Spółgłoska podniebienna

Klasyfikacja spółgłosek
Wargowe
dwuwargowe wargowo-zębowe
Przedniojęzykowe
językowo-wargowe międzyzębowe zębowe dziąsłowe zadziąsłowe retrofleksyjne
Środkowojęzykowe
przedniopodniebienne podniebienne
Tylnojęzykowe
miękkopodniebienne języczkowe
Gardłowe
Nagłośniowe
Krtaniowe
O podwójnej artykulacji
wargowo-podniebienne wargowo-miękkopodniebienne zadziąsłowo-miękkopodniebienne
Koartykulacja
labializacja palatalizacja welaryzacja faryngalizacja
sposób artykulacji, miejsce artykulacji, narząd artykulacji

Spółgłoska podniebienna lub inaczej palatalna to spółgłoska średniojęzykowa wymawiana, gdy środkowa część języka dotyka podniebienia twardego.

W międzynarodowym systemie zapisu fonetycznego IPA występują symbole dla następujących spółgłosek podniebiennych:

• [c] - np. w węgierskim kutya "pies"
• [ɟ] - np. w węgierskim wyrazie egy "jeden"
• [ç] - w języku niemieckim w zaimku pierwszej osoby liczby pojedynczej ich
• [ʝ] - w języku hiszpańskim alofon fonemu [j] np. w wyrazie yema - żółtko
• [ɲ] - polskie ń w wyrazie koń, hiszpańskie ñ w niño, francuskie gn w agneau
• [j] - polskie j w wyrazie jabłko
• [ʎ] - włoskie gl w wyrazie figlio

Spółgłoski zwarte podniebienne są dość rzadkie w językach świata. Zazwyczaj są zastępowane przez zwarto-szczelinowe lub szczelinowe spółgłoski zadziąsłowe. Proces ten zaszedł również w historii języka polskiego ( tak zwana pierwsza palatalizacja) - stąd mamy oboczności: bok-boczek, noga-nóżka.