Samogłoska

Plik:IPA vowels.svg

Diagram samogłosek (IPA)

Samogłoska – głoska, przy powstawaniu której uczestniczą jedynie wiązadła głosowe, a strumień powietrza swobodnie przepływa przez kanał głosowy. Samogłoski charakteryzują się regularnym rozkładem energii akustycznej, mają wyraźną strukturę formantową, która decyduje o ich barwie. Podczas ich artykulacji słychać tylko jedną głoskę, wymawia się je tak samo jak się pisze.

Symbole samogłosek w międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA przedstawia poniższa tabela:

Samogłoski podstawowe
	przednie		centralne		tylne
przymknięte	i • y		ɨ • ʉ		ɯ • u
prawie przymknięte		ɪ • ʏ		ʊ
półprzymknięte	e • ø		ɘ • ɵ		ɤ • o
średnie			ə
półotwarte	ɛ • œ		ɜ • ɞ		ʌ • ɔ
prawie otwarte	æ		ɐ
otwarte	a • ɶ				ɑ • ɒ
Uwaga. Jeśli podano dwa symbole, to znajdujący się po lewej stronie oznacza samogłoskę niezaokrągloną, a po prawej zaokrągloną.

Klasyfikacja samogłosek

Podziału można dokonać ze względu na:

• poziomy ruch języka – s. przednie, środkowe (centralne), tylne
• pionowy ruch języka – s. wysokie (przymknięte), średnie, niskie (otwarte)
• kształt warg – s. niezaokrąglone, zaokrąglone
• udział rezonatora nosowego – s. ustne, nosowe (zapisywane z tyldą nad symbolem samogłoski).

Zobacz też

• Iloczas
• Klasyfikacja samogłosek
• Głoska
• Spółgłoska
• Samogłoska nosowa