Saskatchewan

Saskatchewan

Flaga Saskatchewanu Godło Saskatchewanu
Dewiza: Multis E Gentibus Vires (Z mnogości plemion siła)
język urzędowy	angielski, francuski
Stolica	Regina
Największe miasto	Saskatoon
Premier	Lorne Calvert
Gubernator porucznik	Gordon Barnhart
Reprezentacja w parlamencie  - przedst. w Izbie Gmin  - przedst. w Senacie	14 6
Powierzchnia Całkowita  • Ziemia  • Woda	2006 651 036 km² 651 036 km² 9,1%
Ludność  • Całkowita (2001)  • Gęstość	1 015 800 1,72 os./km²
Akces po Konfederacji	rok – 1905 (jako dziesiąta)
Strefa czasowa	UTC -6
Informacja pocztowa  • Kod telefoniczny  • ISO 3166-2  • Skrót pocztowy  • Pierwsza litera kodu	306 CA-SK SK S
Strona internetowa	www.gov.sk.ca
Oficjalne symbole prowincjonalne

Saskatchewan – prowincja Kanady leżąca w środkowej części kraju. Od wschodu graniczy z Manitobą, od zachodu z Albertą, od północy z Terytoriami Północno-Zachodnimi oraz na południu ze stanami USA Montana i Dakota Północna. Saskatchewan posiadając prostoliniowe granice ma kształt niemal idealnego trapezu. Największym miastem prowincji jest Saskatoon. Drugim co do wielkości i zarazem stolicą prowincji jest Regina. Do innych znaczniejszych miast należą Prince Albert, Moose Jaw, North Battleford, Yorkton i Swift Current. Zobacz też pełną listę jednostek samorządowych Saskatchewanu

Nazwa Saskatchewan odnosząca się wcześniej do dystryktu Saskatchewan pochodzi od rzeki Saskatchewan, której nazwa jest zniekształconym, oryginalnym indiańskim imieniem rzeki – Kisiskatchewani Sipi – oznaczającej wartką rzekę.

Struktura polityczna

Gubernator porucznik

Gubernator porucznik jest przedstawicielem głowy państwa, monarchy angielskiego w prowincji. Choć gubernator mianowany jest przez monarchę, następuje to automatycznie po rekomendacji premiera Saskatchewan. Funkcje gubernatora porucznika są czysto honorowe i ceremonialne, choć teoretycznie może on wpływać na kształt polityki prowincjonalnej.

Zgromadzenie legislacyjne

Parlament Saskatchewan Legislative Assembly of Saskatchewan składa się współcześnie w 58 deputowanych Members of Legislative Assembly w skrócie MLA. Wybierani są oni w 58 jednomandatowych okręgach wyborczych. Partia zdobywająca większość w parlamencie tworzy rząd prowincjonalny, a jej przewodniczący zostaje premierem Saskatchewan. Druga partia w parlamencie otrzymuje status oficjalnej opozycji.

Obecnie w parlamencie 25. kadencji zasiadają przedstawiciele dwóch partii:

• Nowa Demokratyczna Partia Kanady posiadająca 30 mandatów
• Partia Saskatchewanu – posiadająca 28 mandatów

Zobacz Zgromadzenie Legislacyjne Saskatchewan w składach poprzednich sesji parlamentu.

