Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
|
|||
 Willa Władysława Różyckiego z 1935 roku zaprojektowana przez Teodora Burche |
|||
| Status | osiedle | ||
| Zespół dzielnic | Praga Południe | ||
| W granicach Warszawy | 1916 | ||
| Tablice rejestracyjne | WF | ||
| Strona internetowa | |||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||
Saska Kępa – część Warszawy położona na prawym brzegu Wisły. Saska Kępa ma status osiedla z własnym samorządem[1] i pod względem administracyjnym stanowi część dzielnicy Pragi Południe, w ramach której sąsiaduje z Kamionkiem, Grochowem i Gocławiem. Przez część osób Saska Kępa jes potocznie określana jako dzielnica[2][3].Na jej obszarze znajduje się geometryczny środek miasta[4]. Część Saskiej Kępy jest wpisana do wojewódzkiego rejestru zabytków jako strefa ochrony konserwatorskiej (nr rej. 942-A z 2 kwietnia 1979 r.)[5].
Na przestrzeni wieków nazwa Saskiej Kępy wielokrotnie ulegała zmianom. Samo określenie Kępa wiązało się z jej położeniem na rzece. W jej dziejach nazywano ją:
Stosowane do dziś określenie Saska Kępa pojawiło się dopiero w czasach saskich, gdy król August III Sas docenił jej walory rekreacyjne[6].
Początkowo historia Saskiej Kępy ściśle wiązała się z dziejami Solca. W XIV wieku znalazł się on we władaniu dwóch mieszczan – Piotr Bruno z Warszawy i Mikołaja Panczatki z Rawy, którzy 26 maja 1382 r. sprzedali go księciu Januszowi. Tym samym Kępa, jako przyległość Solca (wymieniona w dokumencie) znalazła się w obrębie Warszawy[7]. Nie jest pewne usytuowanie względem rzeki w tamtym okresie – część badaczy sugeruje, że Solec wraz z Kępą znajdowały się początkowo na lewym brzegu Wisły, następnie wydzielenie się Kępy jako wyspy i jej stopniową integrację z prawobrzeżem. Inni uważają, że Kępa zawsze znajdowała się na prawym brzegu, a połączenia lądowe z Solcem nie istniały. Istnieje również teoria, według której Kępa była po prostu wyspą, a z lądem łączyła się jedynie podczas suszy. Pewne jest natomiast, że pod względem urzędowym (w tym sądowym i parafialnym) Kępę traktowano jako część Solca[8].
Do XVII wieku Kępa nie była stale zamieszkiwana. Mieszkańcy Warszawy korzystali z niej jako miejsca, z którego pobierano materiały do budowy wałów, grobli i płotów. Jednak już w końcu XVI wieku tereny nadwiślańskie były stopniowo zasiedlane przez osadników przybywających z zachodniej Europy w związku z prześladowaniami religijnymi. Byli to głównie Holendrzy, Flamandowie i Fryzowie. W listopadzie 1628 r. zawarli oni umowę z magistratem (w owym czasie już większość Kępy, poza dwoma soleckimi łakami, należała do Warszawy), na mocy której uzyskali możliwość 40-letniej dzierżawy Kępy, jednak wiadomo, że opuścili ją przed upływem tego okresu. Stałemu zamieszkiwaniu nie sprzyjały ówczesne warunki – ciągłe wylewy rzeki oraz walki w ramach wojny ze Szwedami, szczególnie zaś boje o stolicę[9]. Po opuszczeniu Kępy przez Holendrów magistrat nie zrezygnował z czerpania dochodów poprzez jej dzierżawę. Kolejnymi dzierżawcami byli przybysze ze Szkocji, kupcy, mieszczanie, a od 1694 – Jakub Sobieski, który następnie przelał swoje prawa na Stanisława Antoniego Szczukę. W tym czasie