Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronySocjologia muzyki – dyscyplina badawcza z pogranicza muzykologii i socjologii, której zainteresowanie skupia się na związkach muzyki z wszelkimi aspektami życia społecznego (grupowego).
Spostrzeżenia typu socjologicznego odnajdujemy w pracach dawniejszych filozofów czy historyków muzyki. Jako samodzielna dziedzina, socjologia muzyki rozwinęła się dopiero w pierwszej połowie XX wieku. Za jej początek można uznać publikację dzieła Maxa Webera Die rationalen und soziologischen Grundlagen der Musik[1] (1921, napisaną w 1911 roku). Jednakże eseje na temat socjologii muzyki pisali inni klasycy: Georg Simmel czy Alfred Schütz. Inne znane pozycje z tej dziedziny to: Music and Society: England and the European Tradition (1946) Wilfrida Mellersa, Grundprobleme der Musiksoziologie (1952) Kurta Blaukopfa czy The Sociology of Music (1963) Alphonsa.Silbermanna. Wyjątkowo wpływowe okazały się publikacje Theodora Adorno: Philosophie der neuen Musik (wyd. niem. 1949, wyd. pol. 1974), Einleitung in die Musiksoziologie (wyd. niem. 1962).
Przedmiotem badań socjologii muzyki są na przykład:
Impulsem dla rozwoju socjologii muzyki stały się przeobrażenia zachodzące w kulturze muzycznej w wyniku pojawienia się radia i przemysłu płytowego. Główne prace na ten temat prowadzone były i są w krajach anglosaskich i germańskich. Przy wiedeńskim Universität für Musik und darstellende Kunst od 1965 roku działa nawet (założony przez Kurta Blaukopfa) Institut für Musiksoziologie[3]. Natomiast przy Universidade Nova de Lisbona, na Faculdade de Ciencias Sociais e Humanas działa Centro de Estudosde Sociologia e Estetica Musical[4].
Spis treści |
W Polsce (zarówno wśród socjologów, jak i muzykologów) socjologia muzyki nie jest licznie reprezentowaną dziedziną badań. Pierwszym polskim socjologiem stawiającym tezy odnośnie społecznej strony muzyki był Kazimierz Kelles-Krauz. Zofia Lissa oraz Stefania Łobaczewska uprawiały tę dziedzinę, nawiązując do sowieckiej wersji marksizmu. Pierwsze polskie szerzej zakrojone ilościowe badania nad muzyką przeprowadził w 1963 roku Paweł Beylin. Inne podejście badawcze reprezentowała Elżbieta Illasiewicz-Skotnicka, która w latach siedemdziesiątych prowadziła badania nad środowiskiem polskich kompozytorów i kulturą muzyczną robotników. Jednak po paru latach porzuciła tę dziedzinę, poświęcając się socjologii ogólnej. Także Tomasz Misiak, nastawiony bardziej teoretycznie niż empirycznie, poświęcił swoją uwagę społeczno-muzycznym zagadnieniom. Efektem ich badań były publikacje na łamach Ruchu Muzycznego, Kultury i Społeczeństwa i kwartalnika „Muzyka”. Pod koniec XX wieku Bogumiła Mika[5] przeprowadziła badania na temat śląskich audytoriów muzycznych, lecz obecnie nie kontynuuje tego typu studiów. Autorskie studium, z zakresu tej dyscypliny, zaprezentował w 2008 roku Adam Czech w (opartej na nagrodzonej przez PTS w 2005 roku pracy magisterskiej) książce Sprzedawcy wiatru[6]. W roku 2006 Barbara Pabjan koordynowała ogólnopolskie statystyczne badanie recepcji postaci i twórczości Fryderyka Chopina. Problematyka ta wpisana była w kontekst ogólnego odbioru muzyki. Wieloletnie, socjologiczne studia nad jazzem w Polsce prowadzi Igor Pietraszewski. Część jego badań została opublikowana ksiązkowo[7].
Zainspirowane socjologią są rozważania kompozytora o sytuacji nowej muzyki w Forum Musicum nr 11 (Bogusław Schaeffer Socjologia muzyki współczesnej, Kraków 1971) oraz książki Danuty Gwizdalanki: Muzyka i polityka (Kraków 1999), Muzyka i płeć (Kraków 2001).
Socjologia muzyki dopiero od paru lat pojawia się w ofertach dydaktycznych jako osobny kurs akademicki. Na muzykologii pojawił się on na Uniwersytecie Wrocławskim[8] oraz Uniwersytecie Adama Mickiewicza[9]. Natomiast na socjologii jednorazowo odbył się taki kurs na na Uniwersytecie Warszawskim[10] a obecnie odbywa się na Uniwersytecie Jagiellońskim[11].
Zagadnienia socjologiczne pojawiają się natomiast coraz częściej w publikacjach poświęconych muzyce popularnej (zwłaszcza rockowej) oraz w dziedzinach pokrewnych. Takich jak: etnomuzykologia/antropologia muzyki, psychologia muzyki, historia muzyki czy filozofia muzyki.