Rząd

• Minister of Agriculture, Food and Rural Revitalization – Ministerstwo rolnictwa, przemysłu żywnościowego i terenów wiejskich. Szef tego resortu odpowiedzialny jest także za rolna politykę kredytowa, ubezpieczeniowa, standardy produkcji żywności oraz propagowanie rolnictwa i spożycia rodzimych produktów.
• Minister of Crown Management Board – Ministerstwo rady koronnej. Do zakresu odpowiedzialności tego resortu jest zarządzenie aktywami i nieruchomościami należącymi do prowincji. Departament dostarcza także wszelkiego usług wewnętrznych dla pozostałych ministerstw i instytucji rządowych, włączając to zarządzenie danymi oraz technologie obliczeniowe i komunikacyjne.
• Minister of Community Resources and Employment – Ministerstwo do spraw samorządowych i zatrudnienia. Do zakresu odpowiedzialności tego ministerstwa należą działania w celu zapewnieniu obywatelom prowincji pomoc w pełnym uczestniczeniu w życiu społecznym. W chodzi w to pomoc dla biednych rodzin, ochrona praw dziecka, służby socjalne I opieka nad osobami niepełnosprawnymi.
• Minister of Industry and Resources – Ministerstwo przemysłu z zasobów naturalnych. Zadaniem ministerstwa jest dbanie o rozwój miejscowego przemysłu i racjonalne zarządzanie zasobami naturalnymi.
• Minister of Health – Ministerstwo zdrowia. Do zakresu obowiązków tego ministerstwa należą organizowanie prowincjonalnego systemu ubezpieczeń zdrowotnych oraz ustalanie standardów medycznych dla instytucji służby zdrowia.
• Minister of Aboriginal Affairs – Ministerstwo do spraw Indian. Do zakresu odpowiedzialności tego ministerstwa należy reprezentowanie interesów rdzennej ludności prowincji. Pomoc w pełnym włączeniu się w życie społeczne.
• Minister of Northern Affairs – Ministerstwo do spraw terenów północnych. Zadaniem tego ministerstwa jest tworzenie i nadzorowanie wprowadzenia polityki zagospodarowania północnych terenów prowincji.
• Minister of Finance – Ministerstwo finansów. Zadaniem tego ministerstwa jest ustalanie i pobieranie podatków, planowanie i nadzorowanie budżetu, zarządzanie prowincjonalnymi funduszami emerytalnymi oraz długiem publicznym.
• Minister of Learning – Ministerstwo edukacji. Ministerstwo zajmuje się nadzorowaniem szkolnictwa podstawowego, średniego i wyższego, a także zapewnieniem wczesnego rozwoju dziecka, siecią bibliotek publicznych. Ministerstwo zarządza także nauczycielskimi, branżowymi funduszami emerytalnymi.
• Minister of Labour – Ministerstwo pracy. Zajmuje się ustalaniem i egzekucją prawa pracy oraz stosunkami pomiędzy pracodawcą a pracownikiem. Do zakresu obowiązków należy też sprawa równouprawnienia kobiet.
• Minister of Highways and Transportation – Ministerstwo dróg i transportu. Ministerstwo zajmuje się nadzorem nad prowincjonalną siecią dróg kołowych, kolejowych i lotnisk.
• Minister of Corrections and Public Safety – Ministerstwo więziennictwa i bezpieczeństwa publicznego. Zarządzanie systemem korekcyjnym dla nieletnich i więzień dla dorosłych przestępców. Ministerstwo jest odpowiedzialne za kształtowanie programów rehabilitacyjnych i zasad wprowadzania w życie w społeczeństwie byłych przestępców. W zakresie bezpieczeństwa publicznego ministerstwo zarządza pogotowiem ratunkowym, strażą pożarną oraz ustala i nadzoruje standardy bezpieczeństwa instalacji publicznego użytku np. dźwigów osobowych.
• Minister of Environment – Ministerstwo ochrony środowiska. Zakresem obowiązków ministerstwa jest zabezpieczenie ekosystemów leśnych, wodnych. Ochrona zagrożonych gatunków. Ustalenia kwot połowów ryb i odstrzału dziczyzny oraz nadzór nad prowincjonalnymi parkami narodowymi.
• Minister of Government Relations – Ministerstwo stosunków międzyrządowych. Reprezentowanie prowincji w kontaktach z rządami innych prowincji oraz reprezentowanie interesów prowincji przy rządzie federalnym.
• Minister of Culture, Youth and Recreation – Ministerstwo do spraw kultury, młodzieży i rekreacji. Do zakresu działania ministerstw należy promowanie miejscowej kultury, spraw młodzieży, sportów i najszerzej pojętej rekreacji.
• Minister of Justice and Attorney General – Ministerstwo sprawiedliwości i prokurator generalny. Zadaniem ministerstwa jest ściganie przestępstw oraz prewencja, a także organizacja systemu sądowniczego w prowincji.

Premier

Premier jest szefem rządy prowincjonalnego w Saskatchewan. Posiada on bardzo szerokie uprawnienia, pozwalające prowadzić skuteczne rządy, jeśli tylko ma zapewnione poparcie w parlamencie. Premierem zostaje lider partii zdobywającej większość w parlamencie. Jeśli z jakichś powodów, w czasie trwania sesji parlamentu przewodniczący rządzącej partii zostaje zmieniony, następuje automatyczna zmiana na stanowisku premiera prowincji.

Demografia

Według spisu powszechnego z roku 2006, największą grupą narodowościową w Saskatchewan są Niemcy (30.0%), następnie Anglicy (26.5%), Szkoci (19.2%), Irlandczycy (15.3%), Ukraińcy (13.6%), Frankokanadyjczycy (12.4%), Indianie (12.1%), Norwegowie (7.2%), Polacy (6.0%), Metysi (4.4%), Holendrzy (3.7%), Rosjanie (3.7%) i Szwedzi (3.5%). Natomiast 18.1% określiło się jako Kanadyjczycy.