Kępa stała się terenem wykorzystywanym w celach militarnych – swoje wojska gromadzili tu m.in. Jakub Sobieski, Szwedzi, Sasi i Rosjanie. Obecność oddziałów wiązała się z grabieżami i zniszczeniami. W tym czasie Kępa była też wykorzystywana jako miejsce pod hodowlę i uprawę warzyw, zaś miasto dalej korzystało z jej wikliny oraz drzew. W XVIII wieku Kępa przeszła w dzierżawę rodziny Denhoffów, Józefa Loupii – prezydenta Warszawy oraz Piotra Riaucourta. W 1735 r. tereny całej Kępy zostały wydzierżawione przez Augusta III (inny dzierżawcy zostali spłaceni), co przyczyniło się do stabilizacji na jej obszarze. Kępę zaczęto wówczas określać mianem Saskiej. Stała się jednym z miejsc rekreacji, z Solca na Kępę urządzano wyścigi na łyżwach, a król często odwiedzał usytuowany na terenie dzisiejszego Parku Skaryszewskiego Pałac Myśliwski. Mimo braku sukcesorów po Sasach w związku z decyzją magistratu Saska Kępa pozostawała pod specjalnym zarządem aż do 1797 roku. Podczas insurekcji kościuszkowskiej pozbawiona została znacznej części swego drzewostanu, pojawiły się na niej liczne szańce. Odegrała ważną rolę podczas rosyjskiego szturmu na Pragę w 1794 roku[10].
W 1806 r. cała Saska Kępa została sprzedana Zofii i Antoniemu Habelmanom, którzy to w 1811 r. sprzedali ją w trzech częściach po 70 morgów – nabywcami byli Jan Jobs, Janold Danter i Krystian Winter. W tym czasie na Saskiej Kępie zaczęły powstawać drewniane zabudowania, głównie domy parterowe. Wytyczono również pierwsze stałe szlaki komunikacyjne, zaś główną arterią był tymczasowy drewniany most łączący Kępę z Pragą. Pojawiać zaczęły się karczmy, restauracje z ogródkami, strzelnice, boiska i huśtawki. Saska Kępa stała się miejscem wypoczynku, rozrywki i zabaw. Zabudowania uległy zniszczeniu podczas działań wojennych po bitwie pod Olszynką Grochowską w 1831 r., jednak po ich ustaniu zostały odbudowane[10].
W 1864 r. osadnicy, którzy chcieli uniknąć płacenia podatków na rzecz miasta, doprowadzili do uznania ich za włościan i stali się, w wyniku carskiej reformy rolnej, właścicielami gruntów – Saska Kępa została wydzielona z Warszawy i stała się wsią podmiejską przydzieloną do gminy Wawer[11]. Na Kępie było wówczas 14 domów, a liczba mieszkańców wynosiła 114. Aż do XX wieku pozostawała ona przede wszystkim terenem rekreacyjnym, który masowo odwiedzano w niedziele i święta. Dopiero z czasem doceniono jej bliskie położenie względem centrum miasta i rozpoczęto tworzenie planów jej zabudowy. Pierwsze próby wytyczenia ulic rozpoczęto już w 1903 roku, jednak projekt rozparcelowania Saskiej Kępy pod zabudowę miejską pojawił się dopiero w latach 1910-11. Szansą dla rozwoju tych obszarów miała stać się także budowa tzw. Trzeciego Mostu w latach 1905-1913. W 1916 r. Saska Kępa ponownie znalazła się w granicach Warszawy. Zaraz po I wojnie światowej stała się ważnym zapleczem podczas wojny z bolszewikami – stacjonowały tu oddziały gen. Franciszka Latinika, znalazły się tu również szpitale polowe i magazyny. Kolejny raz w celach militarnych została wykorzystana w roku 1926, gdy znalazły się na niej wojska podporządkowane marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu[12].
