Sd.Kfz.251

Mittlerer Schützenpanzerwagen Sd.Kfz.251
Sd.Kfz 251/7 Ausf.D "Pionierpanzerwagen"
Dane podstawowe
Państwo	III Rzesza
Typ pojazdu	transporter opancerzony
Trakcja	półgąsienicowa
Załoga	2 + 10
Historia
Prototypy	1935
Produkcja	1939-1945
Wycofanie	1945
Egzemplarze	ok. 14 650 (wg innych źródeł 15 252)
Dane techniczne
Silnik	1 silnik benzynowy, 6-cylindrowy Maybach HL 42 TURKM o mocy 100 KM (75 kW)
Transmisja	mechaniczna
Poj. zb. paliwa	160 l
Pancerz	6 – 12,5 mm
Długość	5,80 m
Szerokość	2,10 m
Wysokość	1,75 m
Masa	6800 kg bojowa: 7000 kg (normalna) 8500 kg (maksymalna)
Osiągi
Prędkość	52 km/h w terenie: 21 km/h wstecz: 9 km/h
Zasięg	300
Dane operacyjne
Uzbrojenie
2 x karabin maszynowy MG 34 kal. 7,92 mm (Sd.Kfz 251/1) inne wersje patrz tekst
Użytkownicy
III Rzesza
Multimedia w Wikimedia Commons

SdKfz.251/1 Ausf.D

Sd.Kfz. 251/9 Ausf.D – wczesna wersja

Mittlerer Schützenpanzerwagen Sd.Kfz.251 (m.SPW SdKfz.251) – podstawowy półgąsienicowy transporter opancerzony armii niemieckiej w czasie II wojny światowej, na bazie którego budowano też liczne inne pojazdy bojowe. Budowany był w czterech modelach produkcyjnych, od A do D, oraz 22 wersjach, z których podstawową i najliczniejszą stanowił transporter opancerzony Sd.Kfz.251/1.

Wersje produkowane

• Ausf. A: pierwsza wersja produkcyjna, model był wytwarzany do 1940.
• Ausf. B: inne mocowanie i tarcza dla karabinu maszynowego, inne rozmieszenie schowków dla amunicji i przewożonego towaru.
• Ausf. C: nowa, jednoczęściowa blacha pancerna chroniąca przód silnika, inne rozmieszczenie nawiewów powietrza, zmiany w rozmieszczeniu foteli załogi i schowków oraz podniesione błotniki.
• Ausf. D: nowy, uproszczony typ opancerzenia, zasobniki "wpisane" w obrys kadłuba.

Pojazdy bazowane na Sd.Kfz.251

Istniały 23 oficjalne odmiany Sd.Kfz.251 i wiele pół-oficjalnych lub improwizowanych wersji. Każda wersja otrzymała sufiks numeryczny który ją identyfikuje, ale w kilku przypadkach istnieje duplikacja niektórych numerów.

