Srebrna Biblia

Pierwsza strona Kodeksu Argenteus

Codex Argenteus ("Srebrna Biblia") – pochodzący z VI wieku kodeks purpurowy, zawierający przekład Biblii dokonany przez Wulfilę na język gocki. Pierwotnie zawierał 336 kart, z których po dziś dzień zachowało się 188 kart. Przechowywany jest w bibliotece w Uppsali (Uniwersytet w Uppsali), w Szwecji.

Historia

Kodeks Argenteus został prawdopodobnie napisany dla króla Ostrogotów Teodoryka Wielkiego (455-526), po jego koronacji w Rawennie, dolinie Padu, albo w Brescii. „Srebrna Biblia”, pisana jest srebrnymi i złotymi literami na nasączonym purpurą pergaminie. Po śmierci Teodoryka w 526 roku "Srebrna Biblia" nie jest wspominana w żadnych katalogach, ani listach ksiąg przez ponad tysiąc lat.

Został nagle odkryty w XVI wieku w benedyktyńskim klasztorze w Werden, a zawierał 187 kart. Podczas wojny trzydziestoletniej zabrali go Szwedzi w roku 1648. W 1660 roku trafił do Uppsali i odtąd jest tam przechowywany. Ostatnia karta kodeksu, o numerze 336, została odkryta w październiku 1970 roku w Spirze, w Niemczech. Nazwano ją "Fragment Speyer", zawiera tekst Mk 16,12-20. Od tej chwili kodeks liczy 188 kart. Nie wiadomo, gdzie zapodziała się pozostała część kart kodeksu, podczas jego nieznanej tysiącletniej wędrówki po Europie.

W 1995 roku kodeks został skradziony, ale już po miesiącu odnaleziony (w Sztokholmie na dworcu kolejowym).

Zawiera

• Ewangelia Mateusza: 5,15-48; 6,1-32; 7,12-29; 8,1-34; 9,1-38; 10,1.23-42; 11,1-25; 26,70-75; 27,1-19.42-66.
• Ewangelia Jana: 5,45-47; 6,1-71; 7,1-53; 8,12-59; 9,1-41; 10,1-42; 11,1-47; 12,1-49; 13,11-38; 14,1-31; 15,1-27; 16,1-33; 27,1-26; 28,1-40; 29,1-13.
• Ewangelia Łukasza: 1,1-80; 2,2-52; 3,1-38; 4,1-44; 5,1-39; 6,1-49; 7,1-50; 8,1-56; 9,1-62; 10,1-30; 14,9-35; 15,1-32; 16,1-24; 17,3-37; 18,1-43; 19,1-48; 20,1-47.
• Ewangelia Marka: 1,1-45; 2,1-28; 3,1-35; 4,1-41; 5,1-5. 5-43; 6,1-56; 7,1-37; 8,1-38; 9,1-50; 10,1-52; 11,1-33; 12,1-38; 13,16-29; 14,4-72; 15,1-47; 16,1-12 (+ 16,13-20).

Zobacz też

• Codex Carolinus

Bibliografia

• Codex argenteus Upsalensis jussu Senatus Universitatis phototypice editus, Uppsala 1927.
• Bologna, Giulia, Illuminated Manuscripts: The Book before Gutenberg, New York: Crescent Books, 1995. pg. 50.

Linki zewnętrzne

• The Codex Argenteus Online
• Wulfila Project digital library dedicated to the study of Gothic
• Lars Munkhammar, Uppsala University Library, "Codex Argenteus"
• Codex Argenteus Bibliography
• The Gothic Bible on Wikisource, Streitberg's edition
• the Gothic New Testament on wikisource, Patrologia Latina edition