Ssaki krytycznie zagrożone

Kategoria zagrożenia (CKGZ)
EX	EW	CR	EN	VU	NT	LC
Kategoria: krytycznie zagrożony

Ssaki krytycznie zagrożone - gatunki zwierząt zaliczanych do gromady ssaków uznane przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów za krytycznie zagrożone wyginięciem.

W Czerwonej Księdze IUCN (edycja 2006) na 4856 zbadanych gatunków ssaków (Mammalia) - spośród 5416 znanych nauce - 1093 gatunki uznano za zagrożone wyginięciem, co stanowi 23% z ogólnej liczby objętych analizą IUCN, z czego w poszczególnych kategoriach:

CR	krytycznie zagrożone	162	15%
EN	zagrożone	348	32%
VU	narażone	583	53%

W kategorii CR (critically endangered) znalazły się 162 gatunki. Liczebność wielu z nich nie jest znana ze względu na prowadzony - często podziemny - tryb życia. Niektóre gatunki poznano na podstawie zaledwie kilku, a nawet jednego odkrytego osobnika. W wielu przypadkach zasięg występowania populacji gatunku jest ograniczony do jednego, niewielkiego obszaru.

W wykazie nie uwzględniono podgatunków, np. lew (Panthera leo) klasyfikowany jest w kategorii VU, natomiast populacja jego azjatyckiego podgatunku lew azjatycki (Panthera leo persica) licząca w 2005 ok. 360 osobników jest zaliczana do kategorii CR. Podobnie wygląda sytuacja niewielkiej populacji lamparta amurskiego ((Panthera pardus orientalis) i goryla górskiego (Gorilla beringei beringei).

