Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Sobór św. Aleksandra Newskiego w Łodzi |
|||||||||||||||||||||||
| sobór katedralny | |||||||||||||||||||||||
 A/117 z 20.01.1971. |
|||||||||||||||||||||||
 Widok ogólny |
|||||||||||||||||||||||
| Państwo |  Polska |
||||||||||||||||||||||
| Miejscowość | Łódź | ||||||||||||||||||||||
| Wyznanie | prawosławne | ||||||||||||||||||||||
| Kościół | Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny | ||||||||||||||||||||||
| Diecezja | łódzko-poznańska | ||||||||||||||||||||||
| Sobór | od 1948 | ||||||||||||||||||||||
| Wezwanie | św. Aleksandra Newskiego | ||||||||||||||||||||||
| Wspomnienie liturgiczne | 30 sierpnia; 14 listopada | ||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
|
Położenie na mapie Łodzi
  Sobór św. Aleksandra Newskiego
|
|||||||||||||||||||||||
| Na mapach: | |||||||||||||||||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||||||||||||||||
Sobór św. Aleksandra Newskiego w Łodzi – sobór prawosławny, katedra diecezji łódzko-poznańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego oraz siedziba miejscowej parafii (w dekanacie Łódź). Mieści się przy ulicy Jana Kilińskiego 54.
Spis treści |
Inicjatorem budowy cerkwi prawosławnej w Łodzi był gubernator piotrkowski Iwan Kachanow[1]. Początkowo jednak jego apel o wzniesienie w Łodzi wolno stojącej świątyni prawosławnej nie dał efektów. 24 maja 1877 Kachanow napisał do burmistrza Łodzi Maurycego Taubworcla z żądaniem podjęcia konkretnych kroków na rzecz podjęcia prac budowlanych. Architekt miejski Hilary Majewski sporządził wówczas projekt budynku, ale trzystuosobowa społeczność prawosławna, korzystająca do tej pory z wynajętego pomieszczenia w prywatnym domu[2], nie była w stanie pokryć kosztów prac[1].
6 kwietnia 1879 zawiązany został komitet budowy cerkwi, do którego weszli najwięksi łódzcy fabrykanci: Karol Scheibler, Juliusz Heinzel, Józef Paszkiewicz, Ludwik Meyer, Symon Heiman jr., Izrael Poznański, H. Makowiecki, A. Tumski, Aleksander Chudziński i Karol Strenge. Z inicjatywy komitetu świątynia miała upamiętniać uratowanie cara Aleksandra II z zamachu na jego życie[3]. Scheibler przewodniczył komitetowi do śmierci w 1881, wtedy zastąpił go Iwan Kachanow[2]. W marcu 1880 projekt Majewskiego został zatwierdzony do realizacji[1].
Pod budowę cerkwi wybrano działkę przy ul. Widzewskiej, gdy władze miejskie sprzeciwiły się wzniesieniu jej przy nowym rynku[2]. W rezultacie obiekt znalazł się na niekorzystnych, podmokłych gruntach, był za to położony w centrum miasta, w pobliżu dworca kolejowego[2][a]. 8 maja 1884 ks. Konstantin Ryżkowski z cerkwi Wszystkich Świętych w Piotrkowie Trybunalskim poświęcił kamień węgielny, zaś konsekracja gotowego budynku miała miejsce już 29 maja 1884. Obiekt poświęcił arcybiskup chełmski i warszawski Leoncjusz w obecności gubernatorów warszawskiego Hurki i piotrkowskiego Zinowiewa[2].
W 1948 cerkiew w Łodzi uzyskała rangę soboru, zostając równocześnie diecezji łódzko-poznańskiej[4].
Na początku XXI w. obiekt został gruntownie wyremontowany, odzyskując wygląd zewnętrzny z pierwszych lat po ukończeniu budowy[5].
Cerkiew została zbudowana w stylu rosyjsko-bizantyjskim na planie ośmiokąta z pięcioma absydami. Jest przeznaczona dla ok. 850 osób. Przysadzista wieża zakończona dachem i pięcioma wieżyczkami (od strony zachodniej), od środka polichromowana i zdobiona bogatą sztukaterią. W detalach widać wiele z bizantyjskiego przepychu: ornamenty, kapitele, pilastry. W cerkwi umieszczono witrażowe okna. Ikonostas posiada troje drzwi i jest rzeźbiony w drewnie dębowym. Wykonał go Włoch Kamil w Petersburgu.[6]
Sobór wpisano do rejestru zabytków 20 stycznia 1971 pod nr A/117[7].