Okres dwudziestolecia międzywojennego był dla Saskiej Kępy wyjątkowo pomyślny. Odbudowano Most Poniatowskiego, pojawiła się zabudowa willowa. Dzięki temu Saska Kępa uzyskała status eleganckiej dzielnicy mieszkaniowej miasta. Pomyślny rozwój przerwany został przez II wojnę światową – w dzielnicy pojawiły się barykady, m.in. na rogu ulic Francuskiej i Zwycięzców. Do walk z Niemcami doszło m.in. przy Bajońskiej, Ateńskiej i Berneńskiej. Nieudana próba zniszczenia placówki napastników przy Wale Gocławskim zakończyła się odwrotem, a walki przeniosły się w rejon Francuskiej, Zwycięzców, Radziłowskiej, Obrońców i Poselskiej. Obrona dzielnicy była istotna z punktu widzenia całej Warszawy, gdyż nie dopuszczała wroga do prowadzącego do Śródmieścia Mostu Poniatowskiego. W czasie walk całkowicie lub częściowo zniszczono ok. 20% willowej zabudowy Saskiej Kępy[13].
W 1946 r. Saska Kępa została włączona w skład dzielnicy Praga Południe. Znalazła się tym samym w tej samej jednostce administracyjnej, co obszary rozwijające się dotąd zupełnie odmiennie. Odgórne decyzje przyczyniły się również do zakłócenia jej dotychczasowego stylu – głównie poprzez lansowanie budowy domów mieszkalnych pozbawionych walorów architektonicznych[14]. Dotychczasowy charakter Saskiej Kępy nie odpowiadał bowiem założeniom komunistycznych władz rządzących Polską po zakończeniu II wojny światowej. Krytykowano go m.in. na łamach Stolicy, gdzie w 1950 roku pisano[15]:
| „ |
Dziś Saska Kępa jest ciężkim i trudnym orzechem dla urbanistyki opierającej się na socjalistycznych założeniach. [...] Jedynie postulat zysku stanowił o obliczu dzielnicy, bez oglądania się na przestrzenne i realne potrzeby ludności. |
” |
Elementem nowej polityki było również domeldowywanie przypadkowych osób do mieszkań dotychczasowych właścicieli, tak aby przedwojenne wille zamienić w wieloizbowe domki[15]. Pod względem administracyjnym Saska Kępa pozostała częścią Pragi Południe, jednak wśród jej mieszkańców silne jest poczucie odrębności, związane m.in. z odmienną, wywodzącą się jeszcze z dwudziestolecia, strukturą społeczną (liczna inteligencja), a także z faktem, że w swej historii Saska Kępa nigdy nie była przedmieściem w negatywnym sensie tego określenia[16].
W związku z upowszechniającą się w XIX wieku ideą wystaw światowych również w Warszawie pojawiły się plany zorganizowania takiego przedsięwzięcia. W tym celu konieczne było znalezienie terenu względnie płaskiego i położonego w pobliżu centrum miasta. Pod tym względem atrakcyjna wydawała się właśnie Saska Kępa, szczególnie że realna była perspektywa wybudowania Trzeciego Mostu. Plany wykorzystania dzielnicy jako terenu wystawowego ukazywały się drukiem na przestrzeni lat 1904-1938[17]. W 1919 roku władze miasta zatwierdziły nawet stosowny projekt. Z kolei w 1925 swój plan przedstawił Antoni Jawornicki, co wzbudziło wówczas duże zainteresowanie i szeroko prezentowane było w prasie. Projektów jednak nie realizowano, m.in. z uwagi na brak środków na odszkodowania za wywłaszczenia oraz większą potrzebę budowy nowych mieszkań niż utrzymywania terenów pod wystawy[18]. Kolejne plany w coraz mniejszym stopniu dotyczyły obszaru dzisiejszej Saskiej Kępy, koncentrując się głównie na terenach obecnego Stadionu Narodowego oraz Parku Paderewskiego[19]. Jednak ostatni przedwojenny projekt zakładał częściowy powrót do pierwotnych koncepcji – tereny wystawowe miałyby być zlokalizowane po obu stronach Kanału Wystawowego, którego nazwa do dziś przypomina o ówczesnych koncepcjach. Choć plany nie zostały zrealizowane, to jednak rzutowały one na rozwój dzielnicy w okresie międzywojennym. Saska Kępa miała prezentować się jako dzielnica elitarna, reprezentacyjna dla europejskiej stolicy. Pozostałością z tego okresu są także nazwy wielu ulic Saskiej Kępy, nawiązujące do miast i państw całego świata. Ostatni projekt dotyczący zlokalizowania na jej obszarze terenów wystawowych omawiany był w 1946 roku przez członków Biura Odbudowy Stolicy, nie miał on już jednak wiele wspólnego z planami przedwojennymi[20].
