Songhaj (państwo)

Państwo Songhaj ok. roku 1500

Songhaj – średniowieczne państwo istniejące w VII-XVI w. na terenie zachodniej Afryki. Od XII w. wpływy islamskie, następnie przejściowo uzależnione od Mali (XIV w.). Rozkwit i szczyt potęgi w drugiej połowie wieku XV oraz pierwszym ćwierćwieczu XVI, gdy Songhaj opanował ośrodki handlowe – Timbuktu i Dżenne, przejmując kontrolę nad szlakami handlowymi. W okresie tym państwem rządził Muhammad Ture. Po jego detronizacji kraj znalazł się w stanie kryzysu politycznego. Porządek w kraju przywrócił dopiero Daud (1549-1582), za którego rządów nastąpiło odrodzenie gospodarcze kraju. W roku 1590 sułtan Maroka Ahmad I al-Mansur rozpoczął wojnę z państwem Songhaj. Pretekstem stało się niedotrzymanie postanowień układów handlowych. Na czele armii sułtańskiej stanął Hiszpan Dżawdar. 4-tysięczna armia uzbrojona w broń palną i artylerię, rozbiła doszczętnie Songhajczyków w bitwie pod Tondibi.

Władcy Songhaju

Dynastia Za

• Alayaman ok. 690
• Zakoi ok. 700
• Takoi ok. 710
• Akoi ok. 720
• Ku ok. 730
• Ali-Fay ok. 740
• Biyu-Kumoy ok. 750
• Biyu ok. 760
• Za-Kuroy ok. 770
• Yama-Karaway ok. 770
• Yama ok. 780
• Yama-Danka-Kiba'u 780-785
• Kukuray 786-789
• Kinkin 791-800
• Kusoy Muslim Dam ok. 1000
• Han-Kuz-Wanku-Dam
• Biyu-Ki-Kima
• Nintasanay
• Biyu-Kayna-Kinba
• Kayna-Shanyunbu
• Tib
• Yama-Dad
• Fadazu
• Ali-Kuru
• Bir-Fuluku
• Yasiboy
• Duru
• Zenku-Baru
• Bisi-Baru
• Bada
• Bisi Baro Ber ok. 1150

Dynastia Sonni

• Sunni Ali Kolon ok. 1275
• Sunni Salman Nari
• Sunni Ibrahim Kabyao
• Sunni Uthman Gifo Kanafa ok. 1320
• Sunni Bar-Kayna-Ankabi
• Sunni Musa
• Sunni Bakr Zanku
• Sunni Bakr Dala-Buyunbu
• Sunni Mar-Kiray
• Sunni Muhammad Da'u
• Sunni Muhammad Kukiya ok. 1275
• Sunni Muhammad Fari
• Sunni Karbifu
• Sunni Mar-Fay-Kuli-Jimu
• Sunni Mar-Arkana
• Sunni Mar Arandan
• Sunni Sulayman Dama Dandi ok. 1410 – ok. 1440
• Sunni Silman Dandi ok. 1440 – 1464
• Sunni Ali 1464-1492
• Sunni Abu-Bakry Baro 1492-1493

Dynastia Askiya

• Askia Muhammad Ture Wielki 1493-1528
• Askia Musa 1528-1531
• Askia Muhammad Benkan 1531-1537
• Askia Ismail 1537-1539
• Askia Ishak I 1539-1549
• Askia Daud 1549-1582
• Askia Al-Hadżdż 1582-1586
• Askia Muhammad Bana 1586-1588
• Askia Ishak II 1588-1591