Rząd Narodowy (powstanie styczniowe)

Herb Rzeczypospolitej w czasie powstania styczniowego

Rząd Narodowy – naczelny organ władzy, działający w okresie powstania styczniowego na dawnych ziemiach Polski.

Tymczasowy Rząd Narodowy powstał w noc z 22 na 23 stycznia 1863 roku w wyniku przekształcenia go z Komitetu Centralnego Narodowego i był najwyższym organem wykonawczym w powstaniu styczniowym. Tymczasowy Rząd podpisał „Manifest”, w którym wzywał do walki oraz ogłaszał uwłaszczenie chłopów, które pozostało fikcją z powodu brku możliwości wyegzekwowania tej decyzji. Rząd zaproponował osobę Ludwika Mierosławskiego na dyktatora powstania, ale ten po przegraniu dwóch potyczek zrezygnował z podjęcia stanowiska. Po przejęciu władzy przez stronnictwo białych TRN zmienił nazwę na Rząd Narodowy.

Rząd Narodowy posiadał władzę ustawodawczą i wykonawczą, utworzył własną tajną administrację państwową, odpowiedzialną m.in. za pobór podatków, działanie tajnej poczty, edycję prasy.

Aresztowanie Romualda Traugutta 10 kwietnia 1864 r. uważa się za koniec działalności Rządu Narodowego w czasie powstania styczniowego.

L.p.	Imię i nazwisko, funkcja	Objął urząd	Złożył urząd	Okres urzędowania
1.	Stefan Bobrowski, przewodniczący Komisji Wykonawczej (Tymczasowego) Rządu Narodowego	21 stycznia 1863	17 lutego 1863	27 dni
–	Ludwik Mierosławski, dyktator	17 lutego 1863	11 marca 1863	22 dni
–	Marian Langiewicz, dyktator	11 marca 1863	18 marca 1863	7 dni
-	Agaton Giller Stefan Bobrowski Józef Kajetan Janowski, członkowie Wykonawczej Komisji Dyktatorskiej^[1]	19 marca 1863	20 marca 1863	1 dni
2.	Stefan Bobrowski, przewodniczący Tymczasowego Rządu Narodowego	21 marca 1863	12 kwietnia 1863	22 dni
3.	Agaton Giller, przewodniczący Tymczasowego Rządu Narodowego (od 10 maja 1863 przewodniczący Rządu Narodowego)	12 kwietnia 1863	23 maja 1863	41 dni
4.	Franciszek Dobrowolski, przewodniczący Rządu Narodowego	23 maja 1863	9 czerwca 1863	17 dni
5.	Piotr Kobylański, przewodniczący Rządu Narodowego	9 czerwca 1863	10 czerwca 1863	1 dzień
6.	Karol Majewski, przewodniczący Rządu Narodowego	14 czerwca 1863	17 września 1863	95 dni
7.	Franciszek Dobrowolski, przewodniczący Rządu Narodowego	17 września 1863	17 października 1863	30 dni
8.	Romuald Traugutt, dyktator Rządu Narodowego	17 października 1863	10 kwietnia 1864	176 dni
9.	Aleksander Waszkowski, Naczelnik Miasta Warszawy	12 kwietnia 1864	19 grudnia 1864	251 dni
10.	Bronisław Brzeziński, przewodniczący Rządu Narodowego	20 kwietnia 1864	październik 1864	bd.