Sojusz francusko-rosyjski, zwany dwuporozumieniem – sojusz militarny pomiędzy Francją a Imperium Rosyjskim, który został ustanowiony w 1892 roku i przetrwał aż do roku 1917. Sojusz pomiędzy obydwoma krajami miał osłabić pozycję Niemiec, które stanowiły największe zagrożenie dla obu krajów ze względu na chęć dominacji i supremacji w Europie.
W 1882 roku Włochy, Niemcy oraz Austro-Węgry podpisały trójprzymierze, które sprawiło, że Rosja znalazła się w sąsiedztwie potencjalnie wrogiego sobie sojuszu militarnego (szczególne zagrożenie stanowiły Niemcy), natomiast Francja przeżywała dyplomatyczną izolację po klęsce w wojnie francusko-pruskiej, a jej pozycja na arenie międzynarodowej znacząco spadła. Zarówno Rosja jak i Francja uważały trójprzymierze za zagrożenie militarne oraz ekonomiczne, a ponadto – co bardzo istotne – nie istniały między tymi państwami sprzeczności co do pożądanych stref wpływów. W związku z tym, mimo politycznych różnic (Francja była republiką, a Rosja samodzierżawiem), relacje pomiędzy obydwoma krajami po roku 1882 gwałtownie się polepszyły.
W 1888 roku Rosja udzieliła giełdzie paryskiej taniego kredytu oraz pożyczki w zamian za przekazanie zacofanej armii rosyjskiej części technologii militarnej. W 1891 roku Francuska Flota weszła do portu w Kronsztadzie, gdzie została ciepło przywitana przez cara Aleksandra III. Wówczas po raz pierwszy w Rosji zabrzmiała Marsylianka, która przed 1891 rokiem była pieśnią zakazaną, a jej wykonywanie było przestępstwem[1].
Nowy cesarz niemiecki Wilhelm II po dymisji Bismarcka obrał nowy kierunek swojej polityki zagranicznej. Tajny traktat reasekuracyjny, podpisany pomiędzy Niemcami a Austro-Węgrami oraz Rosją, kończył się w 1890 roku. Mimo żądań Rosji, aby traktat został ponownie renegocjowany, Niemcy nie wyraziły na to zgody. W sytuacji, kiedy Rosji przestawały dotyczyć zobowiązania wobec Niemiec, Francja (odwieczny przeciwnik Niemiec) w 1892 roku podpisała z Rosją sojusz militarny, który oficjalnie wszedł w życie w roku 1894. Sojusz francusko-rosyjski miał obowiązywać tak długo jak istniało trójprzymierze. Niemcy znalazły się w niekorzystnym położeniu, pomiędzy tymi dwoma krajami.
Porozumienie francusko-rosyjskie, a następnie angielsko-francuskie (tzw. entente cordiale, 1904) i angielsko-rosyjskie (1907) doprowadziły do powstania trójporozumienia, w skład którego wchodziła Francja, Rosja oraz Wielka Brytania.
|
||||||||||||||