• Sd.Kfz.251/1 (mittlerer Schützenpanzerwagen (m.SPW))– wersja podstawowa służąca do transportu 10 żołnierzy (poza dowódcą i kierowcą), wyposażona w dwa karabiny maszynowe MG 34 lub MG 42.
• Sd.Kfz.251/1 (m.SPW mit 28/32-cm-Wurfrahmen)– wersja z wyrzutnią rakiet Wurfrahmen 40 przystosowaną do pocisków rakietowych kalibru 280 lub 320 mm.
• Sd.Kfz.251/2 (8-cm–GrW-Panzerwagen) – transporter moździerza sGrWr 34 kalibru 80 mm.
• Sd.Kfz.251/3 (mittlerer Funkpanzerwagen)– pojazd łączności z dodatkowym ekwipunkiem radiowym, produkowany w pięciu wersjach od "I" to "V".
• Sd.Kfz.251/4 (Zugpanzerwagen für I.G. 7.5 cm)– ciągnik artyleryjski przeznaczony do holowania dział takich jak 7.5 cm I.G.37, 5 cm PaK 38, 7.5 cm PaK 40 czy lekka haubica 105 mm oraz do transportu amunicji.
• Sd.Kfz.251/5 (mittlerer Pionier-Schützenpanzerwagen)– odmiana przewożąca drużynę pionierów.
• Sd.Kfz.251/6 (mittlerer Befehlswagen)– ruchome stanowisko dowodzenia, znany także jako "Kommandopanzerwagen".
• Sd.Kfz.251/7 (mittlerer Pionier-Geräte-Panzerwagen) – wóz saperski z 7-8 osobową załoga. Przewoził kładki szturmowe do pokonywania szerokich rowów.
• Sd.Kfz.251/8 (mitlerer Sanitäts-Panzerwagen)– opancerzony ambulans.
• Sd.Kfz.251/9 (7.5 cm Stu.K.37 L/24 auf m.SPW "Stummel") – wersja uzbrojona w krótkolufowa armatę 7,5 cm Stu.K.37 kalibru 75 mm.
• Sd.Kfz.251/10 (3.7 cm PaK 35/36 L/45 auf m.SPW) – wóz dla dowódców plutonu, z armatą przeciwpancerną 3.7 cm PaK 36.
• Sd.Kfz.251/11 (mittlerer Fernsprechpanzerwagen) – pojazd do układania linii telefonicznych.
• Sd.Kfz.251/12 (m. Messtruppepanzerwagen), Sd.Kfz.251/13 (m. Schalluufnahme-Panzerwagen), Sd.Kfz.251/14 (m. Schallauswerte-Panzerwagen), Sd.Kfz.251/15 (m. Lichtauswerte-Panzerwagen) – wyspecjalizowane pojazdy artyleryjskie.
• Sd.Kfz.251/16 (mittlerer Flammpanzerwagen) – wersja uzbrojona w dwa miotacze ognia.
• Sd.Kfz.251/17 (2 cm Flak 38 auf m.SPW) – samobieżna armata przeciwlotnicza z armatą 2 cm FlaK 30 lub 2 cm FlaK 38.
• Sd.Kfz.251/18 (m. Beobachtungs-Panzerwagen) – pojazd obserwacyjny artylerii.
• Sd.Kfz.251/19 (m. Fernsprechbetriebs-Panzerwagen) – samobieżna centrala telefoniczna.
• SSd.Kfz.251/20 (Infrarotscheinwerfer-Panzerwagen)– wersja z reflektorem podczerwieni o średnicy 60 cm.
• Sd.Kfz.251/21 (1.5-oder-2-cm-Flakdrilling auf m.SPW)– "Drilling" – wyposażony w trzy wkm 15 mm MG151/15 lub armaty automatyczne 20 mm MG 151/20.
• Sd.Kfz.251/22 (7.5 cm PaK.40 L/46 auf m.SPW) – "Pakwagen" – niszczyciel czołgów z armatą 7.5 cm PaK 40.
• Sd.Kfz.251/23 – zastosowano w nim standardową wieżyczkę HL38 – taką samą jak w samochodach pancernych Sd.Kfz 234, czy czołgu Sd.Kfz.140/1. Prawdopodobnie wyprodukowano kilka pojazdów tego typu.

W latach 1939-43. wyprodukowano łącznie ponad 14 650 pojazdów wszystkich wersji w zakładach Hanomag , MNH , Schichau , Wumag , Westerhutte i Borgward.

Po II wojnie światowej pojazd był produkowany w dalszym ciągu w zakładach Skoda jako transporter opancerzony OT-810 i pozostawał na wyposażeniu armii czechosłowackiej do lat 80. Pojazdy te wyposażano w silniki dieslowskie firmy Tatra.

W muzeach

• Skansen Rzeki Pilicy w Tomaszowie Mazowieckim - Sd.Kfz.251/3 Ausf. D "Rossi", numer taktyczny "29", numer rejestracyjny "WH - 1743549", pojazd zatonął w rzece Pilicy na terenie wsi Brzustówka dnia 18 stycznia 1945r. Należał do 2 kompanii wydzielonego oddziału łączności 19 Dolnosaksońskiej Dywizji Pancernej Wehrmachtu, pojazd sprawny technicznie
• Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
  • wystawa plenerowa przed siedzibą główną MWP - Sd.Kfz.251/1 Ausf. D, pozyskany z Wytwórni Filmów Dokumentalnych z Łodzi w lutym 1973 r.
  • Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej - Sd.Kfz.251/1 Ausf. D, zatonął w rzece Pilicy 17 stycznia 1945 r. W dniach 29 marca-31 marca 1989 r. wydobyty z rzeki, pojazd nie jest eksponowany

Zobacz też

• Szary Wilk

Bibliografia

• Mariusz Skotnicki. Półgasienicowy transporter opancerzony Sd.Kfz.251. „Nowa Technika Wojskowa”. 1993. nr 10. S. s. 16-30. ISSN 1230-1655. 

Linki zewnętrzne

• Zdjęcia SdKfz 251. [dostęp 19 października 2009].
• Schematy. [dostęp 19 października 2009].