Sieć ciepłownicza – zespół urządzeń technicznych służących do transportu rurociągowego energii cieplnej od źródła ciepła (najczęściej ciepłownia lub elektrociepłownia) do odbiorców, za pośrednictwem czynnika termodynamicznego (nośnika ciepła).
Sieć ciepłownicza łączy z jednej strony urządzenia do centralnego regulowania źródła ciepła, a z drugiej strony węzły cieplne odbiorców ciepła.
Z reguły pod pojęciem sieci cieplnej (sieci ciepłowniczej) rozumie się system techniczny służący tylko do transportu ciepła od źródła ciepła do miejsca odbioru. Nie można jednak pominąć ścisłego powiązania wszystkich zagadnień związanych z działaniem sieci ze sposobami podłączenia do niej odbiorców. Z tego powodu korzystniejsze jest określenie schematy i układy systemów ciepłowniczych. W literaturze technicznej krajowej powszechnie stosowany jest termin układy sieci cieplnych.
Sieci cieplne podzielić można w zależności od ich przeznaczenia na sieci:
Podział ten rzutuje w znacznej mierze na rodzaj stosowanego czynnika grzejnego, w wyniku czego można wyróżnić sieci:
Zgodnie z ukształtowaniem (poziomym kształtem geometrycznym sieci) można wyróżnić następujące podstawowe ich rodzaje (rys. 1.1):
W rzeczywistości znacznie większa jest różnorodność ukształtowania sieci cieplnych. Promienista sieć z centralnie usytuowanym źródłem ma charakterystyczny pajęczy kształt. Sieć pierścieniowa w przypadku geometrycznie prawidłowego planu miasta ma postać kratownicy. Bardzo różnorodne są sieci dużych miast o ukształtowaniu mieszanym, zwłaszcza w przypadku zastosowania grupowych węzłów cieplnych. Sieć główna może być pierścieniowa lub rozgałęziona, a poszczególne części sieci, poczynając od węzłów grupowych, mogą być promieniste, liniowe lub kratowe. Należy zwrócić uwagę na to, że duże sieci miejskie zwykle są zasilane z kilku źródeł ciepła.
W zależności od liczby przewodów w układzie: