Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Sonda | |
 Symbol programu Sonda |
|
| Rodzaj programu | program popularnonaukowy |
| Kraj produkcji |  Polska |
| Język | polski |
| Prowadzący | Zdzisław Kamiński Andrzej Kurek |
| Data premiery | 8 września 1977 |
| Lata emisji | 1977-1989, 2011 - (powtórki) |
| Liczba odcinków | ok. 490 |
| Czas trwania odcinka | ~30 minut |
| Produkcja | |
| Produkcja | TP |
| Stacja telewizyjna | TP program 1 i 2, TVP Historia |
Sonda – popularnonaukowy program telewizyjny nadawany przez Telewizję Polską w latach 1977–1989.
Prowadzony był przez Zdzisława Kamińskiego i Andrzeja Kurka, a współtworzony przez Marka Siudyma oraz przez kilka lat również przez Tomasza Pycia. Emisja nowych odcinków została zakończona we wrześniu 1989 roku z powodu śmierci obu prowadzących, którzy zginęli w wypadku samochodowym pod Raciborzem.
Według dostępnych (m.in. dzięki Tomaszowi Pyciowi) zapisów, na antenie ukazało się prawie pięćset programów premierowych. Łącznie z powtórzeniami i programami zrealizowanymi po wrześniu 1989 r., ukazało się ponad 560 programów.
Brak taśmy w ówczesnej telewizji spowodował wykasowanie wielu odcinków programu − szczególnie tych najstarszych. Zapisy zostały utracone bezpowrotnie.
Spis treści |
Pierwsze wydania Sondy realizowane były w formule typowego magazynu w studiu, z udziałem gości i felietonami filmowymi.
Wkrótce jednak wykrystalizowała się docelowa formuła programu:
Program Sonda zastąpił na antenie Telewizji Polskiej popularną podówczas audycję Eureka. Autorką pierwszego pomysłu programu była Zofia Żukowska. Jego redakcję i prowadzenie rozpoczął Andrzej Kurek, wspomagany przez ówczesnego redaktora naczelnego Jacka Kunickiego, Zofię Żukowską i Wandę Konarzewską.
Pierwszy odcinek został nadany 8 września 1977 roku. Źródła podają, że prowadził go Andrzej Kurek wraz z Wandą Konarzewską[1]. W archiwum nie zachowała się kopia tego wydania. Dwa tygodnie później razem z Kurkiem zaczął występować Zdzisław Kamiński oraz Marek Siudym.
Z czasem zespół redakcyjny poszerzył się. W rozkwicie zespół tworzyło 6 dziennikarzy, kierownik produkcji i scenograf. Materiały filmowe wykorzystywane w programie redaktorzy zdobywali za darmo, głównie poprzez ambasady i ośrodki kultury (filmoteki), przedstawicielstwa handlowe, zarówno krajów socjalistycznych jak i krajów zachodnich; także poprzez kontakty osobiste. Po raz pierwszy telewizja zakupiła dla Sondy materiał dopiero w roku 1986, dopiero po zrealizowaniu kilkuset programów. Dlatego też obecnie powtórna emisja programu jest uzależniona od ustalenia praw do materiałów ilustracyjnych (choć niektórzy sugerują, że jest to tylko jedna z wymówek TVP aby nie prowadzić reemisji).
29 września 1989 roku Andrzej Kurek i Zdzisław Kamiński, a także prowadzący samochód marki Peugeot Andrzej Gieysztor zginęli w wypadku samochodowym w Raciborzu-Brzeziu[2], gdzie - w Raciborskiej Fabryce Kotłów "Rafako" - mieli zbierać materiały do kolejnego programu "O współczesnej technice masowych wierceń otworów dla potrzeb przemysłu energetycznego i inżynierii chemicznej"[3]
Przyczyną wypadku było czołowe zderzenie z ciężarówką, najprawdopodobniej w wyniku nadmiernej prędkości (śledztwo wykluczyło wersję mówiącą o poślizgu na plamie oleju). Kurek i Kamiński pochowani zostali na cmentarzu w Pyrach pod Warszawą[2][4].
Wszystkie scenariusze, opracowane przez członków zespołu i wykorzystane do realizacji programów zostały przekazane do archiwum TVP. W tymże archiwum znajdują się taśmy z zachowanymi odcinkami Sondy (patrz tabela poniżej). W 1992 roku część odcinków Sondy zostało wydanych na 34 kasetach VHS przez firmę BRAWO.
Logo Sondy stworzył Andrzej Kurek. Wykorzystał on symbol yin i yang 
. Najbardziej jednak kojarzonym z Sondą symbolem stała się czołówka programu.
