| Stanisław Bobak | |||||||||||||
| Data i miejsce urodzenia | 12 marca 1956 Ząb, Polska |
||||||||||||
| Data i miejsce śmierci | 12 listopada 2010 Zakopane, Polska |
||||||||||||
| Klub | WKS Legia Zakopane | ||||||||||||
| Wzrost | 169 cm[1] | ||||||||||||
| Waga | 66 kg[1] | ||||||||||||
| Debiut w PŚ | 30 grudnia 1979 w Oberstdorfie (101. miejsce) | ||||||||||||
| Pierwsze punkty w PŚ | 1 stycznia 1980 w Garmisch-Partenkirchen (6. miejsce) | ||||||||||||
| Pierwsze podium w PŚ | 26 stycznia 1980 w Zakopanem | ||||||||||||
| Debiut w reprezentacji | 1972 | ||||||||||||
| Rekord życiowy | 153,0 m na Heini-Klopfer-Skiflugschanze w Oberstdorfie (27 lutego 1981)[2] | ||||||||||||
| Pierwszy trener | |||||||||||||
| Dorobek medalowy | |||||||||||||
|
|||||||||||||
Stanisław Bobak (ur. 12 marca 1956 w Zębie, zm. 12 listopada 2010 w Zakopanem[3]) – polski skoczek narciarski, reprezentant Polski i klubu WKS Legia Zakopane, dwukrotny olimpijczyk, zdobywca trzeciego miejsca w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata sezonu 1979/1980.
Stanisław Bobak należał do światowej czołówki w narciarskich skokach przełomu lat 70. i 80. W wielu konkursach walczył z Aschenbachem, czy Koglerem o czołowe lokaty[4]. Stawał na podium zawodów z cyklu Turnieju Czterech Skoczni i zawodów Pucharu Świata. Wziął także udział w dwóch igrzyskach olimpijskich. Osiem razy zdobył mistrzostwo Polski[5]. W swojej karierze oddał ponad 10 tysięcy skoków[6].
Stanisław Bobak odbijał się szybko, wychodził z progu z podniesioną klatką piersiową, jednocześnie blokując staw skokowy i biodrowy. W czasie skoku usztywniał sylwetkę, nie lubił wiatru z tyłu[7]. Pierwsze narty Bobaka, dwurowkowe, pochodziły z wytwórni w Szaflarach. Następnie skakał na niemieckich skokówkach Poppa, a w Pucharze Świata startował na sprzęcie marki Kneissel i Elana[7]. Buty robione były w Krośnie[4].
Pierwsze występy Bobak zanotował w kategorii juniorów młodszych[7], podobnie jak jego starszy brat, Tadeusz[4]. Pierwszym trenerem skoczka był Jan Furman. Następnie szkolili go kolejno Janusz Fortecki, Lech Nadarkiewicz i Tadeusz Kołder.
W wieku 16 lat zdobył mistrzostwo Polski juniorów, wziął też udział w mistrzostwach Europy[8]. 20 lutego 1972 zadebiutował w seniorskich mistrzostwach Polski, rozgrywanych w Zakopanem. Po pierwszej serii był trzeci, lecz drugi skok, oddany na odległość 108,0 m, zakończył podpórką[6].
31 grudnia 1972 w 21. Turnieju Czterech Skoczni znalazł się na 36. pozycji w Oberstdorfie[9], dzień później zajął 29. miejsce, ex aequo z Berndem Zapfem, w Garmisch-Partenkirchen[10]. W Innsbrucku i Bischofshofen uplasował się na 31. miejscu, tym samym co w końcowej klasyfikacji generalnej swojego debiutanckiego turnieju[11].
Rok później zajął 82. miejsce w klasyfikacji generalnej[12], plasując się na 27. miejscu w Ga-Pa[13], 64. w Innsbrucku[14] i 68. w Bischofshofen[15].
W 1974 zdobył swój pierwszy medal mistrzostw Polski seniorów, zwyciężając w zawodach na dużej skoczni[5].
9 lutego 1975 podczas konkursu MP na Wielkiej Krokwi skoczył w pierwszej serii 108,5, a w drugiej pobił rekord obiektu, lądując na 115,5 m, dzięki czemu został mistrzem Polski[16]. Na skoczni normalnej zdobył srebrny medal[5].
