Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Rydułtowy | |||
|
|||
| Państwo |  Polska |
||
| Województwo | śląskie | ||
| Powiat | wodzisławski | ||
| Gmina | gmina miejska | ||
| Aglomeracja | rybnicka | ||
| Prawa miejskie | 1951, ponownie od 1992 | ||
| Burmistrz | Kornelia Newy | ||
| Powierzchnia | 14,95 km² | ||
| Ludność (2008) • liczba • gęstość |
21 912[1] 1465,6 os./km² |
||
| Strefa numeracyjna |
+48 32 | ||
| Kod pocztowy | 44-280 | ||
| Tablice rejestracyjne | SWD | ||
|
Położenie na mapie Polski
  Rydułtowy
|
|||
| Na mapach: | |||
| TERC (TERYT) |
2244515031 | ||
|
Urząd miejski
ul. Ofiar Terroru 3644-280 Rydułtowy |
|||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
| Strona internetowa | |||
Rydułtowy (śl. Rydůłtowy, niem. Rydultau) – miasto i gmina powstałe w XIII w., położone w województwie śląskim, powiecie wodzisławskim. Ośrodek wydobycia węgla kamiennego. W latach 1945–1950 siedziba gminy Rydułtowy.
Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 21 850 mieszkańców[2].
Spis treści |
Rydułtowy są położone w południowo-zachodniej części Wyżyny Śląskiej na Płaskowyżu Rybnickim, który jest zaliczany do Kotliny Oświęcimsko-Raciborskiej. W rejonie wieży ciśnień, na granicy administracyjnej miasta leży najwyższy punkt Płaskowyżu Rybnickiego, jego wysokość wynosi 311 metrów n.p.m. Położenie geograficzne 18° 26' E 50° 04' N. Granice Rydułtów wytyczają miasta: Rybnik, Radlin, Pszów, oraz gminy: Kornowac i Gaszowice. Miasto jest położone w strefie nadgranicznej Czech oraz niedaleko granicy słowackiej. Rydułtowy należą do aglomeracji rybnickiej.
Rzeźba terenu Rydułtów jest wynikiem działania lodowca i wód płynących. Budowa geologiczna obszaru na którym znajduje się miasto składa się z warstw karbońskich z licznymi pokładami węgla, oraz warstwy czwartorzędowe gdzie występują piaski, gliny, żwiry, mady rzeczne i namuły. W północno-wschodniej części miasta znajdują się złoża piaszczysto-żwirowe, w południowo-wschodniej eksploatowane są złoża gliny. Wychodnia piaskowców karbońskich, należących do warstw porębskich znajduje w pobliżu ulicy Skalnej, wychodnia jest objęta ochroną prawną uchwałą Rady Miasta Rydułtowy z dnia 26 kwietnia 1994, nadano jej nazwę Stanowisko Przyrody Nieożywionej Skałka.
Miasto znajduje się w zasięgu dwóch regionów klimatycznych Śląsko-Wielkopolskiego i Nizinnego-Podkarpackiego. Występujące wiatry głównie pochodzą z kierunków południowo-zachodnich i północno-zachodnich. Klimat należy do umiarkowanych. Najchłodniejszym miesiącem zimy jest styczeń, w którym przeciętna temperatury wynosi −2 stopnie Celsjusza. Lipiec jest najcieplejszym miesiącem w roku z średnią temperaturą + 17 stopni Celsjusza. Temperatura poniżej zera przypada 90 dni w roku, a powyżej 15 stopni 100 dni. Średnie opady w styczniu wynoszą 50 mm a w lipcu 100 mm, zaś średni roczny opad wynosi ok. 750 mm–800 mm. Śnieg pokrywa Rydułtowy 55-60 dni w roku.
Gleby miasta Rydułtowy rozwinęły się na utworach polodowcowych. Bielice właściwe występują w północnej części miasta, zaś bielice pyłowe w południowej. Gleby te zaliczamy do klasy III i IV. Na gruntach ornych występują gleby: bielicowe, pseudobielicowe oraz gleby brunatne kwaśne.
Rydułtowy są położone na terenach zasobnych w wodę, znajdujących się w dolinie rzeki Odry, w południowo-zachodniej części miasta, z kolei w północno-wschodniej części występują w znikomej ilości. Cieki wodne i stawy położone w Rydułtowach w znacznej ilości powstały wskutek prowadzonej eksploatacji węgla m.in. stawy Zawalisko, Machnikowiec. Potok Nacyna jest lewym dopływem rzeki Rudy, tworzy jego największą zlewnię, niestety w obecnych czasach silnie zanieczyszczony i zaliczany jest do wód poza klasą czystości. W mieście wyróżniamy wododziały II rzędu: Rzeka Sumina oraz III rzędu: Nacyna i mający tu swoje źródło potok Gzel, znajdują się tu również Rów Rydułtowski i potok z Polesia.