 |
Tę sekcję należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: opisać kolejne plany. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Zagospodarowanie przestrzenne Saskiej Kępy wiąże się ściśle z historią planowania rozwoju całego miasta. Gdy w XIX wieku powstała Cytadela równocześnie przewidziano pas forteczny przebiegający także na prawym brzegu Wisły[21]. W obrębie tego terenu znalazła się również Saska Kępa[21]. Z tego względu praktycznie aż do odzyskania niepodległości przez Polskę nie była ona oficjalnie objęta żadnym planem zabudowy[21]. Po 1918 roku pojawiły się różne koncepcje jej zagospodarowania, związane m.in. z modną wówczas ideą miasta-ogrodu[22]. Według planów pochodzących jeszcze z 1916 roku na Saskiej Kępie przewidywano zabudowę luźną, willową, z dużym udziałem zieleni[22]. Niska zabudowa miała wiązać się z możliwością napływu zdrowego powietrza od strony lasów otwockich, które Alejami Jerozolimskimi miałoby napływać do Śródmieścia[22].
Od 2006 roku, obszar Saskiej Kępy jest objęty Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego[23].
|
|
Tę sekcję należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: ul. Katowicka z "Plonem" i innymi dekoracjami. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
W znacznej części obszaru zabudowa jest willowa z zachowaną architekturą międzywojenną, szczególnie na północnym zachodzie. Dalej kilka osiedli mieszkaniowych zbudowanych na przełomie lat 50. i 70. XX wieku. Także kilka pojedynczych apartamentowców. Wiele zabytków modernizmu.
Obecna zabudowa (willowa) zaczęła powstawać w latach trzydziestych XX w. Planowane było zrealizowanie koncepcji Miasta Ogrodu, popularnego w Europie w okresie przedwojennym. Podobna koncepcja była realizowana także na Żoliborzu, nieco starszej dzielnicy lewobrzeżnej Warszawy. Saska Kępa nie ucierpiała zbytnio z powodu działań wojennych, chociaż na fasadach kilku domów w willowej części do tej pory widoczne są ślady kul z okresu wojny. W okresie PRLu wybudowano wiele budynków wielorodzinnych na wówczas jeszcze niezabudowanych terenach. Najpierw kamienice (np. przy ul. Angorskiej), później również osiedla z wielkiej płyty[24] (Osiedle Międzynarodowa, Osiedle Ateńska). Po 1989 r. wybudowano punktowo wiele nowych budynków, w tym kilka apartamentowców.
Specyfika dzielnicy związana jest m.in. z faktem, że zarówno przed II wojną światową, jak i po niej, Saską Kępę w dużej mierze zamieszkiwali przedstawiciele wolnych zawodów. Mieszkali tu m.in. wojskowi (gen. Stanisław Bułak-Bałachowicz, gen. Tadeusz Kutrzeba, płk. Camillo Perini, ppor. Konrad Guderski), inżynierowie (Władysław Terlecki, Czesław Klarner, Władysław Tryliński), lekarze (Ludwik Hirszfeld, Wacław Graba-Łęcki), kompozytorzy (Witold Lutosławski, Tadeusz Baird)[25]. Stosunkowo licznie zamieszkiwali na Saskiej Kępie także handlowcy, przemysłowcy, naukowcy, prawnicy i działacze państwowi (m.in. Wacław Grzybowski, czy też prezydent Warszawy Marceli Porowski)[25]. Swoje domy mieli tu również pisarze tacy jak Stefan "Wiech" Wiechecki, Zuzanna Rabska, czy Alina i Czesław Centkiewiczowie[25].
