Stanisław Świętochowski

Stanisław Świętochowski
Dyscypliny	lekkoatletyka
Dorobek medalowy
Mistrzostwa Polski seniorów Złoto Warszawa 1922 bieg na 400 m Złoto Warszawa 1922 bieg na 800 m Złoto Warszawa 1923 sztafeta 4 × 100 m Brąz Lwów 1921 bieg na 100 m Brąz Lwów 1921 bieg na 400 m Brąz Warszawa 1922 skok w dal Brąz Warszawa 1923 bieg na 400 m

Stanisław Dominik Świętochowski (ur. 4 sierpnia 1899 w Warszawie, zm. 25 grudnia 1940 w Moskwie) – polski dyplomata, w młodości lekkoatleta, olimpijczyk.

Młodość

Ukończył w 1917 gimnazjum Wojciecha Górskiego w Warszawie. Podjął studia na Politechnice Warszawskiej na kierunku inżynieria budowlana, ale przerwał je wstępując ochotniczo do Wojska Polskiego. Walczył w wojnie polsko-radzieckiej.

Kariera lekkoatletyczna

Startował w latach 1921-1924. Wystąpił na igrzyskach olimpijskich w 1924 w Paryżu, gdzie odpadł w eliminacjach biegu na 400 m.

Był mistrzem Polski w biegach na 400 m i na 800 m w 1922 oraz w sztafecie 4 × 100 m w 1923, a także brązowym medalistą w biegu na 100 m w 1921, na 400 m w 1921 i 1923 oraz w skoku w dal w 1922. Sześciokrotnie poprawiał rekordy Polski: w biegu na 400 m przez płotki na 1:06,3 (28 lipca 1923 w Warszawie), w sztafecie 4 × 100 m na 46,7 (2 lipca 1922 w Warszawie) i 46,4 (29 lipca 1923 w Warszawie), w sztafecie szwedzkiej na 2:08,8 (9 lipca 1922 w Warszawie), w sztafecie olimpijskiej na 3:48,6 (16 lipca 1922 we Lwowie) i w sztafecie 10 × 100 m na 1;59,5 (8 maja 1924 w Warszawie).

Wystąpił w pierwszym meczu reprezentacji lekkoatletycznej Polski z Czechosłowacją i Jugosławią w biegu na 800 m (5. miejsce) i w sztafetach 4 × 100 m i 4 × 400 m.

Rekordy życiowe:

• bieg na 100 m – 11,3 (27 maja 1922, Warszawa)
• bieg na 400 m – 53,1 (2 lipca 1922, Warszawa)
• bieg na 800 m – 2:06,0 (1 lipca 1922, Warszawa)
• bieg na 400 m przez płotki – 1:06,3 (28 lipca 1923, Warszawa)
• skok w dal – 5,93 (31 lipca 1921, Warszawa)
• trójskok – 10,41 (31 lipca 1921, Warszawa)

Był zawodnikiem Polonii Warszawa.

Działalność dyplomatyczna

20 czerwca 1924 Świętochowski zakończył karierę sportową i podjął pracę w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Pracował w Konsulacie Generalnym RP w Lille (1924-1932), tam też ukończył studia prawnicze w 1932. Był konsulem w Düsseldorfie w latach 1934-1938.

Aresztowanie i śmierć

Po wybuchu II wojny światowej otrzymał polecenie ewakuacji wraz z innymi pracownikami MSZ do Rumunii. Spóźnił się jednak na pociąg i usiłował przedostać się do Rumunii przez Lwów. Został aresztowany przez NKWD w Śniatyniu. Przebywał w więzieniach w Stanisławowie i Kozielsku, a następnie na Łubiance w Moskwie. Tam po rocznym procesie został skazany na karę śmierci przez tajne Wojenne Kolegium Sądu Najwyższego ZSRR 10 listopada 1940. Wyrok wykonano 25 grudnia tego roku, a ciało Świętochowskiego zostało spalone w krematorium na Cmentarzu Dońskim w Moskwie. Wyrok z 1940 został uchylony przez Sąd Najwyższy ZSRR w 1990.

Bibliografia

• Encyklopedia (statystyczna) polskiej lekkiej atletyki : 1919-1994. Warszawa: PZLA, 1994. ISBN 83-902509-0-X. 
• Henryk Kurzyński, Stefan Pietkiewicz, Janusz Rozum, Tadeusz Wołejko: Historia Finałów Lekkoatletycznych Mistrzostw Polski 1920-2007. Konkurencje męskie. Szczecin – Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, 2008. ISBN 978-83-61233-20-6. 
• Henryk Kurzyński, Stefan Pietkiewicz, Marian Rynkowski: Od Adamczaka do Zasłony - Leksykon lekkoatletów polskich okresu międzywojennego - mężczyźni. Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, 2004, s. 219. ISBN 83-9136-63-9-1. 
• Bogdan Tuszyński: Księga sportowców polskich ofiar II wojny światowej 1939-1945. Warszawa: Ars print Productions, 1999, s. 288-292. ISBN 838722412X. 
• Bogdan Tuszyński: Polscy olimpijczycy XX wieku. T. 2: N-Ż. Wrocław: Wydawnictwo Europa, 2004, s. 292. ISBN 8374070501. 
• Bogdan Tuszyński, Henryk Kurzyński: Leksykon olimpijczyków polskich 1924-2006. Warszawa: Fundacja Dobrej Książki, 2007, s. 519. ISBN 9788386320103. 

Linki zewnętrzne

• Wyniki olimpijskie Świętochowskiego na stronie sports-reference.com (ang.). [dostęp 5 grudnia 2010].