
Hf ↑ Rf ↓ Upq 104 Rf
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a.	rutherford, Rf, 104
Grupa, okres, blok	4, 7, d
Stopień utlenienia	IV
Właściwości metaliczne	metal przejściowy
Masa atomowa	267 u
Numer CAS	53850-36-5
Właściwości atomowe Konfiguracja elektronowa [Rn]5f146d27s2 Zapełnienie powłok 2, 8, 18, 32, 32, 10, 2 (wizualizacja powłok)
Najbardziej stabilne izotopy izotop wyst. o.p.r. s.r. e.r. MeV p.r. 257Rf {syn.} 3,5 s 89% α 11% w.e. 8,28 253No 257Lr 257mRf {syn.} 4,0 s α 9,25 253No 261aRf {syn.} 1,1 min α 8,28 257No 261bRf {syn.} 3,0 s 91% SF 9% α 8,51 257No 263aRf? {syn.} ~15 min SF α? 7,90 259No 263bRf {syn.} 8 s SF 267Rf {syn.} 1,3 h SF
Niebezpieczeństwa Globalnie Zharmonizowany System Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów Wiarygodne źródła klasyfikacji tej substancji według kryteriów systemu GHS są niedostępne. Europejska klasyfikacja substancji Wiarygodne źródła klasyfikacji tej substancji według europejskich kryteriów są niedostępne.
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło rutherford w Wikisłowniku

Rutherford (Rf, łac. rutherfordium), wcześniej unnilquadium (Unq) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym, nie występujący naturalnie na Ziemi. Nazwa pochodzi od nazwiska fizyka Ernesta Rutherforda. Posiada on własności chemiczne podobne do hafnu.

Zidentyfikowane zostały jego izotopy z przedziału mas 253-268.

Izotop 260 został prawdopodobnie otrzymany (istnieją co do tego duże kontrowersje) w 1964 roku w Dubnej przez zespół założony przez I. Kurczatowa w Rosji, przez bombardowanie izotopu ²⁴⁹Cf jądrami izotopu ¹²C

Podobny eksperyment wykonany przez grupę A. Ghiorso w 1969 roku na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley doprowadził do otrzymania izotopu 257. Wyniki Ghiorso stoją w sprzeczności z wynikami zespołu z Dubnej i dlatego obecnie kwestionuje się prawo Rosjan do pierwszeństwa otrzymania tego pierwiastka.

Rosjanie nazwali w latach 70. XX w. po śmierci Kurczatowa ten pierwiastek od jego nazwiska – kurczatow (Ku), zaś Amerykanie używali nazwy zaproponowanej przez Ghiorso od nazwiska Ernesta Rutherforda – rutherford. Komisja nazewnicza IUPAC zdecydowała w 1989 roku, że pierwiastek ten będzie nazywał się tymczasowo unnilquadium, co pochodzi od jego liczby atomowej. W 1997 roku zaaprobowana została amerykańska propozycja nazwy.