Jedną z liczniejszych grup stanowili artyści, w tym śpiewacy (Józef Korolkiewicz, Eugeniusz Mossakowski, Ewa Bandrowska-Turska), architekci (np. Bohdan Lachert), architekci wnętrz (Stanisław Miedza-Tomaszewski, Władysław Wincze), malarze (Teresa Roszkowska, Jan Cybis, Bronisław Kopczyński), ceramicy (Wanda Gosławska, Zofia Palowa, Wojciech Czerwosz, Hanna Żuławska)[25]. Wśród artystów plastyków najliczniej reprezentowani byli jednak rzeźbiarze, szczególnie przy ul. Alfreda Nobla, gdzie w szeregowych domkach znajdowały się pracownie Józefa Trenarowskiego, Adama Romana, Józefa Gosławskiego, Kazimierza Bieńkowskiego, Eugeniusza Żarkowskiego, Tadeusza Świerczka i Adama Prockiego[25]. Oprócz nich na Saskiej Kępie mieszkali również: Stanisław Sikora, Stefan Momot, Mieczysław Lubelski, Jerzy Chojnacki, Karol Tchorek[25]. Spośród aktorów mieszkańcami dzielnicy byli m.in. Jan Kobuszewski, Zygmunt Hübner i Edmund Wierciński[25].
Na Saskiej Kępie znajduje się łącznie kilkanaście rzeźb i tablic pamiątkowych. Aż trzy popiersia znanych Polaków wykonał mieszkaniec Saskiej Kępy Stanisław Sikora. Są to rzeźby upamiętniające Stefana Żeromskiego (Plac Przymierza), Bolesława Prusa (przed liceum jego imienia przy ul. Zwycięzców) oraz Ignacego Jana Paderewskiego (przy Rondzie Waszyngtona, de iure poza granicami współczesnego osiedla Saska Kępa). Oprócz nich swoje pomniki mają również gen. Zygmunt Berling (na Skwerze Ryskim), Agnieszka Osiecka (na rogu ul. Francuskiej i ul. Obrońców), Jerzy Waszyngton (popiersie przy Rondzie Waszyngtona), a także Stefana Starzyńskiego[26]. Przy Wale Miedzeszyńskim znajduje się pomnik w formie kapliczki poświęcony poległym w walce ze Szwedami w 1656 roku. Oprócz wymienionych liczne rzeźby znajdują się w bezpośrednio sąsiadującym z Saską Kępą Parku Skaryszewskim im. Ignacego Jana Paderewskiego.
Część mieszkańców upamiętniona została tablicami na domach, w których mieszkali lub pracowali. W ten sposób wyróżniono Witolda Lutosławskiego (ul. Zwycięzców), Konrada Guderskiego (ul. Saska), Jana Cybisa (ul. Walecznych), Bronisława Tomeckiego (róg ul. Zwycięzców i Zakopiańskiej), Władysława Terleckiego (róg ul. Zwycięzców i Zakopiańskiej), Stanisława Sikorę (ul. Obrońców), Agnieszkę Osiecką (ul. Dąbrowiecka). Ponadto jedna z tablic przy ul. Obrońców upamiętnia wizytę Pabla Picassa w Warszawie.
Saska Kępa ma zapewnione połączenia komunikacyjne z sąsiednimi częściami miasta. W kierunku Śródmieścia prowadzi Most Poniatowskiego oraz Most Łazienkowski. Wyjazd w kierunku północnym możliwy jest z Wału Miedzeszyńskiego na Wybrzeże Szczecińskie oraz al. Zieleniecką. Na wschód prowadzi al. Waszyngtona oraz al. Stanów Zjednoczonych, stanowiąca odcinek Trasy Łazienkowskiej. W kierunku Gocławia przejazd umożliwia przede wszystkim Wał Miedzeszyński oraz ul. Egipska. Głównymi traktami komunikacyjnymi w obrębie dzielnicy są:
Autobusy komunikacji miejskiej kursują wymienionymi wyżej ulicami, a także Międzynarodową, Brazylijską, Ateńską i Brukselską. Saska Kępa posiada też połączenia tramwajowe z innymi dzielnicami – w kierunku Śródmieścia (Most Poniatowskiego), Grochowa (al. Waszyngtona) i Pragi (al. Zieleniecka). Najbliższe stacje metra to Centrum i Politechnika, znajdujące się poza terenem Saskiej Kępy. Komunikacja miejska zapewnia połączenia z głównymi dworcami, w tym Centralnym i Wschodnim, a także z najbliższymi stacjami kolejowymi obsługującymi ruch lokalny – PKP Powiśle i PKP Stadion[27].
