Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Prowincja Shaanxi | ||
| Nazwa chińska: 陕西省 (Shǎnxī Shěng) | ||
| Nazwa skrócona: 陕 / 秦 (Shǎn / Qín) | ||
 |
||
| Stolica | Xi'an | |
| Gubernator | Yuan Chunqing | |
| Populacja | 37,620,000 os. (2008) |
|
| Powierzchnia | 205,800 km² | |
| Gęstość zaludnienia |
180 os./km² | |
| Skład etniczny | Chińczycy Han - 99.5% Hui - 0.4% |
|
| Liczba prefektur |
10 | |
| Liczba powiatów |
107 | |
| Liczba gmin |
1745 | |
| ISO 3166-2 | CN-61 | |
| Strona oficjalna |
http://www.shaanxi.gov.cn/ | |
Prowincja Shaanxi (chiń. upr: 陕西; chiń. trad: 陝西; Pinyin: Shǎnxī, Wade-Giles: Shan-hsi, Inne pisownie: Shensi) – prowincja w północno-środkowej części ChRL. Teren prowincji obejmuje część Wyżyny Lessowej. Od południa ograniczone górami Qin Ling.
Jej nazwa pochodzi od historycznego powiatu Shǎn (陕) i znaczy tyle, co "Na Zachód od Shan". Zapisuje się ją jednak przez podwójne "a" dla odróżnienia od prowincji Shanxi, której nazwa w transkrypcji pinyin brzmi Shānxī.
Spis treści |
Tereny prowincji Shaanxi są uznawane za kolebkę cywilizacji chińskiej. Stolica prowincji Xi'an była siedziba władców 13 chińskich dynastii w okresie od XI wieku p.n.e. - X wieku n.e.. W prowincji tej zaczynał się również jedwabny szlak. W okresie rządów Mongołów w XIII wieku prowincja straciła na znaczeniu. 23 stycznia 1556 w prowincji Shaanxi miało miejsce trzęsienie ziemi uznawane za najbardziej śmiercionośne trzęsienie w historii - zginęło ok. 830 000 ludzi.
Prowincja rozciąga się południkowo szerokim pasem na przestrzeni ponad 800 km, w związku z czym na jej obszarze występuje znaczne zróżnicowanie warunków naturalnych. Przecinające prowincję w poprzek góry Qin Ling tworzą wyraźną barierę klimatyczną i komunikacyjną, przekraczającą 4000 m n.p.m. (Taibai Shan, 4113 m). Niższe, sięgające 2700 m, góry Daba Shan stanowią granicę z prowincją Syczuan. Między tymi pasmami ciągnie się gęsto zaludniona górna część doliny rzeki Han Shui, dopływu Jangcy. Panują tu warunki klimatyczne zbliżone do podzwrotnikowych - rozwija się uprawa ryżu, bawełny i herbaty. Góry pokryte są rozległymi lasami – częściowo wiecznie zielonymi, z występowaniem drzewa tungowego, a częściowo, w wyższych rejonach, iglastymi. Jest to jeden z ważniejszych rejonów eksploatacji lasów w Chinach.
Na północ od gór Qin Ling, między nimi a krawędzią Wyżyny Lessowej, ciągnie się równoleżnikowo szeroka, podłużna, odwadniana przez rzekę Wei He kotlina, która jest jednym z najstarszych ośrodków osadnictwa rolniczego w Chinach i najgęściej zaludnioną częścią prowincji. Dzięki urodzajnym glebom aluwialnym i stosunkowo ciepłemu klimatowi rozwinęła się tu intensywna uprawa ryżu i bawełny. Doliną Wei He przebiega na zachód stara droga handlowa – jedwabny szlak, wzdłuż którego przeprowadzono linię kolejową Zhengzhou–Xi'an–Lanzhou. Tu też znajdują się najważniejsze ośrodki miejskie prowincji.
Północna część prowincji wchodzi w obręb Wyżyny Lessowej. Grubość pokrywy lessowej dochodzi do 300 m (rzeki tworzą w niej głębokie wąwozy), wzniesienia przekraczają 1700 m n.p.m. Wschodnią granicę prowincji stanowi rzeka Huang He, płynąca w głębokim wąwozie. Na północy granica prowincji przebiega nieco na północ od Wielkiego Muru. Wyżyna Lessowa różni się znacznie pod względem klimatycznym od południowej części prowincji. Panuje tu kontynentalny i suchy klimat, lasów brak niemal zupełnie (poza niektórymi dolinami rzek), na skrajnej północy stepy przechodzą w półpustynie. W rolnictwie dominuje pszenica, gaoliang i proso - uprawy typowe dla chłodniejszego i suchszego klimatu. Osobliwością osadnictwa są liczne jaskinie mieszkalne, wykopane w lessie na zboczach dolin.
| Mapa | Lp. | Nazwa | Chiński | Hanyu pinyin | Siedziba |
|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||
| — Miasto zarządzane bezpośrednio przez władze prowincji — | |||||
| 1 | Xi'an | 西安市 | Xī'ān Shì | Dzielnica Weiyang | |
| — Prefektury miejskie — | |||||
| 2 | Ankang | 安康市 | Ānkāng Shì | Dzielnica Hanbin | |
| 3 | Baoji | 宝鸡市 | Bǎojī Shì | Dzielnica Weibin | |
| 4 | Hanzhong | 汉中市 | Hànzhōng Shì | Dzielnica Hantai | |
| 5 | Shangluo | 商洛市 | Shāngluò Shì | Dzielnica Shangzhou | |
| 6 | Tongchuan | 铜川市 | Tóngchuān Shì | Dzielnica Yaozhou | |
| 7 | Weinan | 渭南市 | Wèinán Shì | Dzielnica Linwei | |
| 8 | Xianyang | 咸阳市 | Xiányáng Shì | Dzielnica Qindu | |
| 9 | Yan'an | 延安市 | Yán'ān Shì | Dzielnica Baota | |
| 10 | Yulin | 榆林市 | Yúlín Shì | Dzielnica Yuyang | |
Osadnictwo prowincji Shaanxi jest bardzo stare. Gęstość zaludnienia wynosi poniżej 40 osób/km² na północy do ponad 300 w obniżeniu rzeki Wei He. W odróżnieniu od innych prowincji w północno-zachodnich Chinach, jest to obszar etnicznie jednolity. Poza niewielką liczbą Hui, nie ma tu w zasadzie mniejszości niechińskich.
|
|||||||||||||||||||
