Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (skrót – sp. z o.o.) – forma prawna przedsiębiorstw tworzona przez jedną lub więcej osób, zwanych wspólnikami, które odpowiadają za zobowiązania przedsiębiorstwa w ograniczonym zakresie. Spotykana w licznych krajach Europy, w tym w Polsce.
Spis treści |
Zasady funkcjonowania spółek z ograniczoną odpowiedzialnością uregulowano w Niemczech (niem. nazwa Gesellschaft mit beschränkter Haftung, skrót GmbH) w 1892 roku. Wzorce niemieckie przyjęto w 1906 także w Austro-Węgrzech, w Anglii (1907, jako private limited company), później w innych systemach prawnych (np. we Francji w 1925). W Polsce spółki z o.o. uregulowano po raz pierwszy dekretem z 8 lutego 1919. Współcześnie obowiązujące zasady prawne spółek z ograniczoną odpowiedzialnością są w różnych krajach zasadniczo zbieżne, jednak nawet w podstawowych detalach mogą się dość znacznie różnić.
W Polsce spółka tego typu jest spółką handlową, czyli taką której funkcjonowanie regulowane jest przez Kodeks spółek handlowych. Może być utworzona przez jeden lub kilka podmiotów (wspólników). Wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki wobec wierzycieli; odpowiada za nie sama spółka swoim majątkiem utworzonym z wkładów wspólników.
Liczba wspólników posiadających udziały w spółce może być dowolna, jednak w przypadku, gdy istnieje tylko jeden wspólnik i dokonuje on czynności prawnej z własną spółką, czynność ta wymaga formy aktu notarialnego. Wypis tego aktu notarialnego notariusz przesyła sądowi rejestrowemu.
Spółkę z o.o. może założyć jedna lub więcej osób fizycznych lub prawnych bądź jednostek organizacyjnych bez osobowości prawnej (np. spółka jawna), z tym zastrzeżeniem tylko, że założycielem jednoosobowej spółki z o.o. nie może być inna jednoosobowa spółka z o.o. Wymagany kapitał zakładowy to minimum 5000 zł[1]. Wkłady na pokrycie kapitału zakładowego mogą być wniesione w formie gotówki lub aportów, minimalna wartość udziału to 50 zł[2]. Udziały muszą zostać pokryte w całości przed złożeniem wniosku do KRS.
Umowa spółki musi być zawarta w formie aktu notarialnego. Z chwilą jej zawarcia powstaje spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, która jest podmiotem praw i obowiązków (może więc uzyskać REGON, NIP oraz założyć konto bankowe).
Alternatywnie, od 1 stycznia 2012 ma być możliwa rejestracja sp. z o.o. przy użyciu wzorca umowy w systemie teleinformatycznym[3].
Z chwilą wpisu do KRS spółka uzyskuje osobowość prawną.
Każdy wspólnik ma prawo kontroli, tj. wglądu do ksiąg i dokumentów spółki, z tym zastrzeżeniem, że w przypadku ustanowienia w spółce Rady Nadzorczej albo Komisji Rewizyjnej prawo do indywidualnej kontroli przez wspólnika może być wyłączone lub ograniczone;
Zgodnie z prawem, pełna nazwa firmy zorganizowanej na opisanych tu zasadach musi zawierać w sobie wyrazy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, które można także zastępować skrótem, sp. z o.o. Jeżeli spółka znajduje się w organizacji, jej firma musi dodatkowo zawierać zwrot "w organizacji".
W innych krajach nazwy i skróty te dla spółek o uregulowaniach zbliżonych do polskich sp. z o.o. są następujące:
| Kraj | skrót | nazwa |
|---|---|---|
| Bułgaria | ООД | Дружество с Ограничена Oтговорност |
| Finlandia | ОY | Osakeyhtiö |
| Portugalia | Lda. | Sociedade Limitada |
| Grecja | Ε.Π.Ε. | Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης |
| Japonia | GK | Gōdō Kaisha (合同会社) |
| Niemcy Austria |
GmbH | Gesellschaft mit beschränkter Haftung |
| Czechy | s.r.o. | společnost s ručením omezeným |
| Słowacja | s.r.o. | spoločnosť s ručením obmedzeným |
| Węgry | Kft | Korlátolt felelősségű társaság |
| Rosja | OOO | общество с ограниченной ответственностью |
| Ukraina | ТОВ | товариство з обмеженою вiдповiдальнiстю |
| Białoruś | ТAA | тaварыствa з абмежаванай адказнасцю
асцю |
| Litwa | UAB | Uždaroji akcinė bendrovė |
| Łotwa | SIA | Sabiedrība ar ierobežotu atbildību |
| Hiszpania | S.L. | Sociedad Limitada |
| Holandia | BV | Besloten Vennootschap |
| Belgia | BVBA SPRL |
Besloten Vennootschap met Beperkte Aansprakelijkheid (fl.) Société Privé à Responsabilité Limitée (fr.) |
| Francja Szwajcaria |
S.A R.L. | Société à Responsabilité Limitée |
| Rumunia | S.R.L. | Societate cu Răspundere Limitată |
| Słowenia | d.o.o. | družba z omejeno odgovornostjo |
| Chorwacja | d.o.o. | društvo s ograničenom odgovornošću |
| Serbia Czarnogóra |
d.o.o. д.о.о. |
društvo s ograničenom odgovornošću друштво с ограниченом одговорношћу |
| Dania | ApS | Anpartsselskab |
| Włochy | S.r.l. | Società a responsabilità limitata |
| Turcja | Ltd. Şti. | Limited Şirketi |
| Wielka Brytania i kraje anglosaskie, w tym USA (w zależności od szczegółowych rozwiązań prawnych, na ogół różniących się od rozwiązań „kontynentalnych”) |
Ltd. LLC Pty / Pte |
Limited Limited Liability Company Proprietary Limited company |
Spółka z o.o. jest jedną z najczęściej wybieranych form prawnych i najpopularniejszą formą prawną spośród spółek handlowych. W 2010 w rejestrze REGON zarejestrowanych było 252.411 sp. z o.o.[4]
|
||||||||||||||||||||||