Podczas 23. Turnieju Czterech Skoczni polski skoczek zajął drugie miejsce w Oberstdorfie, po oddaniu skoków na 96 m i 95 m[17]. W Ga-Pa uplasował się na 18. pozycji[18]. W Innsbrucku dwukrotnie skoczył na odległość 96 m i zajął 6. miejsce[19]. W Bischofshofen Bobak wylądował na 108 metrze skoczni, o 5 metrów przeskakując poprzedni rekord tego obiektu – skok był jednak za długi, w związku z tym lądował poza strefą bezpieczeństwa i go podparł[8]. Ostatecznie sklasyfikowano go na 22. miejscu. W klasyfikacji generalnej znalazł się na 5. pozycji.
Bobak zwyciężył w zawodach Pucharu Beskidów[6]. Podczas Zimowej Spartakiady Armii Zaprzyjaźnionych 1975 w Kawgołewie skoczek zdobył brązowy medal, po skoku na 70 m[20]. Miał możliwość zaprezentowania się na niej, ponieważ był żołnierzem kraju socjalistycznego (ze stopniem podoficera sł. st.)[20]
Na mistrzostwach Polski Bobak zdobył złoty medal na normalnej i srebrny na dużej skoczni[5].
Polak zajął 6. miejsce w klasyfikacji 24. Turnieju Czterech Skoczni. Ulokował się na 5. lokacie w Oberstdorfie, 22. w Garmisch-Partenkirchen, 15. w Innsbrucku i 2. w Bischofshofen[21].
7 lutego 1976 uplasował się na 28. pozycji w konkursie na skoczni normalnej podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Innsbrucku, po skokach na 74 m i 75 m[22]. Na skoczni dużej znalazł się na 37. lokacie ze skokami na odległość 81 m oraz 81,5 m[23]. Bobak na olimpiadzie nie posiadał nowych kombinezonów, zmieniających opór powietrza, z których korzystali wówczas Austriacy[21].
W 1977 Bobak doznał kontuzji łękotki[20], startował jednak nadal. 25. Turniej Czterech Skoczni ukończył na 20. pozycji w klasyfikacji generalnej[24]. W Oberstdorfie zajął 11. miejsce[25], w Ga-Pa 28.[26]. W Innsbrucku skoczył 85 m w pierwszej serii i 92,5 m w drugiej, zajmując 13. pozycję[27]. W Bischofshofen był 29[28].
Mistrzostwa Świata 1978 w Lahti skończyły się dla Bobaka 22. miejscem na normalnej i 23. na dużej skoczni. Na MŚ w Lotach 1979 w jugosłowiańskiej Planicy zajął 22. miejsce[2].
Na Zimowej Spartakiadzie Armii Zaprzyjaźnionych 1979 w Zakopanem zdobył srebrny medal na normalnej skoczni i brązowy na dużej[20].
W latach 1977–1979 zdobył łącznie pięć medali mistrzostw Polski[5].
Podczas mistrzostw Polski Bobak zdobył brązowy medal na dużej skoczni i srebrny na normalnej[5].
W sezonie 1979/1980 odbyła się pierwsza edycja Pucharu Świata. Bobak rozpoczął ją od udziału w TCS – w Oberstdorfie znalazł się poza pierwszą setką[29]. W Ga-Pa był szósty po oddaniu skoków na 95 m i 96 m[30], w Innsbrucku skoczył 99 m i 93,5 m, za co sklasyfikowano go na 20. pozycji[31], a w Bischofshofen uplasował się na 13. miejscu, dzięki skokom na 93,5 m i 94 m[32].
26 stycznia 1980 w Zakopanem wygrał swój pierwszy i jedyny konkurs Pucharu Świata. Skoczył wówczas 81,5 m i 82 m[33]. Konkurs odbywał się w bardzo trudnych warunkach atmosferycznych. Padał mocny śnieg, a serie kilkakrotnie przerywano i powtarzano[34]. Dzień później także stanął na podium, zajmując 2. miejsce (za swoim zespołowym kolegą Piotrem Fijasem). We francuskim Saint-Nizier uplasował się na trzeciej i dziesiątej pozycji[29]. Za swoje sukcesy nie otrzymał nagrody finansowej, mimo przesłania jej przez FIS do Polskiego Związku Narciarskiego[35].
W konkursie na normalnej skoczni na igrzyskach w Lake Placid w pierwszej serii Bobak skoczył 86 m i zajmował 4. miejsce. W drugiej miał szansę na medal, jednak wylądował na 82 m i zajął ostatecznie 10. miejsce[2]. Do srebrnego medalu zabrakło mu 7 punktów[4]. Na dużej skoczni znalazł się na 22. pozycji, skacząc 104 m i 97 m.
