Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Rydzyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: wieś Rydzyna w województwie łódzkim.
Rydzyna
Herb Flaga
Herb Rydzyny Flaga Rydzyny
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat leszczyński
Gmina Rydzyna
gmina miejsko-wiejska
Założono początek XV w.
Prawa miejskie 1422
Burmistrz Grzegorz Jędrzejczak
Powierzchnia 2,2[1] km²
Ludność (2009)
• liczba
• gęstość

2696
1225 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 65
Kod pocztowy 64-130
Tablice rejestracyjne PLE
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Rydzyna"
Rydzyna
51°48′N 16°40′E / 51.8, 51.8Na mapach: 51°48′N 16°40′E / 51.8, 51.8
TERC
(TERYT)
4303913044
Urząd miejski
Rynek 1
64-130 Rydzyna
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Rydzyna (niem. Reisen) - miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Rydzyna. Położone na Wysoczyznie Leszczyńskiej, około 8 km od Leszna, przy drodze Poznań-Wrocław, nad Kopanicą. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. leszczyńskiego.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 2696 mieszkańców[2].

Spis treści

[edytuj] Historia

Pierwsze historyczne wzmianki o miejscowości pochodzą z 1403, identyfikując Jana z Czerniny herbu Wierzbno, starostę wschowskiego i kościańskiego, kasztelana międzyrzeckiego jako fundatora i właściciela miasta, a także pierwszego zamku. Lokacja miała miejsce w pierwszym dziesięcioleciu XV wieku, potwierdzona została w 1551. Do końca XVI wieku miasto pozostawało w rękach bezpośrednich potomków Jana, którzy przyjęli nazwisko Rydzyńscy. Później współwłaścicielami byli Gajewscy i Ciświccy.

Pod koniec XVII wieku Rydzynę wraz z okolicznymi majątkami wykupili Leszczyńscy herbu Wieniawa - biskup łucki Bogusław i wojewoda łęczycki Rafał, obaj współwłaściciele pobliskiego Leszna. Zamek w Rydzynie był początkowo tylko letnią rezydencją Leszczyńskich, ale po pożarze ich siedziby w Lesznie 1656 stał się główną siedzibą rodu. Ostatni właściciel Rydzyny z rodu Leszczyńskich, Stanisław Leszczyński opuszczając ostatecznie Polskę w 1736 sprzedał swoje posiadłości ministrowi i protegowanemu Augusta II Mocnego, hrabiemu Aleksandrowi Józefowi Sułkowskiemu herbu Sulima, który objął Rydzynę w posiadanie w roku 1738. Należy zaznaczyć, że w 1710 zamek w Rydzynie okupowany był przez wojska saskie. W Rydzynie przebywał często August II, przyjmując tu posłów tatarskich (1714), tureckich i rosyjskich (1718).

Z inicjatywy kolejnego właściciela, syna Aleksandra Józefa, księcia Augusta Sułkowskiego, wojewody wielkopolskiego w 1783 powołana zostaje ordynacja rydzyńska. Z Rydzyną związany był oficer napoleoński, adiutant Napoleona Bonaparte Józef Sułkowski, który w zamku rydzyńskim wychowywał się. Po śmierci (1909) ostatniego z Sułkowskich, szóstego ordynata, księcia Antoniego Sułkowskiego, zgodnie ze statutem ordynacji, majątek przejął rząd pruski z przeznaczeniem na cele oświatowe.

Na mocy traktatu wersalskiego 17 stycznia 1920 r. Rydzyna znalazła się znowu w granicach odrodzonej Polski. W latach 1927-1939 w zamku funkcjonowało Gimnazjum i Liceum im. Sułkowskich. 4 września 1939 wojska hitlerowskie wkroczyły do miasta po zaciętych walkach.

W czasie okupacji ludność polska uległa wysiedleniom oraz prześladowaniu. W Dachau zmarł aresztowany w 1940 r. proboszcz rydzyński. Zamek został przejęty na internat dla organizacji hitlerowskiej młodzieży Hitlerjugend. Największą tragedią była egzekucja ok. 210 Polaków, wykonana przez Gestapo w miejscowym lesie Dąbcze, w kwietniu 1944[3]. Podobnie tragicznym wydarzeniem było rozstrzelanie w dniu 28 stycznia 1945 grupy 8 młodych Polaków, w odwecie za wywieszenie przez nich polskiej flagi, parę godzin przed wejściem wojsk radzieckich w końcu stycznia 1945[3].

Zamek został spalony przez wojska radzieckie. Dopiero w latach 1975-1989 Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Mechaników Polskich (SIMP) pięknie odbudowało zamek do dawnej świetności. Dzisiaj w nim znajduje się centrum techniczne i hotel.

Rynek w Rydzynie z kolumną wotywną św. Trójcy i ratuszem

[edytuj] Zabytki

Zamek w Rydzynie
Wnętrze kościoła św. Stanisława w Rydzynie

[edytuj] Instytucje oświatowe działające w Rydzynie

Przypisy

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 3.10.2009].
  2. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-06, s. 104. ISSN 1734-6118. [dostęp 16 lipca 2010]. 
  3. 3,0 3,1 Kazimierz Leszczyński "Eksterminacja ludności na ziemiach polskich wcielonych do Rzeszy" (wykaz miejscowości z terenów polskich przyłączonych do Rzeszy, w których okupant niemiecki dokonywał eksterminacji ludności, sporządzony na podstawie materiałów Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce). W: Eksterminacja ludności w Polsce w czasie okupacji niemieckiej 1939-1945. Poznań, Warszawa: Wydawnictwo Zachodnie, 1962, s. 109. 

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Rydzyna&oldid=31381384
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty