Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Sędziwój Pałuka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Sędziwój Pałuka
Topór
Topór
Data urodzenia przed 1328
Data śmierci po 28 maja 1405
Rodzina Pałuki
Rodzice nn
Małżeństwo Wichna z Psarskiego
Ruiny zamku Sędziwoja w Szubinie
Kościół pw. św. Marcina w Szubinie - ufundowany przez Sędziwoja

Sędziwój Pałuka z Szubina herbu Topór (ur. przed 1328, zm. po 28 maja 1405), starosta generalny Wielkopolski od 1372, wojewoda kaliski od 1381, regent królewski od 1381; założyciel Szubina, najwybitniejszy z rodu Pałuków.

Sędziwój VI Pałuka z Szubina urodził się prawdopodobnie w Wąsoszu (de Wanssose), dlatego bywa nazywany także Sędziwojem z Wąsosza lub z Wąsoszy; zmarł bez męskiego potomka.

Spis treści

[edytuj] Kariera polityczna

W latach 13571361 pełnił funkcję podsędka brzesko-kujawskiego, następnie piastował godność starosty bydgoskiego, inowrocławskiego i gnieźnieńskiego. W latach 13701372 był podkomorzym poznańskim, a od 1372 starostą wielkopolskim. W 1377 Ludwik Węgierski powierzył mu starostwo krakowskie i na tym urzędzie Sędziwój pozostał do 1380 r. Równolegle pełnił funkcję starosty nakielskiego i wielkopolskiego. W 1381 otrzymał urząd wojewody kaliskiego, na którym pozostał do śmierci. Jako praktyczny stronnik Andegawenów i zaufany króla Ludwika został jednym z trzech namiestników Królestwa Polskiego, otrzymując najwyższą godność - regenta. W czasie bezkrólewia po 1382 przyczynił się do sprowadzenia do polski Jadwigi i jej ślubu z Jagiełłą - w 1384 brał udział w negocjacjach z Zygmuntem Luksemburskim w Lubowli razem z Zawiszą Czarnym i Ściborem ze Ściborzyc.

[edytuj] Założyciel Szubina

Szubin stanowił dla Sędziwoja Pałuki rezydencję. W 1365 roku podniósł tę miejscowość do rangi miasta i od tego roku podpisuje się na dokumentach jako Sędziwój z Szubina lub z wyraźnym zaznaczeniem dziedzic Szubina. Wynika z tego jednoznacznie, że Sędziwój uważał Szubin za najważniejszą ze swych rezydencji. W Szubinie zbudował murowany zamek i kościół pod wezwaniem św. Marcina.

Swoją lokację Sędziwojowi zawdzięczają również miasta: Czerniejewo i Rusiec oraz m.in. wśród wielu wsi Żydowo.

[edytuj] W trosce o koronę (1382-1384)

Po śmierci Ludwika Węgierskiego w 1382, wdowa po nim, Elżbieta Bośniaczka, zerwała wcześniejsze postanowienia dotyczące sukcesji i nie pozwoliła by na tronie polskim zasiadła jej córka Maria. Zaproponowała wówczas, że Jadwiga poślubi Zygmunta Luksemburczyka, a ten przejmie polską koronę. Taka propozycja nie spodobała się szlachcie, która w 1383 wysłała Sędziwoja z poselstwem do Elżbiety. Królowa aresztowała Sędziwoja chcąc w ten sposób wymusić szantażem na szlachcie tron dla Luksemburczyka. Sędziwój uciekł jednak z niewoli i wrócił do kraju.

W tym czasie w Wielkopolsce trwała wojna domowa, w czasie której walczyły stronnictwa mające różne koncepcje obsadzenia tronu polskiego. Byli wśród nich zwolennicy Andegawenów, zwolennicy Zygmunta, oraz zwolennicy Siemowita IV.

W związku z przedłużającym się bezkrólewiem, wojną domową i niekorzystnymi warunkami przedstawianymi przez królową Elżbietę, 2 marca 1384 zwołano w Radomsku zjazd szlachty, który ustalił zasady funkcjonowania państwa w czasie wakatu tronu oraz podjął decyzję o próbie przywrócenia korony polskiej dynastii Andegawenów. Próby tej podjął się Sędziwój wyruszając powtórnie na Węgry. Przedstawił wówczas warunki grożąc jednocześnie zerwaniem unii personalnej z Węgrami. Jego negocjacje doprowadziły do zmiany decyzji królowej. 3 października 1384 Sędziwój wrócił do Krakowa wraz Jadwigą, którą wkrótce koronowano na króla Polski

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Bibliografia

  1. Waldemar Dolata, Pałuki - region histroyczno-etnograficzny. Powiat żniński i okolice, Starostwo Powiatowe w Żninie, Żnin, 2009, s.9, ISBN 978-83-920419-3-1
Poprzednik
Przecław Kobylański
POL województwo kaliskie IRP COA.svg wojewoda kaliski
13811405
POL województwo kaliskie IRP COA.svg Następca
Maciej z Wąsosza
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sędziwój_Pałuka&oldid=30852780
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty