Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyStacja demontażu pojazdów (skrót: SDP) – urządzenie, zakład prowadzący przetwarzanie, w tym demontażu samochodów wycofanych z eksploatacji (skrót: SWE)[1]
Spis treści |
Proces demontażu pojazdów samochodowych uzależniony jest od wielu czynników związanych z wyposażeniem zakładu[2]. Z tego względu możliwe są nieznaczne odstępstwa od wskazanych w dokumentach ustawodawczych i wykonawczych, określających funkcjonowanie instalacji demontażu samochodów. Odstępstwa mogą dotyczyć jedynie sposobu demontażu związanego z pozyskiwaniem części i zespołów do ponownego zastosowania, jak również proponowanego wyposażenia (narzędzia i urządzenia) oraz w niektórych przypadkach kolejności i zakresu przeprowadzanych operacji. Natomiast procedury funkcjonowania zakładu są wyraźnie określone, a sposób ich realizacji precyzyjnie opisany w technologii demontażu pojazdów.
Operacje, które muszą być wykonane ze względu na bezpieczeństwo i ochronę środowiska[1]:
Operacje, które należy wykonać ze względu na potrzeby recyklingu:
Operacje technologiczne winny być realizowane w sektorach[1], które szczegółowo określa cytowane na wstępie rozporządzenie:
Przyjmowanie pojazdów
Lokalizacja na utwardzonej, szczelnej powierzchni, wyposażonej w system odprowadzania odcieków kierowanych do separatora substancji ropopochodnych oraz w wagę samochodową o nośności do 5 Mg. Pomieszczenie do przyjmowania i obsługi osób (klientów) przekazujących pojazdy wycofane z eksploatacji, zlokalizowane przy bramie wjazdowej. Biuro obsługi klienta, wyposaża się w szafę metalową do przechowywania dokumentów (szczególnie zaświadczeń) oraz sprzęt komputerowy wraz z oprogramowaniem specjalistycznym do ewidencji pojazdów, wystawiania zaświadczeń oraz ewidencji gospodarki odpadami. Nad funkcjonowaniem całości zagadnień dotyczących organizacji i funkcjonowania stacji czuwa kierownik stacji demontażu. Do obsługi osób należy wyznaczyć uprzednio przeszkolonego pracownika, do którego zadań należy:
na wagę (stanowi jeden z elementów sektora), by ustalić brakującą masę własną pojazdu,
brakującą masę pojazdu,
Identyfikacja pojazdu Numer nadwozia umieszczony jest na prawym bocznym wzmocnieniu nad wnęką koła w komorze silnika. Obok umieszczona jest również tabliczka znamionowa pojazdu. Nadwozie pojazdu oznaczane jest numerem identyfikacyjnym VIN, który zawiera informacje o typie, miejscu i czasie produkcji samochodu.
Masy własne pojazdu Masa własna pojazdu uwzględnia zbiornik paliwa wypełniony w 90%, inne płyny zawarte w układach (oprócz wody) w 100% pojemności wyszczególnionej przez producenta, z narzędziami, kołem zapasowym, bez uwzględnienia masy ciała kierowcy (średnio 50 kg). Masa własna minimalna określa masę pojazdu w wersji podstawowej bez opcji wyposażenia dodatkowego. Masa własna maksymalna określa masę pojazdu w wersji wyposażonej w opcje wyposażenia dodatkowego. Do rozliczenia materiałowego pojazdu przy demontażu, należy stosować masę rzeczywistą pojazdu dostarczonego do stacji demontażu.
Magazynowanie przyjętych pojazdów
Lokalizacja w pobliżu bramy wjazdowej. Pojazdy po przyjęciu i zaewidencjonowaniu są kierowane do tego sektora w miarę ich napływu od właścicieli. W przypadku dostawy pojazdu-wraku nieposiadającego substancji niebezpiecznych, tj. przykładowo braku silnika i podzespołów zawierających takie substancje pojazd-wrak jest kierowany bezpośrednio do sektora nr 4. Wyznaczony teren sektora (200 m²), tj. plac o określonych rozporządzeniem minimalnych wymogach, utwardzony i uszczelniony przy użyciu „Geomembrany” z polietylenu o wysokiej gęstości (PE-HD), z korytkami odwadniającymi odprowadzającymi odcieki do separatora koalescencyjnego z filtrem lamelowym o przepustowości 10 litr/s (aprobata techniczna Instytutu Ochrony Środowiska), z którym współpracuje osadnik i studzienka kontrolna. Uwzględnia się w sektorze pole manewrowe do sprawnego składowania wraków i poruszania się wózka podnośnikowego typu sztaplarka. Składowane pojazdy są w sposób zabezpieczający je przed wyciekami paliw i płynów eksploatacyjnych. Nie dopuszcza się możliwości magazynowania pojazdów w pozycji na boku lub dachu. Należy podkreślić, że w sektorze tym pojazdy nieosuszone są magazynowane przejściowo w ilości 10-15 sztuk, czyli będą sukcesywnie zabierane do dalszego przetwarzania w pozostałych sektorach, szczególnie nr 3 i 4.