Przed wybuchem II wojny światowej w pobliżu Saskiej Kępy planowano budowę lotniska komunikacyjnego na Gocławiu (lotnisko miało znajdować się częściowo także na terenach leżących w obecnych granicach administracyjnych Saskiej Kępy)[28].
Historyczny obszar Saskiej Kępy zajmuje tereny dawnego wiślanego ostrowu, od Pragi i Kamionka oddzielonego wiślaną łachą (obecnie jej fragment stanowi Jeziorko Kamionkowskie), od wschodu nieistniejącym obecnie ramieniem Wisły (jego pozostałością jest Jeziorko Gocławskie), odpołudnia przechodziła w Kępę Gocławską. Obszar ten obejmuje poza dzisiejszym administracyjnym osiedlem Saska Kępa również tereny Parku Skaryszewskiego i Stadionu Narodowego[29].
Obszar całej Saskiej Kępy położony jest na terenie wiślanego tarasu zalewowego zbudowanego z rzecznych utworów korytorych i średnioziarnistych (nieaktywna strefa korytowa i łęgowa). Tereny te wznoszą się średnio od 3 do 5 metrów ponad poziom średnio niskiej wody Wisły, a od wschodu ograniczone są tzw. skarpą praską wyznaczającą granicę praskiego tarasu nadzalewowego[30].
Obecnie Saska Kępa jest otoczona przez tereny zieleni. Od strony północnej znajduje się Park Skaryszewski z Jeziorkiem Kamionkowskim, od wschodniej – ogródki działkowe położone nad Kanałem Wystawowym, a od południa i zachodu – roślinność porastająca brzegi Wisły (teren ten stanowi część Obszaru Natura 2000 "Dolina Środkowej Wisły"). Ponadto wzdłuż większości ulic, pomiędzy blokami i w prywatnych ogrodach zasadzone są drzewa. Od lipca 2008 r. na wysokości ul. Krynicznej nad Wisłą wytyczona jest plaża[31], z której promem Słonka można przedostać się na drugi brzeg rzeki[32].
Park Skaryszewski bywa tradycyjnie łączony z Saską Kępą[33]. Jego południowo-zachodni obszar leżał na tej samej wyspie, co zasadnicza część Saskiej Kępy, a Jezioro Kamionkowskie jest starorzeczem Wisły[34]. Obszar na północ i wschód od rzeki (obecnie jeziorka) należał do miejscowości Kamion, a później Skaryszew[35]. W 2010 r. cały park i przyległy do niego brzeg Wisły ze Stadionem Narodowym został administracyjnie włączony do osiedla Kamionek[36].
Wałem przeciwpowodziowym, który chroni nisko położoną Saską Kępę przed zalaniem, jest Wał Miedzeszyński. Dzięki niemu dzielnica od lat nie ucierpiała podczas okresów, w których Wisła wzbierała. Największe zagrożenie w ostatnich dekadach pojawiło się podczas powodzi w maju 2010 r. Podtopione zostały wówczas budynki usytuowane w międzywalu. Poziom rzeki osiągnął 779 cm, w związku z czym niżej położone odcinki wału zostały wzmocnione workami z piaskiem[37].
Dawniej przy pl. Przymierza mieściło się kino Sawa, zostało jednak zlikwidowane, budynek wyburzono, a w jego miejscu wybudowano apartamentowiec z galerią handlową. Przy ul. Obrońców zlokalizowana jest Galeria Sztuk Pięknych vV[38] oraz Doświadczalna Pracownia Litografii[39], zaś przy ul. Jakubowskiej Dom Funkcjonalny[40]. Od września 2011 przy ul. Brukselskiej w pobliżu Ronda Wolframa działa filia Centrum Promocji Kultury - Klub Kultury Saska Kępa[41].