Na wizyjną czołówkę składały się następujące materiały filmowe :
Czołówkę dźwiękową stanowi utwór "Visitation", którego kompozytorem i wykonawcą jest Mike Vickers[5][6]. Na obwolucie taśmy Teresa Bancer zapisała (nie mające nic wspólnego z czołówką) następujące utwory: Quincy Jones - "Gruby tatuś", Teresa Bancer - "Milczenie", Stockhausen - "Etiuda", Luening-Ussachevsky - "Król Lear", Maliszewski - "Zmienność myśli".
Czas trwania czołówki - 46 sek.
Została ona zmontowana na taśmie filmowej 16 mm z wykopiowań z kilku materiałów filmowych i z plansz zamówionych w Studiu Eksperymentalnym TV. Materiały filmowe pozyskano z bibliotek filmowych przy ambasadach (USA, Anglii, Francji, ZSRR) i ośrodków kultury różnych państw. Główną pracę przy montażu wykonał Andrzej Kurek z pomocą kwalifikowanej montażystki Bożeny Szostkowskiej.
W późniejszym okresie plansze do programu wykonywane były na prywatnym komputerze ZX Spectrum 48KB przez Andrzeja Kurka.
Z uwagi na dużą liczbę odcinków spis został zamieszczony w osobnym artykule.
Od czasu tragicznej śmierci prowadzących Sonda właściwie przestała być emitowana. W 1990 roku wyemitowano jeszcze trzy odcinki premierowe wcześniej nie emitowane i jedną powtórkę. Były to odcinki: "Sen na jawie", "Hikari znaczy błyskawica" (powtórka), "Nasze kochane zwierzęta" i "Rezerwat". Wszystkie następne emisje były już tylko powtórkami wcześniejszych odcinków.
25 października 1992 roku wyemitowany został program wspomnieniowy o Andrzeju Kurku i Zdzisławie Kamińskim pt. "Dwaj ludzie z Sondą".
26 października 2002 roku na antenie TVP 2 wyemitowano odcinek "Do utraty uchu".
W 2009 roku na antenie TVP Historia fragmenty Sondy wyemitowano w programie "Bez komentarza" oraz w programie "Czas przeszły dokonany". W programie "Bez komentarza" 27 września (premiera, z późniejszymi powtórkami) wyemitowano fragmenty następujących odcinków: "Węzeł", "Towarzystwo płaskiej Ziemi" i "Pełnym wiatrem". Natomiast w programie "Czas przeszły dokonany" 29 września (premiera, z późniejszymi powtórkami) wyemitowano fragmenty odcinków: "Tajemnice snu", "IKAR 2000" i "Na krańcach widma". 12 grudnia 2009 roku na antenie TVN Style w programie "66 niezapomnianych programów tv" Sonda zajęła 11 miejsce w rankingu. W programie wykorzystano krótkie fragmenty następujących odcinków Sondy: "Plaster rzeczywistości", "Salmed '82 - Płuco", "Zoo", "Okrągła tajemnica", "Głęboki oddech", "Olej", "Siła", "Silentum universi", "Kolor", "Ubranko na miarę" i "Promień nadziei".
27 marca 2010 roku na antenie TVP Info w programie "Tv nostalgia" wyemitowano fragmenty następujących odcinków Sondy: "Skóra", "Salmed '82 - Płuco", "Łata", "Siła", "Okrągła tajemnica", "Z nędzy do pieniędzy", "Test" cz. 1, "Promień nadziei", "X", "Cierpienia wynalazcy", "Ogień", "Zagadka mężczyzn", "Ubranko na miarę", "Głęboki oddech", "Gry wojenne" i "Opowieści warsztatowe". W 2010 roku (29 i 30 września) swoje powtórki miał program "Bez komentarza" z 2009 roku.
Od 2 września 2011, od poniedziałku do piątku o 18:30, TVP Historia rozpoczęła regularną reemisję "Sondy" .[7]. Od 2 stycznia 2012 odcinki "Sondy" nadawane są codziennie o 18:30 (powtórka następnego dnia o 8:30)[8]. Pierwszym wyemitowanym odcinkiem był "Kodeks Kosmosu" (2 września 2011). Z uwagi na dużą liczbę wyemitowanych odcinków ich spis został zamieszczony w osobnym artykule.
17 września 2011 roku na antenie TVP Kultura w programie "Po trochu wyciągane z lochu czyli Archiwizja" wyemitowano odcinek "Nowe paliwa".
