Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Stanisław Poniatowski | |
.PNG&filetimestamp=20101207202750) Stanisław Poniatowski, portret pędzla Marcello Bacciarelli z 1758 roku |
|
 Ciołek |
|
| Data urodzenia | 15 września 1676 |
| Miejsce urodzenia | Chojnik |
| Data śmierci | 29 sierpnia 1762 |
| Miejsce śmierci | Ryki |
| Rodzina | Poniatowski |
| Rodzice | Franciszek Poniatowski Helena Niewiarowska |
| Małżeństwo | Teresa Woyna Jasienicka Konstancja Czartoryska |
| Dzieci | z Konstancją Czartoryską: Kazimierz Poniatowski Franciszek Poniatowski Aleksander Poniatowski Ludwika Maria Poniatowska Izabella Poniatowska Stanisław August Poniatowski Andrzej Poniatowski Michał Jerzy Poniatowski |
Stanisław Poniatowski (ur. 15 września 1676, Chojnik k. Gromnik – zm. 29 sierpnia 1762, Ryki), podstoli wielki litewski, podskarbi wielki litewski (od 1722), regimentarz koronny od 1728, generał-lejtnant wojsk koronnych, wojewoda mazowiecki (od 1731), kasztelan krakowski (od 1752), twórca potęgi rodu Poniatowskich.
Spis treści |
Studiował w Wiedniu, potem zaciągnął się do armii austriackiej ks. Eugeniusza Sabaudzkiego walczącej przeciw Turkom, podczas walk wielokrotnie wykazywał się wielkim męstwem. Następnie przeszedł w służbę Sapiehów i brał po ich stronie udział w wojnie domowej na Litwie. Był jednym z najgorliwszych popleczników Karola XII, został generałem szwedzkim, zaś po bitwie pod Połtawą (1709), w której uratował królowi życie, działał jako dyplomata w Turcji, ujawnił niezwykły talent i przedsiębiorczość, obalając dwu wezyrów (Alego i Nuumana Küprülich) i doprowadzając do wypowiedzenia przez Turcję wojny Rosji.
Po śmierci Karola XII przeszedł do Augusta II, który, choć poprzednio skonfiskował jego dobra jako jednego z najbardziej aktywnych zwolenników Stanisława Leszczyńskiego, teraz (1719) obsypał go łaskami, mianował podczaszym litewskim, potem podskarbim wielkim litewskim, generał-lejtnantem piechoty, dowódcą gwardii koronnej i regimentarzem koronnym (1728-1733), a potem wojewodą mazowieckim (1731).
W 1733 roku podpisał elekcję Stanisława Leszczyńskiego[1]. W listopadzie 1733 roku pojechał do Berlina by prosić Fryderyka Wilhelma o wstawiennictwo za Stanisławem Leszczyńskim, w zamian za cesję Kurlandii na rzecz Prus. To jednak nie zadowoliło króla Prus.
Przez małżeństwo z Konstancją Czartoryską wszedł Poniatowski w skład „Familii" i brał wydatny udział w polityce i zamierzeniach reformatorskich tego ugrupowania politycznego. W czasie przedostatniego bezkrólewia popierał kandydaturę Stanisława Leszczyńskiego, towarzyszył mu do Gdańska, potem pogodziwszy się z dworem saskim złożył hołd Augustowi III i z jego polecenia posłował w latach 1740 i 1741 do Wersalu, gdzie usiłował odwrócić Francję od popierania Prus. W 1746 r. kupił Zamek w Jazłowcu. W roku 1752 został kasztelanem krakowskim.
Jego synami byli m.in:
Jedna z jego córek - Izabella została żoną Jana Klemensa Branickiego, a po jego śmierci Andrzeja Mokronowskiego. Izabella zwana była Panią Krakowską, ten zaszczytny tytuł zawdzięczała meżowi który piastował godność hetmana wielkiego koronnego oraz kasztelana krakowskiego. Starsza z córek Ludwika zwana była Panią Podolską ponieważ była żoną Jana Jakuba Zamoyskiego wojewody podolskiego, prowadziła wspaniały dwór na swym zamku w Wiśniowcu i była właścicielką ogromnych dóbr na Podolu.
Według niechętnej synowi, królowi Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu lecz niepozbawionej podstaw opinii współczesnych Stanisław miał być w rzeczywistości nieślubnym synem hetmana wielkiego litewskiego Kazimierza Jana Sapiehy i pewnej Żydówki, a adoptował go Franciszek Poniatowski, żonaty z Heleną Niewiarowską[2].
| Poprzednik Mikołaj Kempski (Kępski) |
 |
wojewoda mazowiecki 1731 - 1752 |
|
Następca Kazimierz Rudziński h. Prus |