Po powrocie z Igrzysk po raz kolejny stanął na podium Pucharu Świata, tym razem na średnim stopniu, po zawodach lotów w norweskim Vikersund. W fińskim Lahti zajął 6. miejsce na normalnej skoczni i 8. na dużej. W szwedzkim Falun był czternasty, a w Oslo siódmy[29]. Bobak wziął też udział w Turnieju Bohemii, rozgrywanym w Libercu i Harrachovie[36], gdzie zdobył złoty medal[20].
W tym sezonie Bobak zajął 52. miejsce w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata. Udział w nim rozpoczął od 15. miejsca w Oberstdorfie[37]. W pozostałych konkursach 29. Turnieju Czterech Skoczni nie punktował – w Ga-Pa uplasował się na 16. miejscu, w Innsbrucku na 37., a w Bischofshofen na 43. W klasyfikacji generalnej zawodów zajął 21. miejsce[38]. W kolejnym konkursie z cyklu PŚ, w Libercu, znalazł się na 14. miejscu. W Engelbergu natomiast jedyny raz w tamtym sezonie dostał się do pierwszej dziesiątki zawodów (był ósmy). Po dłuższej przerwie w punktowaniu, powrócił do dobrych wyników na koniec sezonu, kiedy to został sklasyfikowany na piętnastej pozycji w Oslo i na trzynastej w Planicy[29]. Na mistrzostwach świata w lotach zajął 18. miejsce, uzyskując na Heini-Klopfer-Skiflugschanze odległość 153 metrów, co było jego rekordem osobistym[2]. Na Zimowej Spartakiadzie Armii Zaprzyjaźnionych w 1981 w Borowiczach zdobył brązowy medal[20], po raz ostatni też został mistrzem Polski (zarówno na dużej jak i normalnej skoczni)[5].
Po sezonie 1980/81 zakończył karierę sportową. Na skutek intensywnych treningów wybił sobie czwarty i piąty krąg, dodatkowo cierpiał na ucisk lędźwiowego odcinka kręgosłupa, co powodowało promieniujący ból na odcinku całej nogi. Leczono go w Piekarach Śląskich, ale nie wykonano na nim operacji, gdyż była zbyt ryzykowna[39]. Skoczkiem zainteresowała się fundacja Gloria Victis; w 1983 zorganizowano w Nowym Targu mecz, z którego dochody przekazano Bobakowi. Później zamieszkał w Zębie razem z żoną Stanisławą i dziećmi: Haliną, Małgorzatą i Andrzejem (również skoczkiem narciarskim)[40]. Renta Bobaka wynosiła 500 zł, więc w 2005 wyjechał w celach zarobkowych do Francji, gdzie zachorował ciężko. 11 czerwca przeszedł operację, następnie przez kilka dni był nieprzytomny, po czym został przewieziony do Polski, gdzie trafił do szpitala w Zakopanem, a następnie na Oddział Kliniczny Żywienia i Chirurgii w Warszawie. Nie mógł jeść, leżał podłączony do kroplówki, prawdopodobnie cierpiał na wielopoziomową niedrożność jelit lub niedokrwienie jelit[39]. Po długiej chorobie zmarł 12 listopada 2010 w szpitalu w Zakopanem. Pochowano go na cmentarzu w jego rodzinnym Zębie[4]. Na pogrzeb przyszło kilkaset osób[41].