Sortowanie alfabetyczne przyciskami w nagłówkach kolumn

Nazwa systematyczna	Nazwa zwyczajowa	Rodzina	Występowanie	Szacowana liczba osobników	Grafika
Acomys cilicicus	turecka mysz kolczasta	myszowate	Turcja
Addax nasomaculatus	adaks	krętorogie	Afryka Północna	ok. 500
Allactaga firouzi		skoczkowate	Iran	ok. 100
Aproteles bulmerae		rudawkowate	Papua-Nowa Gwinea	ok. 160
Ateles hybridus		czepiakowate	Kolumbia, Wenezuela
Beatragus hunteri, Damaliscus hunteri	antylopa Huntera, hirola	krętorogie	Kenia, Somalia	ok. 600
Biswamoyopterus biswasi		wiewiórkowate	Indie	ok. 250
Bos sauveli	kuprej	krętorogie	Półwysep Indochiński	ok. 250
Brachyteles hypoxanthus	muriki północny	czepiakowate	Brazylia
Bradypus pygmaeus		leniwcowate	Panama
Bubalus mindorensis	bawół mindorski	krętorogie	Filipiny
Bunolagus monticularis	Bunolagus monticularis	zającowate	Republika Południowej Afryki	ok. 250
Burramys parvus	drzewnica górska	drzewnicowate	Australia	1700
Callicebus barbarabrownae	titi blond	Pitheciidae	Brazylia
Callicebus coimbrai		Pitheciidae	Brazylia
Camelus bactrianus	wielbłąd dwugarbny	wielbłądowate	Chiny północno-zachodnie i południowo-zachodnia Mongolia	ok. 950
Canis rufus	wilk rudy	psowate	Stany Zjednoczone i prawdopodobnie Kanada	ok. 200
Capra walie	koziorożec abisyński	krętorogie	Etiopia	ok. 500
Cebus xanthosternos		płaksowate	Brazylia
Cephalophus adersi		krętorogie	Kenia, Tanzania	ok. 1400
Chaerephon gallagheri		molosowate	Kongo
Chaerephon tomensis		molosowate	Wyspy Świętego Tomasza i Książęca
Chimarrogale hantu		ryjówkowate	Malezja
Chimarrogale sumatrana		ryjówkowate	Indonezja
Chinchilla brevicaudata	szynszyla górska	szynszylowate	Argentyna, Boliwia, Chile, Peru	ostatnie osobniki na wolności stwierdzono w 2001
Chiropotes satanas	saki szatanka	Pitheciidae	Brazylia
Chrotomys gonzalesi		myszowate	Filipiny
Coleura seychellensis		upiorowate	Seszele
Crateromys paulus		myszowate	Filipiny	prawdopodobnie wymarły
Crocidura dhofarensis		ryjówkowate	Oman
Crocidura harenna		ryjówkowate	Etiopia
Crocidura negrina		ryjówkowate	Filipiny
Crocidura thomensis		ryjówkowate	Wyspy Świętego Tomasza i Książęca
Crocidura wimmeri		ryjówkowate	Wybrzeże Kości Słoniowej
Crunomys fallax		myszowate	Filipiny
Cryptochloris wintoni		złotokrety	Afryka Południowa
Dendromus kahuziensis		myszowate	Kongo	gatunek poznany na podstawie dwóch osobników
Dendrolagus scottae	drzewiak Scotta	kangurowate	Papua-Nowa Gwinea
Dorcopsis atrata	kangurowiec czarny	kangurowate	Papua-Nowa Gwinea
Dicerorhinus sumatrensis	nosorożec sumatrzański	nosorożcowate	Borneo i Sumatra	ok. 50
Diceros bicornis	nosorożec czarny	nosorożcowate	Afryka subsaharyjska	ok. 3600
Dicrostonyx vinogradovi		myszowate	Rosja
Dipodomys ingens		szczuroskoczkowate	Stany Zjednoczone
Dipodomys insularis		szczuroskoczkowate	Meksyk
Dipodomys margaritae		szczuroskoczkowate	Meksyk
Dobsonia chapmani		rudawkowate	Filipiny
Eliurus penicillatus		Nesomyidae	Madagaskar
Equus africanus	osioł afrykański	koniowate	Afryka - Etiopia, Somalia i Erytrea	ok. 200
Equus przewalskii	koń Przewalskiego	koniowate	Azja - Mongolia	ok. 325
Eulemur albocollaris		lemurowate	Madagaskar
Nanger dama	gazela dama	krętorogie	Afryka - Sahara	ok. 500
Gorilla gorilla	goryl zachodni	człowiekowate	Afryka Zachodnia
