| Stanisław Mackiewicz ps. Cat |
|
![]() |
|
| Data i miejsce urodzenia | 18 grudnia 1896 Petersburg |
| Data i miejsce śmierci | 18 lutego 1966 Warszawa |
| Premier Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie | |
| Przynależność polityczna | Żubry Kresowe |
| Okres urzędowania | od 8 czerwca 1954 do 21 czerwca 1955 |
| Poprzednik | Jerzy Hryniewski |
| Następca | Hugon Hanke |
Stanisław Mackiewicz h. Bożawola, pseudonimy: Cat, Gallieni Gallus, Quand meme, Gaston de Cerizay (ur. 18 grudnia 1896 w Petersburgu, zm. 18 lutego 1966 w Warszawie) – polski publicysta polityczny, konserwatysta zaliczany do stronnictwa "Żubrów Kresowych", monarchista.
Starszy brat Józefa Mackiewicza.
Spis treści |
Pochodził ze zubożałej polskiej rodziny ziemiańskiej pieczętującej się herbem Bożawola. W 1907 rodzina Mackiewiczów przeniosła się do Wilna, gdzie Stanisław uczęszczał do Gimnazjum im. Cara Aleksandra I, a od 1910 do prywatnego Gimnazjum im. N. A. Winogradowa. W 1913 przerwał naukę w gimnazjum i wyjechał do Krakowa, gdzie był wolnym słuchaczem Uniwersytetu Jagiellońskiego. W maju 1914 powrócił do Wilna.
Od 1916 był członkiem "Zetu", w 1917 związał się z Polską Organizacją Wojskową. Podczas wojny polsko-bolszewickiej 1919–1920 wstąpił ochotniczo do partyzanckiego oddziału jazdy mjr. Władysława Dąbrowskiego (późniejszy 13. Pułk Ułanów Wileńskich). W 1920 ożenił się z Wandą Krahelską, z którą miał dwie córki: Barbarę Rzepecką i Aleksandrę Niemczykową. W latach 1922–1939 był założycielem, wydawcą i redaktorem naczelnym gazety „Słowo”, wychodzącego w Wilnie dziennika konserwatywnego popieranego i finansowanego przez kresowe środowiska ziemiańskie, głównie przez Jana Tyszkiewicza. W 1931 odbył podróż po ZSRR, której owocem była publicystyczna książka Myśl w obcęgach, rzetelnie opisująca i krytykująca tamtejsze stosunki. Zwolennik Józefa Piłsudskiego; po zamachu majowym w 1926 doprowadził do spotkania Piłsudskiego z arystokracją na zamku Radziwiłłów w Nieświeżu 25 października 1926. W okresie od 1928 do 1935 był posłem na Sejm z ramienia BBWR. Po śmierci Józefa Piłsudskiego znajdował się w opozycji wobec ostatnich rządów sanacji, za co w 1939 przez 17 dni więziony był w obozie w Berezie Kartuskiej pod zarzutem osłabiania ducha obronnego Polaków[potrzebne źródło], gdyż ostro krytykował politykę obronną i zagraniczną ówczesnych władz (szczególnie ministra spraw zagranicznych Józefa Becka).
18 września 1939 opuścił kraj i wyjechał na Zachód. Był zajadłym przeciwnikiem polityki gen. Władysława Sikorskiego[potrzebne źródło].
W latach 1946–1950 wydawał w Londynie tygodnik „Lwów i Wilno”. Był premierem Rządu na Uchodźstwie od 7 czerwca 1954 do 21 czerwca 1955.
W sierpniu 1955 został zarejestrowany przez Departament I Komitetu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego jako kontakt operacyjny „Rober”, co nie dowodzi, że podjął agenturalną współpracę. Po uzgodnieniach z władzami PRL 14 czerwca 1956 powrócił do Polski[1].
Po powrocie publikował głównie w Instytucie Wydawniczym PAX, pisywał też (pod pseudonimem) do paryskiej „Kultury”, za co wytoczono mu proces o działalność na szkodę socjalistycznego państwa. Proces ten został umorzony ze względu na śmierć oskarżonego.
Pseudonim „Cat” zaczerpnął z opowiadania Rudyarda Kiplinga o kocie, który chodził własnymi ścieżkami.
|
||||||||||||||||||||
|
||||||||||
|
|||||