Samuel Eilenberg (ur. 30 września 1913 w Warszawie, zm 30 stycznia 1998 w Nowym Jorku), polski i amerykański matematyk żydowskiego pochodzenia, jeden z czołowych przedstawicieli warszawskiej szkoły matematycznej.
Topolog, współtwórca teorii kategorii, algebry homologicznej[1] i nowoczesnej (aksjomatycznej) topologii algebraicznej[2][3]. Miał zasadniczy wpływ na rozwój i język matematyki XX wieku. Wniósł wkład do teorii automatów[4]. Był pierwszym i przez dłuższy czas jedynym niefrancuskim uczestnikiem słynnej grupy matematyków, publikującej pod pseudonimem Nicolas Bourbaki.
Równie wybitny jak w matematyce, Samuel Eilenberg był szeroko uznanym w świecie sztuki znawcą i kolekcjonerem dzieł sztuki, zwłaszcza dalekowschodnich (azjatyckich). O ile w świecie matematyków był znany jako Sammy, to w świecie sztuki był znany jako Profesor.
Z nazwiskiem Eilenberga związane są między innymi przestrzenie Eilenberga-McLane'a[5][6], ścisła definicja homologii singularnej, twierdzenie o przeszkodach (metoda), aksjomatyka Eilenberga-Steenroda teorii homologicznych i kohomologicznych, wyniki z topologicznej teorii wymiaru, teorii węzłów, ...
[edytuj] Wybrane publikacje
Przypisy
- ↑ Henry Cartan and Samuel Eilenberg, Homological Algebra, Princeton University Press, 1956
- ↑ Samuel Eilenberg & Norman E. Steenrod, Axiomatic approach to homology theory, Proc. Nat. Acad. Sci. U. S. A. 31, (1945). 117--120
- ↑ Samuel Eilenberg & Norman E. Steenrod, Foundations of algebraic topology, Princeton University Press, Princeton, New Jersey, 1952. xv+328 pp
- ↑ Samuel Eilenberg, Automata, Languages and Machines. ISBN 0-12-234001-9
- ↑ Samuel Eilenberg & Saunders Mac Lane, "Relations between homology and homotopy groups of spaces", Annals of Mathematics 46 (1945), 480–509
- ↑ Samuel Eilenberg & Saunders Mac Lane, "Relations between homology and homotopy groups of spaces. II", Annals of Mathematics 51 (1950), 514–533
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
Laureaci Nagrody Wolfa w matematyce |
|
| Matematyka |
• 1978 Israel Gelfand, Carl L. Siegel • 1979 Jean Leray, André Weil • 1980 Henri Cartan, Andriej Kołmogorow • 1981 Lars Ahlfors, Oscar Zariski • 1982 Hassler Whitney, Mark Grigorjewicz Krein • 1983/4 Shiing-shen Chern, Paul Erdős • 1984/5 Kunihiko Kodaira, Hans Lewy • 1986 Samuel Eilenberg, Atle Selberg • 1987 Kiyoshi Itō, Peter Lax • 1988 Friedrich Hirzebruch, Lars Hörmander • 1989 Alberto Calderón, John Milnor • 1990 Ennio de Giorgi, Ilya Piatetski-Shapiro • 1991 nie przyznano • 1992 Lennart Carleson, John G. Thompson • 1993 Michaił Gromow, Jacques Tits • 1994/5 Jurgen Moser • 1995/6 Robert Langlands, Andrew Wiles • 1996/7 Joseph B. Keller, Yakov G. Sinai • 1998 nie przyznano • 1999 László Lovász, Elias M. Stein • 2000 Raoul Bott, Jean-Pierre Serre • 2001 Władimir Arnold, Saharon Shelah • 2002/3 Mikio Sato, John Tate • 2004 nie przyznano • 2005 Gregory Margulis, Siergiej Nowikow • 2006/7 Stephen Smale, Harry Furstenberg • 2008 Pierre Deligne, Phillip Griffiths, David Mumford • 2010 Dennis Sullivan, Shing-Tung Yau
|
|