Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Słuchowisko – dramat najczęściej radiowy, podstawowa artystyczna, literacka forma, której tworzywem jest wyłącznie materia foniczna: głos ludzki, efekty akustyczne i muzyka. Teksty słuchowisk mają postać zbliżoną do dramatu teatralnego.
Za Witoldem Hulewiczem (1935) słuchowisko nazywane jest też teatrem wyobraźni.
Do historii przeszło nadane 30 października 1938 roku słuchowisko Wojna światów stacji CBS. Wyreżyserowana przez Orsona Wellesa adaptacja opowiadania H.G. Wellsa, została potraktowana przez radiosłuchaczy jako faktoid.
Spis treści |
Słuchowisko (dramat radiowy) bywa mylone z innymi gatunkami radiowymi, m.in. z dziennikarskim – reportażem radiowym, a także ze scenariuszem słuchowiska tworzonym na podstawie dramatu radiowego.
Słuchowiskiem oryginalnym nazywamy utwór dramaturgiczny napisany specjalnie dla radia (na scenę radiową). Szczególną kategorią słuchowiska radiowego jest słuchowisko ciągłe (cykliczne), najczęściej powieść radiowa nadawana co kilka dni lub co tydzień w długim okresie. Do słuchowisk należą także adaptacje innych utworów literackich – dramatów teatralnych, powieści, opowiadań, a nawet poezji.
Do głównych środków wyrazu słuchowiska należą:
Słuchowisko jest nagrywane w studiu dźwiękowym przez zespół, w którego skład wchodzą: reżyser, aktorzy, realizator akustyczny (twórca oprawy dźwiękowej) i nierzadko kompozytor.
W czasach komunizmu słuchowiska oryginalne były poddawane obowiązkowej kolaudacji, często z udziałem autora. Od 1989 kolaudacje należą już tylko do dobrego obyczaju w Teatrze Polskiego Radia[potrzebne źródło].
W Polsce słuchowisko kojarzone jest głównie z programami emitowanymi w Polskim Radiu, zwłaszcza w Programie 2, rzadziej w Programie 1 i Programie 3. Od 1988 roku Zespół Artystyczny Teatru Polskiego Radia przyznaje corocznie Wielki Splendor − nagrodę honorującą aktorów-wykonawców słuchowisk radiowych oraz, okzjonalnie, całokształt dorobku twórczego w dziedzinie reżyserii, pisarstwa radiowego lub kompozycji muzycznej[1]. Od 24 listopada 2008 słuchowiska zaczął także nadawać jako pierwszy wśród rozgłośni komercyjnych Teatr Radia TOK FM. Słuchowisko bywa jednak nagrywane również przez firmy fonograficzne lub podobne zakłady na płytach i taśmach niezależnie od radia i do innych celów, choć zwykle z wykorzystaniem radiowej bazy technicznej i przy udziale fachowych pracowników radia (słuchowiska dla dzieci, dla niewidomych, edukacyjne, studyjne - studenckie na uniwersyteckich wydziałach polonistyki, w szkołach filmowych i medialnych itp.).
Pierwszym polskim słuchowiskiem była nadana na żywo 29 listopada 1925 w Warszawie adaptacja dramatu Stanisława Wyspiańskiego Warszawianka, przygotowana przez Alojzego Kaszyna dla uczczenia rocznicy Nocy Listopadowej, a pierwszym napisanym specjalnie dla radia i nadanym 17 maja 1928 słuchowiskiem oryginalnym – Witolda Hulewicza Pogrzeb Kiejstuta.
Zobacz też kategorie: Autorzy słuchowisk, Seriale radiowe, Polskie bajki muzyczne.
