Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Stanisław Supłatowicz Sat-Okh |
|
| Data i miejsce urodzenia | 15 kwietnia 1920 Kanada |
| Data i miejsce śmierci | 3 lipca 2003 Gdańsk |
| Zawód | pisarz, żołnierz, marynarz |
| Stanisław Supłatowicz Sat-Okh |
|
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1942-1945 |
| Siły zbrojne | SZP i ZWZ, AK |
| Jednostki | 25 PP AK, 72 PP AK |
| Główne wojny i bitwy | II wojna światowa |
| Odznaczenia | |
  |
|
Stanisław Supłatowicz, Sat-Okh (w języku shawnee Długie Pióro, ur. prawdopodobnie 15 kwietnia 1920 w Kanadzie, zm. 3 lipca 2003 w Gdańsku) − żołnierz AK, pisarz, gawędziarz, artysta.
Urodził się w osadzie Indian w dorzeczu rzeki Mackenzie w Kanadzie. Był synem polskiej uciekinierki z Syberii Stanisławy Supłatowicz, oraz wojennego wodza plemienia Szaunisów (Szawanezów) Leoo-Karko-Ono-Ma (Wysokiego Orła). Wychowywał się wśród Indian. W 1937 lub 1938 roku przybył wraz z matką do Polski, a w tworzonej wówczas metryce matka zmieniła część jego danych, ukrywając jego indiańskie pochodzenie. W tworzonej dokumentacji jako miejsce urodzenia wpisano Aleksiejewkę w Rosji, rok urodzenia zmieniono na 1925, a jako ojca wpisano Leona Supłatowicza, pierwszego męża matki. Po nim otrzymał także nazwisko, zaś na imię wybrano męską formę imienia matki - Stanisław[1]. Zamieszkał w Radomiu[2].
W czasie kampanii wrześniowej podjął naukę na tajnych kompletach, a po klęsce polskiej armii zaangażował się w działalność w SZP i ZWZ. W 1940 roku został aresztowany przez gestapo i skierowany do obozu koncentracyjnego w Auschwitz. W czasie transportu do obozu wyskoczył z wagonu bydlęcego i uciekł. W czasie ucieczki został ranny, ukrywał się następnie na wsi. Następnie został żołnierzem Armii Krajowej (pseud. Kozak), walczył w III batalionie 72 pułku piechoty AK w rejonie Częstochowy, w Okręgu AK "Jodła". Wielokrotnie ranny, za męstwo w walce odznaczony Krzyżem Walecznych[2].
Po wojnie za przynależność do AK został aresztowany i uwięziony. Po uwolnieniu przez wiele lat pływał jako marynarz na statkach Polskich Linii Oceanicznych, w tym na MS Batory. Osiadł na stałe w Gdańsku[2] Wrzeszczu (przy ul. Wojska Polskiego) [3], założył rodzinę[2].
W 1958 roku zaczął pisać książki odnoszące się do swojej indiańskiej przeszłości, tłumaczone na wiele języków świata. W latach 70. uczestnik licznych spotkań autorskich i telewizyjnych programów dla młodzieży ("Teleranek", "Ekran z bratkiem"). Uważany za jednego z pionierów ruchu indianistów w Polsce, współtwórcę i czołową postać nieformalnego Polskiego Ruchu Przyjaciół Indian (PRPI). Zajmował się także wyrobem indiańskiego rękodzieła, malował, pisał też wspólnie z Yackta-Oya[2].
Zmarł 3 lipca 2003 roku w Szpitalu Marynarki Wojennej w Gdańsku, a 8 lipca został pochowany na cmentarzu "Srebrzysko".
Jest wiele nieścisłości dotyczących pochodzenia i biografii Sat-Okha. Matka, wyrabiając mu w Polsce metrykę zatroszczyła się by nie pojawiły się w niej żadne informacje o jego pochodzeniu. Wielu dziennikarzy i reporterów ubarwiało jego historię, dopasowując ją do aktualnych wymogów politycznych lub własnych celów. Niektórzy badacze biografii Sat-Okha kwestionują jego indiańskie pochodzenie, twierdząc, iż urodził się w latach 20. XX w. Radomiu lub na terenie b. ZSRR. Jednocześnie 62% uczestników ankiety na internetowej stronie PRPI uznało w 2005 r., że od tego, gdzie się urodził, ważniejsze jest, jakim był człowiekiem i twórcą.
W Wymysłowie niedaleko Tucholi znajduje się prywatne Muzeum Indian Ameryki Północnej im. Sat-Okha[2].
W 2011 roku rozpisano konkurs na patronów dla tramwajów PESA 120NaG kursujących po Gdańsku. Wśród wybranych postaci historycznych znalazł się także Sat-Okh[4].
