Salomea z Bergu

Salomea z Bergu (niem. Salome von Berg) (ur. 1093/1101, zapewne ok. 1099, zm. 27 lipca 1144 w Łęczycy) – hrabianka niemiecka i księżna polska. Była córką Henryka, hrabiego Bergu, hrabstwa położonego w Szwabii. Jej siostry wyszły za czeskich książąt: Rycheza była żoną Władysława I, a Zofia Ottona II Czarnego.

W styczniu lub lutym 1115 została, dzięki pośrednictwu biskupa Ottona z Bambergu, drugą żoną Bolesława III Krzywoustego, po śmierci jego pierwszej małżonki Zbysławy Kijowskiej.

Księżna Polski

Zapewne w 1125 miała wpływ na pozbawienie części władzy palatyna Piotra Włostowica.

28 października 1138 zmarł Bolesław III Krzywousty, dzieląc w sporządzonym na jakiś czas przed śmiercią testamencie kraj między synów. Własne działy otrzymali syn Bolesława z pierwszego małżeństwa Władysław (stanowisko seniora dynastii, Małopolskę, Śląsk, wschodnią Wielkopolskę, Kujawy, Pomorze), oraz dwóch potomków Salomei Bolesław IV (Mazowsze) i Mieszko III (zachodnia Wielkopolska). Młodsi Henryk i Kazimierz, jako małoletni, znaleźli się na dworze Salomei w Łęczycy, wyznaczonej księżnej jako oprawa wdowia wraz z całą ziemią (w skład oprawy wchodziło również kilka miejscowości rozrzuconych po całej Polsce, m.in. Kwieciszewo, Pajęczno, Radziejów, Małogoszcz). Henryk miał zapewne po osiągnięciu pełnoletności otrzymać z rąk seniora Sandomierszczyznę, a Kazimierz jako pogrobowiec nie był uwzględniony w testamencie.

Zjazd w Łęczycy i śmierć

W 1141 Salomea zwołała bez wiedzy seniora Władysława zjazd książąt-juniorów i możnych do Łęczycy. Zjazd miał na celu zaślubienie córki Bolesława i Salomei - Agnieszki, księciu kijowskiemu Wsiewołodowi. Oczywiste było, że Salomea broniła interesów swoich synów i widziała w pasierbie konkurenta. Zjazd wobec szybkiej kontrakcji Władysława i zawarcia przez niego sojuszu z książętami ruskimi nie przyniósł jednak spodziewanych rezultatów.

Salomea była dobrodziejką klasztoru benedyktynów w Zwiefalten w rodzinnej Szwabii. Wspierała również hojnie klasztor w Mogilnie i Trzemesznie.

Salomea z Bergu zmarła 27 lipca 1144 w Łęczycy. Pochowana została u boku męża w katedrze w Płocku. Po jej śmierci juniorzy zajęli oprawę wdowią swej matki, prawnie należną seniorowi. Władysław II stracił szybko poparcie możnych po konflikcie z Piotrem Włostowicem, którego kazał okrutnie okaleczyć. Wkrótce Władysław, obłożony klątwą przez biskupa Jakuba ze Żnina, został wyparty przez juniorów i musiał opuścić kraj.

Rodzina

Małżeństwo i dzieci

Z małżeństwa z Bolesławem Krzywoustym doczekała się sześciu synów: Leszka, Kazimierza (Starszego), Bolesława IV Kędzierzawego, Mieszka III Starego, Henryka Sandomierskiego i Kazimierza II Sprawiedliwego i prawdopodobnie sześciu córek: Ryksy, NN, córki, Gertrudy, Dobroniegi Ludgardy, Judyty i Agnieszki.

Genealogia

Poppon ur. ? zm. 11 VII (rok?)

Zofia ur. ? zm. 26 VI 1110

Diepold II von Vohburg ur. ? zm. 7 VII 1078

Ludgarda von Zähringen ur. 1055 zm. 1119

Henryk z Bergu ur. ? zm. 24 IX 1116

Adelajda z Mochental ur. ? zm. 1 XII 1125

		Bolesław III Krzywousty ur. 20 VIII 1086 zm. 28 X 1138 OO   I/II 1115		Salomea z Bergu (ur. zap. 1099, zm. 27 VII 1144)
Leszek  ur. 1115 lub 1116 zm. 26 VIII przed 1131		Ryksa  ur. 1116 zm. po 25 XII 1155		NN, córka   ur. 1117/1122 zm. po 1132		Kazimierz  ur. 1117/1122 zm. 19 X 1131		Bolesław IV Kędzierzawy  ur. 1121/1122 zm. 5 I 1173
Mieszko III Stary  ur. 1122/1125 zm. 13/14 III 1202		Gertruda  ur. 1126/1135 zm. 7 V 1160		Henryk Sandomierski  ur. ok. 1130 zm. 18 X 1166		Dobroniega Ludgarda  ur. 1128/1135 zm. po 1160		Judyta  ur. ok. 1133 zm. 8 VII 1171/1175
Agnieszka  ur. 1137 zm. po 1182		Kazimierz II Sprawiedliwy  ur. 1138 zm. 5 V 1194