Sambo (sztuka walki)

Sambo (ros. самбо) – powstała w 1. połowie XX wieku rosyjska sztuka walki łącząca techniki judo z regionalnymi odmianami zapasów z Gruzji, Azerbejdżaniu, Armenii, Uzbekistaniu, Mongolii i Chin. Jest uznawana za dyscyplinę sportową.

Historia

Od początku lat 20. XX wieku w ZSRR trwały studia nad stworzeniem uniwersalnego systemu walki wręcz dla potrzeb Armii Czerwonej. Głównym pracom przewodzili (niezależnie od siebie) Wasilij Oszczepkow (ekspert judo, uczeń Jigoro Kano) oraz Władimir Spiridonow (ekspert zapasów i jujutsu). Głównym celem badań było znalezienie optymalnego połączenia technik narodowych sztuk walki z terenów ZSRR z technikami dalekowschodnich i w mniejszym stopniu zachodnioeuropejskich stylów walki w jeden efektywny system walki wręcz.

Efektem prac Spiridonowa było wydanie w 1927 roku instruktażu pdt. Сaмооборона Без Оружия (Samoobrona bez użycia broni), w skrócie "CAMБO", który stał się podstawowym podręcznikiem walki wręcz dla Armii Czerwonej, Milicji i służb specjalnych.

Zwieńczeniem starań Oszczepkowa (został w międzyczasie zamordowany podczas wielkiej czystki), Spiridonowa, a w późniejszym okresie również Anatolija Charłampiewa było nadanie sambo statusu oficjalnego sportu walki ZSRR (16 października 1938 r.).

Odmiany

sambo sportowe

Mimo że sambo oryginalnie powstało jako jednolity system walki, obecnie można wyróżnić trzy jego główne style:

• Sambo sportowe (Борьбa Cамбо) - stylowo zbliżone do judo oraz zapasów, polega na walce w stójce oraz parterze za pomocą chwytów; dozwolonych jest większość dźwigni, rzuty, trzymania; zabronione są duszenia).
  Amerykańską odmianą sambo sportowego jest tzw. freestyle sambo, w odróżnieniu od klasycznej wersji rosyjskiej dopuszczone jest stosowanie większej gamy chwytów (przede wszystkim duszeń), jego reguły zostały skodyfikowane w 2004 r. przez American Sambo Association.
• Sambo bojowe (Боевое Самбо) - podstawowy styl, używany w celach militarnych i cywilnej samoobrony, kładzie nacisk na walkę przeciwko uzbrojonemu przeciwnikowi; zawiera wszelkie techniki obezwładniania przeciwnika (chwyty oraz uderzenia), a także techniki walki bronią (nożem, bagnetem, pałką itp.); występuje również w wersji sportowej, w której dozwolone są wszelkie chwyty w parterze i stójce (w tym duszenia) oraz uderzenia w stójce (w tym kolanami i łokciami); wszechstronność sportowego sambo bojowego sprawia, że przedstawiciele tego stylu odnoszą znaczące sukcesy w MMA (np. Fiodor Jemieljanienko, Aleksandr Jemieljanienko, Andrej Arłouski, Siergiej Charitonow).
• Sambo militarne - zbiorcze określenie różnorodnych, wyspecjalizowanych wariacji sambo, które wyewoluowały z sambo bojowego wraz ze zmieniającymi się wymaganiami współczesnego pola walki; co do zasady przeznaczone do wyłącznego użytku jednostek specjalnych Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej (specnazu), sił szybkiego reagowania policji (np. oddziałów antyterrorystycznych) oraz formacji Federalnej Służby Bezpieczeństwa.

Strój

Zawodnicy sambo bojowego

W sportowych wersjach sambo zawodnicy (sambiści) noszą podobne do keikogi kurtki (ros. курткa), zawsze w kolorze niebieskim i czerwonym. Uzupełnienie stanowią spodenki i pas (w kolorze kurtki) oraz specjalne buty zwane "sambówkami" (самбовки). Zawodnicy sportowego sambo bojowego noszą dodatkowo cienkie, umożliwiające chwytanie rękawice oraz kask.

Linki zewnętrzne

• Międzynarodowa Federacja Sambo Amatorskiego (FIAS) (ang.), (ros.)
• Rosyjska Federacja Sambo (ros.)
• Polski Związek Sambo (pol.)