Rok	Populacja	Ranking wg prowincji
1901	91 279	8
1911	492 432	3
1921	757 510	3
1931	921 785	3
1941	895 992	3
1951	831 728	5
1956	880 665	5
1961	925 181	5
1966	955 344	6
1971	926 242	6
1976	921 325	6
1981	968 313	6
1986	1 009 613	6
1991	988 928	6
1996	976 615	6
2001	978 933	6
2006	985 386	6

Podział Administracyjny

Zobacz: lista jednostek samorządowych Saskatchewanu.

Geografia

Ukształtowanie powierzchni

Południowy obszar prowincji jest niemal idealnie płaską równiną całkowicie pozbawioną lasów. Dawniej rozpościerała się tam preria, współcześnie zamieniona na tereny uprawne i pastwiska. Jedynym urozmaiceniem powierzchni są Wzgórza Cyprysowe na granicy z Albertą. Najwyższy szczyt tego grzbietu leżący już poza granicą Saskatchewan ma wysokość 1465 m.

Północną część prowincji pokrywa lesista nizina.

Wody śródlądowe

Udział wód śródlądowych w całkowitej powierzchni prowincji wynosi blisko 10%. W szczególności bogata w wody jest jej północna część poprzecinana licznymi strumieniami oraz posiadająca szereg mniejszych i większych jezior polodowcowych. Do największych z nich należą Atabasca, Jeziore Cree, Jezioro Reniferów i Jezioro la Ronge. Południową część, znacznie bardziej ubogą w wody przecina kilka większych rzek – przede wszystkim Północna i Południowa Rzeka Saskatchewan.

Klimat

Brak naturalnych zapór powoduje, że klimat, a głównie temperatura w Saskatchewan zależy od okresowej aktywności słońca. Stąd też ekstremalnie wysoka amplituda rocznych temperatur od +35 °C w lecie do -45 °C w zimie.

Ze względu na południkową rozciągłość prowincji klimat jest bardzo zróżnicowany w zależności od położenia. W południowej części panuje klimat kontynentalny z upalnymi latami i bardzo mroźnymi i śnieżnymi zimami. Na północy panuje klimat pod arktyczny ze stosunkowo łagodnymi latami i bardzo mroźnymi zimami.

Zasoby naturalne

Najważniejszym bogactwem naturalnym Saskatchewan są niezwykle żyzne ziemie orne. Oprócz tego w prowincji znajdują się pokłady następujących minerałów i kopalin: miedź, nikiel, cynk, ołów, węgiel kamienny, gaz ziemny, potas, uran, złoto, ruda żelaza, sól kamienna i inne w niewielkich ilościach

Gospodarka

Gospodarka prowincji niemal wyłącznie oparta jest na rolnictwie i usługach dla rolnictwa. W Saskatchewan koncentruje się 54% całej kanadyjskiej produkcji zbóż. Istotną gałęzią przemysłu, szczególnie w północnej części prowincji jest leśnictwo i łowiectwo.

Saskatchewan jest jednym z głównych, światowych wydobywców uranu. Jest największym producentem tego minerału. W związku ze sztywną rządową kontrolą wydobycia surowca, Saskatchewan jest w stanie regulować światowe ceny tego surowca.

Energia elektryczna jest produkowana głównie w elektrowniach wodnych.

Przemysł przetwórczy skupiony w największych miastach a zwłaszcza w Regina i Saskatoon. Rozwinięte gałęzie przemysłu to spożywczy, rafineryjny, chemiczny, drzewny, metalowy i materiałów budowlanych.

Sieć komunikacyjna dobrze rozwinięta w środkowej i południowej części prowincji. Największe znaczenie mają transkontynentalne linie kolejowe i transkanadyjska droga kołowa zwana Trans-Canada Highway.

Historia

Saskatchewan powstała jako prowincja Kanady w 1905 wraz z jej wydzieleniem z Terytoriów Północno-Zachodnich. Historia jej terenów jest jednak dużo starsza. Najpierw przez tysiące lat była terenem migracji i tworzenia się kultur indiańskich, a następnie od połowy XVIII w. terenem eksploracji łowieckich i handlowych Kompanii Zatoki Hudsona. Od 1869, daty przyłączenia wszystkich terenów będących po zarządem kompanii do Konfederacji Kanady, tereny Saskatchewan wchodzą w okres gwałtownej kolonizacji. W ciągu niespełna czterdziestu lat ludność regionu z niewiele ponad tysiąca osób wzrosła do niemal 200 tysięcy. Wobec tego, rząd federalny zdecydował o przekształceniu rejonu w samodzielną prowincję.