Stanisław Broniewski

Stanisław Broniewski Stefan Orsza, Witold, K. Krzemień
Data urodzenia	29 grudnia 1915
Miejsce urodzenia	Warszawa
Data śmierci	30 grudnia 2000
Miejsce śmierci	Wesoła
Stopień instruktorski	harcmistrz
Organizacja harcerska	ZHP, ZHR
Naczelnik Szarych Szeregów
Okres sprawowania	od maja 1943 do października 1944
Poprzednik	Florian Marciniak
Następca	Leon Marszałek
Odznaczenia

Grób hm. Stanisława Broniewskiego na warszawskim Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Stanisław Broniewski, ps. Stefan Orsza, Witold, K. Krzemień (ur. 29 grudnia 1915 w Warszawie, zm. 30 grudnia 2000 tamże) – polski ekonomista, naczelnik Szarych Szeregów, harcmistrz, podporucznik AK. Kawaler Orderu Orła Białego.

Życiorys

Urodził się 29 grudnia 1915 w Warszawie. W 1928 wstąpił do Związku Harcerstwa Polskiego – 3 Warszawskiej Drużyny Harcerzy im. ks. J. Poniatowskiego, później był m.in. instruktorem harcerskim w Chorągwi Wielkopolskiej ZHP.

We wrześniu 1939 współorganizator Pogotowia Harcerzy w Warszawie. Podczas II wojny światowej w Szarych Szeregach, m.in.: 1941 komendant Okręgu Południowego w Chorągwi Warszawskiej i organizacji Wawer, 1941–1943 komendant Chorągwi Warszawskiej, od lutego do maja 1943 komendant Grup Szturmowych w Warszawie, od maja 1943 do października 1944 naczelnik Szarych Szeregów. Dowódca akcji pod Arsenałem (marzec 1943), uczestnik powstania warszawskiego 1944. Jeniec obozu w Bergen-Belsen.

Od 1945 komendant Harcerstwa wśród Polaków w Niemczech. Po powrocie do kraju w 1946 pracował m.in. w Centralnym Urzędzie Planowania, Radzie Ekonomicznej przy Radzie Ministrów, Instytucie Kształtowania Środowiska, UŁ.

W 1989 został przewodniczącym Krajowego Komitetu Odrodzenia ZHP oraz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Współzałożyciel Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej, w latach dziewięćdziesiątych działał na rzecz zjednoczenia polskiego harcerstwa.

Pełnił funkcję Honorowego Przewodniczącego Stowarzyszenia Szarych Szeregów. W kwietniu 1992 otrzymał honorowe obywatelstwo miasta Warszawy. Zmarł po długiej chorobie 30 grudnia 2000, w Wesołej w wieku 85 lat.

Pogrzeb hm. Stanisława Broniewskiego "Orszy" odbył się 9 stycznia 2001 na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Książki

Autor wielu prac z historii harcerstwa okresu okupacji, m.in.:

• "Akcja pod Arsenałem", (1983) ISBN 83-05-11161-X
• "Całym życiem. Szare Szeregi w relacji naczelnika" (1983), ISBN 83-01-04269-9
• "Florian Marciniak. Naczelnik Szarych Szeregów" (1988), ISBN 83-01-08721-8
• "O prawie harcerskim", (1984),
• "To nie takie proste: moje życie", (2001), ISBN 83-86747-72-2
• "Trójka: zapiski o ludziach i wydarzeniach z dziejów 3 Warszawskiej Drużyny Harcerzy im. Xięcia Józefa Poniatowskiego", (2004), ISBN 83-920884-0-9.

Odznaczenia

• Order Orła Białego (1995)
• Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari
• Krzyż "Za Zasługi dla ZHP" z Rozetą i Mieczami

Był Kanclerzem Kapituły Orderu Orła Białego i członkiem Kapituły Orderu Virtuti Militari.

Bibliografia

• Urząd m.st. Warszawa: Stanisław Broniewski-Orsza, Honorowy Obywatel m.st. Warszawy. [dostęp 7 stycznia 2009].

Zobacz też

• Harcerstwo
• Historia harcerstwa
• Szare Szeregi
• Związek Harcerstwa Polskiego
• Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej

Poprzednik Florian Marciniak

Naczelnik Szarych Szeregów 1943-1944

Następca Leon Marszałek