Rzeczpospolita

Rzeczpospolita – staropolskie określenie państwa o ustroju republikańskim (z łac. Res Publica = republika, rzeczpospolita)

Rzeczpospolita w określeniach dotyczących państwa polskiego:

• Rzeczpospolita Polska – państwo polskie w latach 1569–1795, 1918–1952 i od 1990
  • I Rzeczpospolita – państwo polskie od roku 1454, a od 1569 Rzeczpospolita Obojga Narodów, istniejące do roku 1795
  • Rzeczpospolita szlachecka – jedno z określeń Rzeczypospolitej Obojga Narodów
  • II Rzeczpospolita – odrodzone państwo polskie, istniejące w latach 1918–1945. Oficjalnie Rzeczpospolita Polska
  • Rzeczpospolita Polska – oficjalna nazwa Polski (Ludowej) w latach 1944–1952
  • Polska Rzeczpospolita Ludowa – oficjalna nazwa Polski w latach 1952–1989
  • III Rzeczpospolita – używana nazwa Polski od 1 stycznia 1990 roku. Oficjalnie Rzeczpospolita Polska

Rzeczpospolita w innych pojęciach i określeniach związanych z historią Polski:

• Rzeczpospolita Pawłowska – republika samorządowa na Wileńszczyźnie w II poł. XVIII w.
• Rzeczpospolita Mosińska – pięciodniowa, niepodległa republika polska z 1848 roku
• Rzeczpospolita Zakopiańska – państwo istniejące przez ok. 1 miesiąc na terenie Zakopanego pod koniec 1918 roku
• Rzeczpospolita Trojga Narodów – koncepcja polityczna z czasów Rzeczypospolitej Obojga Narodów
• Rzeczpospolita Kazimiersko-Proszowicka – inna nazwa Republiki Pińczowskiej
• Rzeczpospolita Krakowska – inna nazwa Wolnego Miasta Kraków
• IV Rzeczpospolita – slogan polityczny

Słowo "rzeczpospolita" użyte w innych znaczeniach:

czasopisma:

• „Rzeczpospolita” – jeden z największych dzienników o zasięgu ogólnopolskim
• „Rzeczpospolita” – dziennik wydawany w latach 1920–1932
• „Rzeczpospolita Polska” – podziemny miesięcznik wydawany w latach 1941–1945

twórczość literacka:

• Rzeczpospolita – alternatywne określenie dialogu „Państwo” Platona
• Rzeczpospolita Babińska – szlacheckie stowarzyszenie literacko-satyryczne, działające w latach 1568–1677
• Rzeczpospolita Obojga Narodów – cykl esejów Pawła Jasienicy poświęconych historii Polski przedrozbiorowej

twórczość filmowa:

• Rzeczpospolita babska – polski film fabularny z 1969 roku (komedia)