Sikorsky CH-53E Super Stallion

CH-53E Super Stallion
Dane podstawowe
Państwo	Stany Zjednoczone
Producent	Sikorsky Aircraft Corporation
Typ	śmigłowiec transportowy
Załoga	3 (2 pilotów i dowódca)
Historia
Data oblotu	14 października 1964
Lata produkcji	1966-?
Dane techniczne
Napęd	3 × General Electric T64-GE-416/A, turbowałowe
Moc	4380 KM każdy
Wymiary
Średnica wirnika	24,1 m
Długość	30,2 m
Długość kadłuba	23,55 m
Wysokość	8,46 m
Masa
Własna	15,071 kg
Startowa	33,340 kg
Osiągi
Prędkość maks.	315 km/h
Prędkość przelotowa	278 km/h
Wznoszenie max. w locie pionowym	12,7 m/s
Pułap praktyczny	5640 m
Zasięg	1110 km
Dane operacyjne
Liczba miejsc
55
Użytkownicy
USAF, US Navy, USMC
Rzuty
Multimedia w Wikimedia Commons

Sikorsky CH-53E Super Stallion – ciężki śmigłowiec transportowy, wersja rozwojowa CH-53 Sea Stallion. Swoimi wymiarami i przeznaczeniem przypomina CH-47 Chinook. Jest on w stanie przenosić np. haubice M198 lub samochody Humvee. Często bywa określany mianem "latającego dźwigu". Stosuje się go również do akcji ratunkowych i desantowych. Posiada rampę załadunkową, dzięki której na jego pokładzie można umieścić np. samochód terenowy M151. Śmigłowiec jest przeznaczony szczególnie do zadań nad akwenami morskimi. Moc zepołu napędowego jest tak dobrana, że śmigłowiec do wykonania zadania wymaga pracy dwóch silników. Podczas zawisów, operacji desantowych i wszędzie tam, gdzie jest zwiększone zapotrzebowanie na moc pracują trzy silniki na zmniejszonej mocy. W razie awarii jednego silnika dwa pozostałe przechodzą automatycznie na moc znamionową i śmigłowiec ten może kontynuować wykonywanie zadania.

Historia

W 1959 Korpus Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych rozpisał przetarg na śmigłowiec transportowy. Maszyna musiała spełniać wiele restrykcyjnych norm: mieć możliwość swobodnego wodowania, posiadać rampę załadunkową, cechować się możliwością przenoszenia ciężkiego sprzętu oraz w razie potrzeby zamiast funkcji transportowej móc przewieźć oddział żołnierzy. Przetarg wygrała firma Sikorsky Aircraft Corporation z maszyną o nazwie S-65 i już w 1962 r. Piechota Morska złożyła zamówienie na nią.

Wersje

Śmigłowiec S-65 występował w wielu wersjach przystosowanych do różnych zadań:

• YCH-53A – dwa prototypy
• CH-53A – początkowa produkcja dla USMC, 139 sztuk
• RH-53A – wersja do zwalczania min morskich, 15 sztuk
• TH-53A – używany do treningu
• HH-53B – typ CH-53A używany przez USAF do misji ratunkowych
• CH-53C – wersja o zwiększonym udźwigu dla USAF, 22 sztuki
• HH-53C – "Super Jolly Green Giant", ulepszony HH-53B dla USAF
• S-65C-2 (S-65o) – wersja eksportowana do Austrii, potem do Izraela
• S-65-C3 – wersja eksportowana do Izraela
• CH-53D – ulepszony CH-53A, 124 sztuk
• RH-53D – ulepszona przeciwminowa wersja
• VH-53D – dwa CH-53D dla USMC przeznaczone do transportu VIP-ów
• VH-53F – sześć nieukończonych śmigłowców VIP-ów dla US Air Force
• CH-53G – 110 zbudowanych na licencji przez Vereinigte Flugtechnische Werke
• YHH-53H – prototyp Pave Low I
• HH-53H – Pave Low III przeznaczony do zadań specjalnych
• MH-53H – przesygnowanie HH-53H
• MH-53J – "Pave Low III" wzmocniony, HH-53B, HH-53C,
• MH-53M – "Pave Low IV" IDAS/MATT, poprawiona wersja MH-53J
• CH-53D Yas'ur 2000 – CH-53D zmodernizowany przez Israel Aircraft Industries
• CH-53G / CH-53GS – wersja przeznaczona dla Luftwaffe
• CH-53K - projektowana wersja z ulepszonymi parametrami, planowane wejście do służby 2018 r.

Linki zewnętrzne

• Charakterystyka na stronie Navy.mil
• Opis na Fas.org
• CH-53 opis wersji izraelskiej na stronie Izraelskich Sił Powietrznych