Od 2006 roku na terenie dzielnicy organizowany jest uliczny festyn i towarzyszące mu występy artystyczne – Święto Saskiej Kępy. Większość imprez odbywa się na ulicy Francuskiej, która wówczas wyłączana jest z ruchu. Na organizowanych przy tej okazji koncertach występowała m.in. Maryla Rodowicz, Stanisław Sojka[42], Sława Przybylska i Skaldowie[43]. Poza ofertą o charakterze rozrywkowym w czasie święta przypominane są również znane osoby związane z dzielnicą. Co roku impreza gromadzi tłumy mieszkańców z różnych części Warszawy.
Z uwagi na rosnącą rolę elementów stricte rozrywkowych i komercyjnych Święto Saskiej Kępy zaczęło wzbudzać kontrowersje. Krytyczne uwagi wobec masowego charakteru imprezy wyrażać zaczęli głównie mieszkańcy Saskiej Kępy i przedstawiciele lokalnych stowarzyszeń[44].
Na Saskiej Kępie znajduje się wiele placówek dyplomatycznych obcych państw[45]. Oprócz ambasad znajduje się tu kilka rezydencji ambasadorów – m.in. Turcji przy ul. Królowej Aldony, czy Australii przy ul. Ateńskiej.
| Państwo | Placówka | Adres |
|---|---|---|
 Algieria |
Ambasada Algierskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej | ul. Dąbrowiecka 21 |
 Argentyna |
Ambasada Republiki Argentyńskiej | ul. Brukselska 9 |
 Azerbejdżan |
Ambasada Republiki Azerbejdżanu | ul. Zwycięzców 12 |
 Brazylia |
Ambasada Federacyjnej Republiki Brazylii | ul. Bajońska 15 |
 Egipt |
Ambasada Arabskiej Republiki Egiptu | ul. Alzacka 18 |
 Gruzja |
Ambasada Gruzji | ul. Berneńska 6 |
 Hiszpania |
Ambasada Królestwa Hiszpanii, Biuro Radcy Handlowego | ul. Genewska 16 |
 Indonezja |
Ambasada Republiki Indonezji | ul. Estońska 3/5 |
 Irak |
Ambasada Republiki Iraku | ul. Dąbrowiecka 9a |
 Iran |
Ambasada Islamskiej Republiki Iranu | ul. Królowej Aldony 22 |
 Kolumbia |
Ambasada Republiki Kolumbii | ul. Zwycięzców 29 |
 Łotwa |
Ambasada Republiki Łotewskiej | ul. Królowej Aldony 19 |
 Malezja |
Ambasada Malezji | ul. Gruzińska 3 |
 Portugalia |
Ambasada Republiki Portugalskiej | ul. Ateńska 37 |
Przy ul. Nobla znajduje się kościół pw. św. Andrzeja Boboli w Warszawie. Jest to kościół parafialny rzymskokatolickiej Parafii Matki Boskiej Nieustającej Pomocy[46]. Od roku 2002 na Saskiej Kępie funkcjonuje także druga parafia rzymskokatolicka – Parafia Miłosierdzia Bożego z kościołem przy ul. Ateńskiej[47]. Oprócz tych dwóch świątyń na Saskiej Kępie znajduje się także Cerkiew Wprowadzenia do Świątyni Przenajświętszej Bogurodzicy przy Prawosławnym Seminarium Duchownym przy ul. Paryskiej[48]. Ponadto przy ul. Zakopiańskiej znajduje się zbór Wolnych Badaczy Pisma Świętego[49].