Usuwanie z pojazdów elementów substancji niebezpiecznych, w tym płynów
Sektor lokalizowany jest w wydzielonym pomieszczeniu w obiekcie budowlanym. Do usuwania substancji niebezpiecznych wyposaża się sektor w urządzenie do odsysania paliw i płynów eksploatacyjnych z zestawem do usuwania olejów. Użyte urządzenia stwarzają możliwości wielozadaniowe. Można usuwać wszystkie paliwa i płyny zmieniając jedynie pojemniki, do których będzie się odsysać substancje. Sektor wyposaża się w oznakowane pojemniki na usunięte lub wymontowane z pojazdów następujące odpady: beczki wielofunkcyjne na:
pojemniki z materiałów odpornych na kwasy na:
zbiorniki ciśnieniowe na:
inne specjalne pojemniki na:
oraz: pojemnik z sorbentami – do neutralizacji wycieków
Sektor ten jest szczególnym ogniwem stacji z uwagi na to, że przejmowane są w nim odpady niebezpieczne ze względu na bezpieczeństwo osób i dla środowiska naturalnego. Odsysanie paliw i płynów, eliminowanie substancji niebezpiecznych jest ewidencjonowane w celu wykazania stopnia odzysku i recyklingu. Istotną rolę odgrywa kolejność czynności realizowanych przez obsługującego pracownika w tym sektorze, i jest ona nastepująca:
(Powyższe zdemontowane podzespoły i układy zostaną przekazane specjalistycznym firmom zajmującym się unieszkodliwianiem tych układów)
Poszczególne pojemniki z chwilą ich wypełnienia będą przewożone go sektora nr 6, gdzie znajdują się zbiorniki o większej pojemności. Ponadto sektor jest wyposażony awaryjnie w sorbenty do natychmiastowego usuwania nieznacznych plam po paliwach lub olejach.
Osuszanie pojazdów z płynów Osuszanie pojazdu z płynów jest szczególnie ważną czynnością poprzedzającą demontaż samochodów. Polega na usunięciu z układów pojazdu: paliwa, olejów silnikowych, olejów przekładniowych, płynów chłodniczych, płynów hamulcowych, płynów ze spryskiwaczy, czynnika z układu klimatyzacji, oleju z amortyzatorów i sprężyn gazowych. Wymienione płyny stanowią zagrożenie pożarowe przy demontażu pojazdu, także stanowią zagrożenie dla środowiska naturalnego w zakładzie demontażu (powierzchni ziemi oraz wód gruntowych). Z powyższych względów jedną z pierwszych operacji po przyjęciu samochodu do złomowania powinno być, usunięcie z niego płynów. Pozyskiwane płyny w trakcie osuszania pojazdu nie powinny być ze sobą mieszane. Należy zastosować takie technologie, które umożliwiają osobne gromadzenie płynów. Osuszanie pojazdów powinno być przeprowadzane w warunkach zapewniających zachowanie przepisów BHP i przepisów przeciwpożarowych.