Grunty rolne stanowią 964 ha (64% powierzchni miasta), grunty leśne 38 ha (2%), Zieleń leśna, zieleń urządzona i sady zajmują ogółem 75 ha, tj. 5% obszaru miasta. Nieopodal ulicy Raciborskiej znajduje się las mieszany, największy w Rydułtowach. Północna część miasta od ul. Raciborskiej w kierunku na Czernicę i Jejkowice ze względu na swe wysoki walory przyrodnicze przynależy do otuliny Parku Krajobrazowego Cysterskich Kompozycji Krajobrazowych Rud Wielkich, zgodnie z zarządzeniem nr 18/93, Wojewody Katowickiego z dnia 23 listopada 1993. W mieście i najbliższych okolicach żyje ok. 100-110 gatunków ptaków, jest to 50% wszystkich gatunków ptaków występujących w Polsce. Ze względu na małą ilość zalesienia, dominującą ostoją dla ptaków są przydomowe ogrody działkowe, parki, sady, zadrzewienie w rejonie szybu powietrznego V, wyrobiska poeksploatacyjne cegielni oraz hałdy kopalniane i zabudowania przemysłowe.
Według danych z roku 2002[3] Rydułtowy mają obszar 15 km², w tym:
Miasto stanowi 5,23% powierzchni powiatu.
Dane z 30 czerwca 2004[4]:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 21 910 | 100 | 11 394 | 52 | 10 516 | 48 |
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
1460,7 | 759,6 | 701,1 | |||
Dane z Narodowego Spisu Powszechnego 2002
| Narodowość | Polska | Śląska | Niemiecka | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 18 330 | 83,1 | 18 330 | 12,6 | 120 | 0,5 |
 |
Ta sekcja od 2011-07 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Rudolphi Villa była nazwą wsi księstwa raciborskiego znajdująca się w księgach arcybiskupa wrocławskiego pochodzących z 1228. Nazwa Rydułtowy pochodzi od imienia Rudolf[5], prawdopodobnie należącego do pierwszego właściciela, feudała; jest to nazwa dzierżawcza. Cytat z roku 1300, z dokumentu kodeksu dyplomatycznego Śląska właśnie takie pochodzenie nazwy sugeruje: „In villa Rudolphi sunt XXX mansi solventes fertones” – „we wsi Rudolfa 30 łanów uiszczających ćwierć grzywny”.
Zmiany nazwy miasta na przestrzeni wieków:
Zmiany nazwy największej dzielnicy miasta – Radoszów:
W XX w. dodano końcówkę -owy.
W wyniku połączenia samodzielnych gmin: Rydułtów Górnych, Rydułtów Dolnych, Radoszów Górnych i Radoszów Wielkich 20 października 1926 Rydułtowy stały się gminą. Gmina Pietrzkowice została przyłączona 1 stycznia 1951[6]. W 1947 przyłączono kolonię Nalas należącą uprzednio do gminy Krzyżkowice. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 8 listopada 1950, Rydułtowy w 1951 uzyskały prawa miejskie. Na mocy ustawy z dnia 28 maja 1975 o dwustopniowym podziale administracyjnym państwa oraz zmianie ustawy o radach narodowych, stały się jedną z dzielnic Wodzisławia Śląskiego, ustawa weszła w życie 1 czerwca 1975. Z dniem 1 stycznia 1992 Rydułtowy odzyskały prawa miejskie[7].
W latach 1992-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.
Izby pamięci mieszczą się przy:
Ośrodek wydobycia węgla kamiennego. Większość mieszkańców miasta znajduje zatrudnienie w KWK Rydułtowy-Anna, oraz firmach świadczących usługi dla kopalni.
Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:
Rydułtowy są jednym z najbardziej narażonych miast na Śląsku na wstrząsy górnicze wywołane przez kopalnię Rydułtowy-Anna. Od końca XX wieku do dnia dzisiejszego odnotowano ponad 1000 małych wstrząsów i kilka większych. Jedne z największych miały miejsce: 30 marca 2011, 21 kwietnia 2011 oraz 12 września 2011. Wszystkie wstrząsy miały siłę 3,2 stopnie w skali Richtera. Podczas kwietniowego wstrząsu runął budynek dawnej apteki przy ul. Benedykta.
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
|
||||||||||
|
|||||||