| Szkoła | Adres | Uwagi |
|---|---|---|
| Społeczna Szkoła Podstawowa nr 5 Społecznego Towarzystwa Oświatowego im. Zawiszy Czarnego[50] | ul. Paryska 25 | Zespół Szkół Społecznych nr 5 |
| Szkoła Podstawowa nr 143 im. Stefana Starzyńskiego[51] | al. Stanów Zjednoczonych 27 | – |
| Szkoła Podstawowa nr 168 im. Wiktora Gomulickiego[52] | ul. Zwycięzców 44 | Zespół Szkół nr 84 |
| Szkoła Podstawowa nr 282[53] | ul. Niekłańska 4/24 | Zespół Szkół Specjalnych nr 86 w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Dziecięcym im. prof. Jana Bogdanowicza |
| Społeczne Gimnazjum nr 3 Społecznego Towarzystwa Oświatowego[50] | ul. Paryska 25 | Zespół Szkół Społecznych nr 5 |
| Gimnazjum z Oddziałami Dwujęzycznymi nr 18 im. Ignacego Jana Paderewskiego[54] | ul. Angorska 2 | – |
| Gimnazjum z Oddziałami Dwujęzycznymi nr 19 im. Bolesława Prusa[55] | ul. Zwycięzców 7/9 | Zespół Szkół nr 77 |
| Gimnazjum nr 20 im. Bohaterów Olszynki Grochowskiej[56] | ul. Afrykańska 11 | – |
| Gimnazjum z Oddziałami Dwujęzycznymi nr 25 im. Czesława Niemena[52] | ul. Zwycięzców 44 | Zespół Szkół nr 84 |
| Gimnazjum nr 99[53] | ul. Niekłańska 4/24 | Zespół Szkół Specjalnych nr 86 w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Dziecięcym im. prof. Jana Bogdanowicza |
| Zasadnicza Szkoła Zawodowa nr 55[57] | al. Stanów Zjednoczonych 24 | Zespół Szkół nr 37 |
| Technikum Chemiczne nr 3 im. prof. dra Józefa Zawadzkiego[58] | ul. Saska 78 | Zespół Szkół nr 21 |
| Technikum Łączności im. prof. Janusza Groszkowskiego[57] | al. Stanów Zjednoczonych 24 | Zespół Szkół nr 37 |
| IV Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza[59] | ul. Saska 59 | – |
| Liceum Ogólnokształcące Niepubliczne dla Dorosłych Nr 16[60] | ul. Angorska 2 | – |
| Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące Niepubliczne dla Dorosłych Nr 18[60] | ul. Angorska 2 | – |
| XXXV Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Bolesława Prusa[55] | ul. Zwycięzców 7/9 | Zespół Szkół nr 77 |
| LXXXVII Liceum Ogólnokształcące im. gen. Leopolda Okulickiego[58] | ul. Saska 78 | Zespół Szkół nr 21 |
| XCVI Liceum Ogólnokształcące im. Agnieszki Osieckiej[57] | al. Stanów Zjednoczonych 24 | Zespół Szkół nr 37 |
| Lycée Français de Varsovie[61] | ul. Walecznych 4/6 | – |
| Nazwa | Adres |
|---|---|
| Prawosławne Seminarium Duchowne w Warszawie[62] | ul. Paryska 27 |
| Wyższa Szkoła Informatyki, Zarządzania i Administracji w Warszawie[63] | ul. Meksykańska 6 |
| Nazwa | Adres |
|---|---|
| Urząd pocztowy Warszawa 33[64] | al. Jerzego Waszyngtona 26 |
| Urząd pocztowy Warszawa 105[64] | ul. Francuska 11 A |
| Urząd pocztowy Warszawa 111[64] | ul. Zwycięzców 46 |
| Urząd pocztowy Warszawa 117[64] | ul. Egipska 7 |
Saska Kępa pojawia się w kilku piosenkach, m.in. w Czas nas zmienia Jerzego Połomskiego[89] oraz w śpiewanej przez Marylę Rodowicz Małgośce Agnieszki Osieckiej[90]. Dzielnica stała się również tłem dla wielu powieści, w tym m.in. Stawiam na Tolka Banana Adama Bahdaja[91] oraz Klasy pani Czajki, LO-terii, Tropicieli i Dzikiej autorstwa Małgorzaty Karoliny Piekarskiej[92].
|
|||||||
![[1]](http://www.mapywig.org/m/German_maps/IV_Mil-Geo/Warschau.jpg){kind=link}