Demontaż z pojazdów przedmiotów wyposażenia i części nadających się do ponownego użycia oraz elementów, w tym odpadów nadających się do odzysku lub recyklingu albo unieszkodliwienia
Sektor organizuje się w pobliżu sektora usuwania odpadów niebezpiecznych (nr 3) z uwagi na to, że jest tutaj kontynuowany demontaż dalszych odpadów, które mogą być umieszczone w pojeździe w miejscach trudno dostępnych. W sektorze tym pracownicy muszą kierować się zasadą, że zdemontowane odpady mogą stanowić niebezpieczeństwo dla środowiska i dlatego należy je w gnieździe demontażu wyeliminować w pierwszej kolejności. Do powyższego procesu wykorzystuje się urządzenia takie jak:
Następnie demontuje części i urządzenia nadające się do ponownego użycia, tak aby ich nie uszkodzić, przy użyciu
Znajdujące się w małej odległości pojemniki segregacyjne służą do składowania zdemontowanych odpadów. O zdemontowanych z pojazdu częściach i podzespołach przeznaczonych do ponownego użycia decyduje kierownik SDP i części te przed umieszczeniem w magazynie są myte przy wykorzystaniu
Zdemontowane części przed złożeniem w magazynie zostają zważone na:
Każdorazowo części należy na bieżąco ewidencjonować dla celów magazynowych i prowadzenia możliwości odsprzedaży. Na specjalnym stanowisku są oddzielane opony od felg przy użyciu
Nadzorujący prace demontażowe nie może dopuścić, aby do dalszej dystrybucji trafiły części, które znajdują się w załącznikach rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa dotyczącego zakazu ponownego ich wprowadzenia na rynek. Zdemontowane i oczyszczone z innych materiałów karoserie transportowane są w rejon składowania. Mogą być tam składowane jedne na drugich w stosach z zachowaniem jednak ostrożności, by tak ułożone nie zagroziły bezpieczeństwu pracowników. W sektorze znajdują się
Magazynowanie wymontowanych z pojazdów przedmiotów wyposażenia i części nadających się do ponownego użycia
W budynku-magazynie należy usytuować miejsce na magazynowanie części o dużych gabarytach
Wszystkie części są opisane i zaewidencjonowane tak, by można było je łatwo odnaleźć dla potrzeb sprzedaży. W magazynie winny być przestrzegane zasady dotyczące kontrolowania ewentualnych wycieków i usuwane przy pomocy sorbentów. Części i podzespoły o znacznych rozmiarach (części karoserii, z wyjątkiem silników) składowane są na zewnątrz w wyznaczonym rejonie.
Ponowne wykorzystanie części zamiennych
Pojazdy przeznaczone do demontażu znajdują się w bardzo różnym stanie technicznym. Mogą to być zarówno samochody o zróżnicowanych rocznikach, jak również o zróżnicowanych przebiegach. Powoduje to, że ich stan i stopień zużycia może być skrajnie rożny. Mogą to być także pojazdy nowe, ale powypadkowe, jak również wraki pojazdów całkowicie wyeksploatowanych. Powyższe powoduje, że zespoły i części pochodzące z demontażu pojazdu znajdują się w bardzo zróżnicowanym stanie technicznym. Z uwagi na występujące uwarunkowania należy przyjąć następujące zasady doboru zespołów i części pochodzących z demontażu pojazdów do ich ponownego wykorzystania: • Zasada zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym i ochronie środowiska. Nie jest dozwolone stosowanie części pochodzących z demontażu pojazdów, których użycie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub negatywnie wpływa na środowisko. Zasada ta wynika bezpośrednio z wymagań rozporządzenia Ministra Infrastruktury[3] • Ogólna zasada bezpieczeństwa. Nie jest dozwolone stosowanie części pochodzących z demontażu pojazdów, które mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo kierowcy, pasażerów i innych użytkowników dróg oraz obsługi serwisowej lub negatywnie wpływa na środowisko. Zasada ta uzupełnia wymagania zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury. • Zasada wykluczenia technicznego I. Nie należy stosować części pochodzących z demontażu pojazdów, które ze względów technicznych nie mogą być ponownie użyte (np. części jednorazowego użycia, uszczelki, uszczelniacze, pochłaniacze itp.). • Zasada wykluczenia technicznego II. Nie należy stosować części pochodzących z demontażu pojazdów, których zastosowanie ze względów technicznych nie jest wskazane (np. łożyska, świece zapłonowe, paski itp.). • Zasada zespołów. W pierwszej kolejności dopuszczane są do ponownego użycia po weryfikacji, sprawdzeniu funkcjonalności i ewentualnej regeneracji zespoły, które nie zostały wykluczone ww. zasadami (np. silnik, skrzynia biegów, drzwi kompletne, siedzenia itp.). • Zasada części. W drugiej kolejności dopuszczane są do ponownego użycia po weryfikacji, sprawdzeniu funkcjonalności i ewentualnej regeneracji części samodzielne lub wchodzące w skład zespołów, które nie zostały wykluczone w/w zasadami (np. wał korbowy, wałek rozrządu, pokrycie siedzeń itp.).