Gracilinanus aceramarcae		dydelfowate	Ameryka Południowa - Peru i zachodnia Boliwia
Hapalemur simus	maki szerokonosy	lemurowate	Madagaskar południowo-wschodni
Heteromys nelsoni		szczuroskoczkowate	Meksyk
Hipposideros lamottei		Hipposideridae	Gwinea
Hipposideros neguam		Hipposideridae	Malezja
Hylobates moloch	gibon srebrzysty	gibonowate	Jawa	ok. 2000
Hylomys parvus		jeżowate	Sumatra
Hylomyscus grandis		myszowate	Kamerun
Hylopetes winstoni		wiewiórkowate	Sumatra
Hypsugo anthonyi		mroczkowate	Birma
Hypsugo joffrei		mroczkowate	Birma
Isolobodon portoricensis		kutiowate	Ameryka Środkowa
Lasiorhinus krefftii	wombat australijski	wombatowate	Australia	ok. 70
Leontopithecus caissara		płaksowate	Brazylia	ok. 250
Leptomys elegans		myszowate	Papua-Nowa Gwinea
Leptomys signatus		myszowate	Papua-Nowa Gwinea
Lipotes vexillifer	delfin chiński	delfiny słodkowodne	Chiny	prawdopodobnie wymarły
Lynx pardinus	ryś iberyjski	kotowate	Półwysep Iberyjski	100-120
Macaca nigra	makak czubaty	makakowate	Celebes
Macaca pagensis		makakowate	Indonezja
Macrotarsomys ingens		myszowate	Madagaskar północno-zachodni
Macruromys elegans		myszowate	Indonezja
Makalata occasius		kolczakowate	Ekwador, Peru
Mallomys gunung		myszowate	Indonezja
Marmosops handleyi		dydelfowate	Kolumbia
Marmota vancouverensis	świstak z Vancouver	wiewiórkowate	Kanada
Melomys rubicola		myszowate	Australia
Meriones chengi		myszowate	Chiny
Mesocapromys angelcabrerai		hutiowate	Kuba
Mesocapromys auritus		hutiowate	Kuba
Mesocapromys nanus		hutiowate	Kuba
Mesocapromys sanfelipensis		hutiowate	Kuba
Microtus evoronensis		chomikowate	Rosja
Microtus mujanensis		chomikowate	Rosja
Monachus monachus	mniszka śródziemnomorska	fokowate	wody przybrzeżne Afryki północno-zachodniej, Morze Śródziemne i Morze Czarne
Murina grisea		mroczkowate	Indie	gatunek poznany na podstawie jednego osobnika
Murina tenebrosa		mroczkowate	Japonia
Myosorex eisentrauti		ryjówkowate	Gwinea Równikowa
Myosorex rumpii		ryjówkowate	Kamerun
Myotis cobanensis		mroczkowate	Gwatemala
Myotis planiceps		mroczkowate	Meksyk
Mysateles garridoi		hutiowate	Kuba
Nectomys parvipes		chomikowate	Gujana Francuska
Nesolagus netscheri	zajączek błotny	zającowate	Sumatra
Nilopegamys plumbeus		myszowate	Etiopia
Nomascus nasutus		gibonowate	Chiny, Wietnam
Nyctimene rabori		mroczkowate	Filipiny
Ochotona argentata		szczekuszkowate	Chiny
Oreonax flavicauda, Lagothrix flavicauda	wełniak żółty	czepiakowate	Peru	250
Orthogeomys cuniculus		gofferowate	Meksyk
Oryzomys gorgasi		chomikowate	Kolumbia
Otomops wroughtoni		molosowate	Indie, Kambodża
Pappogeomys neglectus		gofferowate	Meksyk
Paracoelops megalotis		Hipposideridae	Wietnam	gatunek poznany na podstawie jednego osobnika, nie był notowany od ponad 60 lat
Paraxerus vincenti		wiewiórkowate	Mozambik
Peromyscus pseudocrinitus		chomikowate	Meksyk
Peromyscus slevini		chomikowate	Meksyk
Phalanger matanim	kuskus telefomiński	pałankowate	Papua-Nowa Gwinea
Pharotis imogene		mroczkowate	Papua-Nowa Gwinea
Phocoena sinus	morświn kalifornijski	morświnowate	Ocean Spokojny, środkowo-wschodni	ok. 400
Piliocolobus pennantii	gereza Pennanta	makakowate	Kamerun
Piliocolobus rufomitratus	gereza kameruńska, ruda	makakowate	Kenia
Pogonomelomys bruijni		myszowate	Papua-Nowa Gwinea, Indonezja