| „ |
Odszedł jeden z najwybitniejszych polskich skoczków narciarskich, wielki talent, dobry człowiek. Byłem z nim w grupie i mogę śmiało mówić, że dobrze go znałem. Spędziliśmy przecież razem pół życia. W sporcie się nie poddawał, chorobie, niestety, musiał się poddać. |
” |
| — Apoloniusz Tajner, [4] | ||
| 1976 |
– | 28. miejsce (normalna skocznia K-70), 37. miejsce (duża skocznia K-90) |
| 1980 |
– | 10. miejsce (normalna skocznia K-70), 22. miejsce (duża skocznia K-90) |
| Miejsce | Dzień | Rok | Miejscowość | Skocznia | Punkt K | Konkurs | Skok 1 | Skok 2 | Nota | Strata | Zwycięzca |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 28. | 7 lutego | 1976 | Toni-Seelos-Olympiaschanze | K-84 | indywid. | 74 m | 75 m | 211,0 pkt. | 41,0 pkt. | Hans-Georg Aschenbach | |
| 37. | 15 lutego | 1976 | Bergisel | K-104 | indywid. | 81 m | 81,5 m | 168 pkt. | 66,8 pkt. | Karl Schnabl | |
| 10. | 17 lutego | 1980 | Olimpijska K90 | K-86 | indywid. | 86 m | 82 m | 242,2 pkt. | 22,1 pkt. | Anton Innauer | |
| 22. | 23 lutego | 1980 | Olimpijska K120 | K-114 | indywid. | 104 m | 97 m | 214,8 pkt. | 56,2 pkt. | Jouko Törmänen |
| 1978 |
– | 22. miejsce (K-70), 23. miejsce (K-90) |
| 1979 |
– | 22. miejsce |
| 1981 |
– | 18. miejsce |
| Sezon | Miejsce |
|---|---|
| 1979/1980 | 3.[37] |
| 1980/1981 | 52.[37] |
| Nr | Dzień | Rok | Miejscowość | Skocznia | Punkt K | Skok 1 | Skok 2 | Nota |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | 26 stycznia | 1980 | Średnia Krokiew | K-82 | 81,5 m | 82,0 m | 260,7 pkt. |
| Sezon PŚ | 1. miejsce | 2. miejsce | 3. miejsce | razem |
| 1979/1980 | 1 | 2 | 1 | 4 |
| 1980/1981 | – | – | – | – |
| suma | 1 | 2 | 1 | 4 |
| Nr | Dzień | Rok | Miejscowość | Skocznia | Punkt K | Skok 1 | Skok 2 | Skok 3 | Skok 4 | Nota | Lok. | Strata | Zwycięzca |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | 26 stycznia | 1980 | Średnia Krokiew | K-82 | 81,5 m | 82,0 m | – | – | 260,7 pkt. | 1. | – | – | |
| 2. | 27 stycznia | 1980 | Wielka Krokiew | K-115 | 114,5 m | 110,0 m | – | – | 254,3 pkt. | 2. | 0,3 pkt. | Piotr Fijas | |
| 3. | 9 lutego | 1980 | Dauphine | K-112 | 96,0 m | 101,0 m | – | – | 216,5 pkt. | 3. | 5,7 pkt. | Piotr Fijas | |
| 4. | 29 lutego – 2 marca | 1980 | Vikersundbakken | K-155 | 140,0 m | 142,0 m | 148,0 m | 116,0 m | 737,5 pkt. | 2. | 15,5 pkt. | Per Bergerud |
| Sezon 1979/1980 | |||||||||||||||||||||||||||||
| punkty | |||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| – | 101 | 6 | 20 | 13 | – | – | – | – | 1 | 2 | 3 | 10 | – | – | – | 2 | 6 | 8 | 14 | 7 | – | – | 14 | 20 | 130 | ||||
| Sezon 1980/1981 | |||||||||||||||||||||||||||||
| punkty | |||||||||||||||||||||||||||||
| 15 | 16 | 37 | 43 | – | 14 | – | – | 8 | – | – | – | – | – | – | – | – | 20 | 24 | – | 15 | – | – | 13 | 15 | |||||
| Legenda | |||||||||||||||||||||||||||||
| 1 2 3 4-10 11-15 poniżej 15
- – zawodnik nie wystartował lub zajął miejsce poniżej 15. |
|||||||||||||||||||||||||||||
| Sezon | Miejsce |
|---|---|
| 1979/1980 | 2. |
| 21. Turniej Czterech Skoczni | ||||
| klas. | ||||
|---|---|---|---|---|
| 36 | 29 | 31 | 31 | 31 |
| 22. Turniej Czterech Skoczni | ||||
| klas. | ||||
| – | 27 | 64 | 68 | 82 |
| 23. Turniej Czterech Skoczni | ||||
| klas. | ||||
| 2 | 18 | 6 | 18 | 5 |
| 24. Turniej Czterech Skoczni | ||||
| klas. | ||||
| 5 | 22 | 15 | 2 | 6 |
| 25. Turniej Czterech Skoczni | ||||
| klas. | ||||
| 11 | 28 | 13 | 29 | 20 |
| 27. Turniej Czterech Skoczni | ||||
| klas. | ||||
| 19 | 10 | 27 | 22 | 21 |
| 28. Turniej Czterech Skoczni | ||||
| klas. | ||||
| 101 | 6 | 20 | 13 | 37 |
| 29. Turniej Czterech Skoczni | ||||
| klas. | ||||
| 15 | 16 | 37 | 43 | 21 |