Do weryfikacji mogą być skierowane wyłącznie te części z demontażu pojazdu, które nie są wykluczone przez ich producenta do ponownego wykorzystania. Zakład weryfikujący części pochodzące z demontażu samochodu weryfikuje części na podstawie wymagań technicznych producenta części.
Testowaniu podlegają te części z demontażu pojazdu, które nie są wykluczone przez ich producenta do ponownego wykorzystania i przeszły weryfikację z wynikiem pozytywnym. Zakład wprowadzający części z demontażu samochodu testuje je, na podstawie wymagań technicznych producenta części, przed ich wprowadzeniem do ponownego obrotu.
Stosowanie części i zespołów (pochodzących z demontażu samochodów wycofanych z eksploatacji), które uzyskały zgodę na wprowadzenie ich do ponownego obrotu przez jednostki upoważnione do weryfikacji i regeneracji tych części, jest dopuszczalne w obsłudze serwisowej w okresie pogwarancyjnym na wyraźne życzenie klienta.
Części i zespoły pochodzące z demontażu samochodów wycofanych z eksploatacji przed wprowadzeniem do ponownego obrotu muszą nosić wyraźne oznaczenia stwierdzające, że część pochodzi z demontażu i nie podlega gwarancji ani odpowiedzialności prawnej przez oryginalnego wytwórcę. Części i zespoły pochodzące z demontażu samochodów wycofanych z eksploatacji przed wprowadzeniem do ponownego obrotu powinny być poddane pełnej kontroli na zgodność z warunkami technicznymi. Dotyczy to także części i zespołów, które zostały poddane regeneracji. W/w czynności muszą być wykonywane przez wyspecjalizowane zakłady posiadające stosowną aparaturę kontrolno-pomiarową. Znak kontroli musi być zamieszczony na sprawdzanym elemencie w postaci trwałego oznaczenia.
Magazynowanie odpadów pochodzących z demontażu pojazdów
Sektor lokalizuje się na uboczu SDP z uwagi na to, że w jego obrębie składowane są odpady niebezpieczne oraz wszystkie pozostałe, które muszą podlegać ścisłej ewidencji wagowej, i do których nie może być dostępu osób postronnych. Organizację sektora przedstawia schemat. Najistotniejsze odpady są składowane w budynku w stosownych:
Pozostałe nie niosące znacznego zagrożenia dla środowiska są składowane w rejonach sektora na zewnątrz (w kontenerach, pojemnikach o znacznych gabarytach oraz luzem). Składowiska są oznakowane. W oznaczonym miejscu składowane są karoserie przeznaczone do sprasowania lub do odbioru przez wyspecjalizowaną firmę.
Organizacja SDP jest ukierunkowana na zachowanie szczególnej ostrożności w zakresie bezpieczeństwa ekologicznego[4]. Niewłaściwa gospodarka odpadami może, bowiem spowodować poważne zagrożenia dewastacji środowiska naturalnego na terenie SDP, jak i w jej pobliżu. Odpowiedzialna gospodarka odpadami może ustrzec się ewentualnego zanieczyszczenia i zagrożeń takich, jak:
Zdając sobie sprawę z powyższych zagrożeń SDP muszą przeprowadzić dokładną analizę w oparciu o specjalistyczne oceny gospodarki hydro-ściekowej w celu uniknięcia zakażenia gruntów na terenie SDP oraz sąsiednich. Użycie odpowiednich pojemników oraz skrupulatna gospodarka odpadami uniemożliwia przedostanie się do atmosfery i gleby odpadów stwarzających potencjalne zagrożenie dla środowiska. Stąd uszczelnienia powierzchni narażonej na te niebezpieczeństwa. Zastosowanie separatora substancji ropopochodnych oraz specjalistycznych urządzeń, stoi na przeszkodzie nieumyślnemu zakażeniu środowiska.
Najczęściej przekroczenie norm hałasu może wystąpić podczas prasowania karoserii. Z uwagi na bliskie sąsiedztwo budynków mieszkalnych należy przewidzieć odbiór karoserii w całości i uniknięcie w ten sposób hałasu na terenie SDP.