Pongo abelii	orangutan sumatrzański	człowiekowate	Sumatra	9000
Porcula salvania	świnia karłowata	świniowate	Indie, Nepal	ok. 125
Potorous gilbertii		kanguroszczurowate	Australia
Procapra przewalskii	gazela Przewalskiego	krętorogie	Chiny	ok. 250
Prolemur simus		lemurowate	Madagaskar	ok. 140
Propithecus tattersalli		indrisowate	Madagaskar północno-wschodni
Pseudalopex fulvipes	lis Darwina	psowate	Chile	ok. 320
Pseudohydromys murinus		myszowate	Papua-Nowa Gwinea
Pseudomys fieldi		myszowate	Australia
Pseudomys glaucus		myszowate	Australia
Pseudoryx nghetinhensis	saola	krętorogie	Laos, Wietnam	ok. 1000
Pteralopex acrodonta		rudawkowate	Fidżi
Pteralopex anceps		rudawkowate	Papua-Nowa Gwinea, Wyspy Salomona
Pteralopex atrata		rudawkowate	Wyspy Salomona
Pteralopex pulchra		rudawkowate	Wyspy Salomona
Pteropus aldabrensis)		rudawkowate	Seszele
Pteropus insularis		rudawkowate	Mikronezja
Pteropus livingstonii		rudawkowate	Komory	ok. 1200
Pteropus molossinus		rudawkowate	Mikronezja
Pteropus phaecocephalus		rudawkowate	Mikronezja
Pteropus pselaphon		rudawkowate	Japonia
Pteropus rodricensis		rudawkowate	Mauritius
Pygathrix nemaeus	duk wspaniały	makakowate	Kambodża, Laos, Wietnam
Pygathrix cinerea		makakowate	Wietnam	ok. 650
Rattus enganus		myszowate	Indonezja
Rattus montanus		myszowate	Sri Lanka
Rhagomys rufescens		chomikowate	Brazylia
Rhinoceros sondaicus	nosorożec jawajski	nosorożcowate	Jawa i Wietnam	ok. 60
Rhinolophus convexus		podkowcowate	Malezja
Rhinolophus hilli		podkowcowate	Rwanda
Rhinopithecus avunculus		makakowate	Wietnam	ok. 150
Rungwecebus kipunji		makakowate	Tanzania	ok. 1117
Saguinus bicolor	tamaryna dwubarwna	płaksowate	Brazylia
Saguinus oedipus	tamaryna białoczuba	płaksowate	Kolumbia	ok. 1000
Saiga tatarica	suhak, sajga	krętorogie	Azja	Liczebność populacji zmniejszyła się gwałtownie z ok. 1 mln do mniej niż 50 tys.
Scotophilus borbonicus		mroczkowate	Madagaskar
Sicista armenica		skoczkowate	Armenia
Sigmodontomys aphrastus		chomikowate	Kostaryka
Simias concolor	pagi, nosacz mentawajski	makakowate	Indonezja
Sorex cansulus		ryjówkowate	Chiny
Sorex kozlovi		ryjówkowate	Chiny
Soriculus salenskii		ryjówkowate	Chiny	gatunek poznany na podstawie jednego osobnika
Spilocuscus rufoniger	kuskus czarnoplamy	pałankowate	Indonezja
Suncus ater		ryjówkowate	Malezja
Suncus mertensi		ryjówkowate	Indonezja
Sus cebifrons	świnia wisajska	świniowate	Filipiny	ok. 200 odkryta w 1986 roku
Sylvilagus insonus		zającowate	Meksyk
Talpa streeti		kretowate	Iran
Taphozous troughtoni		upiorowate	Australia
Taurotragus derbianus	oreas	krętorogie	Afryka Środkowa	ok. 400
Tokudaia muenninki		myszowate	Japonia
Trachypithecus delacouri	langur Delacoura	makakowate	Wietnam	ok. 250
Trachypithecus poliocephalus		makakowate	Chiny, Wietnam	ok. 65
Tylomys bullaris		chomikowate	Meksyk
Tylomys tumbalensis		chomikowate	Meksyk
Typhlomys chapensis		Platacanthomyidae	Wietnam	gatunek poznany na podstawie 14 osobników
Urocyon littoralis	lis wyspowy	psowate	Stany Zjednoczone
Uromys rex		myszowate	Wyspy Salomona
Varecia variegata	lemur wari	lemurowate	Madagaskar
Varecia rubra		lemurowate	Madagaskar
Viverra civettina	wiwera malabarska	łaszowate	Indie	ok. 250
Zyzomys palatilis		myszowate	Australia
Zyzomys pedunculatus		myszowate	Australia