SS Czeluskin

SS Czeluskin
Data wodowania	1933
Data zatonięcia	13 lutego 1934
Wcześniejsze imiona	SS Lena
Typ	parowiec
Stocznia	Burmeister & Wain
Armator	Leningradzki Instytut Arktyczny
Bandera	ZSRR
Liczba członków załogi	112 (w tym naukowcy)
Długość całkowita (L)	94,5 m
Szerokość (B)	16,6 m
Zanurzenie (D)	6,7 m
Prędkość maks.	12 w
Pojemność	3607 RT

O. J. Szmidt, szef ekspedycji

SS Czeluskin (ros.: Челюскин) – parowiec o wyporności 7500 ton wybudowany w Danii w 1933 roku i zakupiony przez Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Nazwany na cześć Siemiona Iwanowicza Czeluskina – badacza polarnego.

W dniu 10 sierpnia 1933 r. wyszedł w rejs z dwudziestodniowym opóźnieniem z Murmańska do Władywostoku przez tzw. Przejście Północno-Wschodnie. Miał przejść tę trasę bez zawijania do portów w asyście lodołamacza Krasin. Szefem ekspedycji był O. J. Szmidt, kapitanem statku W. I. Woronin, resztę 110 uczestników rejsu stanowiła załoga oraz naukowcy i ich rodziny.

Podczas planowania wyprawy popełniono wiele błędów. Statek rozpoczął podróż mimo, iż nie był przystosowany do żeglugi na częściowo zamrożonych akwenach. Rejsu nie odwołano pomimo znacznego opóźnienia. Innym zaniedbaniem było zezwolenie na kontynuowanie ekspedycji mimo awarii, do której doszło w Cieśninie Matoczkin Szar, gdzie parowiec rozerwał dziób.

Po odwołaniu towarzyszącego lodołamacza okręt został zakuty w lodach 100 mil morskich od Cieśniny Beringa. Następnie dryfował na Morze Czukockim i 13 lutego 1934 roku zatonął, zmiażdżony przez lody. Uczestnicy rejsu wyszli na lód, skąd zostali ewakuowani (ostatnia ekipa 13 kwietnia) na ląd (przylądek Wankarem) przez lotników radzieckich: Nikołaja Kamanina (dowódcę grupy ratowniczej), A.W. Lapidewskiego, S. A. Lewaniowskiego, W. S. Mołokowa, M. T. Slepniowa, M. W. Wodopianowa i I. W. Doronina. Lotnicy za swój czyn, jako pierwsi w Związku Radzieckim, byli nagrodzeni tytułami bohaterów Związku Radzieckiego.

Uratowanie załogi Czeluskina stało się dużym sukcesem propagandy radzieckiej.

Bibliografia

• Bolszaja Sowietskaja encikłopedija t. 29 str. 56 wyd. 1978.
• Socrealistyczna epopeja Newsweek Polska Nr. 45/06, strona 62