Stanisław Stroński

Stanisław Stroński

Stanisław Stroński (ur. 18 sierpnia 1882 w Nisku, zm. 20 października 1955 w Londynie) – polski filolog-romanista, publicysta i polityk związany z ruchem narodowym.

Życiorys

• członek Związku Młodzieży Polskiej Zet (tajnej organizacji działającej w polskich skupiskach akademickich trzech zaborów, założonej w 1887)
• od 1904 – członek Stowarzyszenia Demokratyczno-Narodowego (Narodowa Demokracja)
• od 1905 – członek Ligi Narodowej
• 1908 – jeden z twórców grupy Rzeczpospolita
• 1913–1914 – poseł do Sejmu Krajowego we Lwowie
• 1914–1917 – internowany przez Austriaków
• 1918–1919 – członek Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu
• od 1919 – profesor filologii Uniwersytetu Jagiellońskiego
• 1920–1924 – redaktor warszawskiego dziennika Rzeczpospolita i Warszawianka (1924–1928)
• 1927–1939 – profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
• 1922–1935 – poseł na Sejm RP początkowo z ramienia Stronnictwa Chrześcijańsko-Narodowego, potem Związku Ludowo-Narodowego, a następnie Stronnictwa Narodowego
• 1936–1938 – związany blisko z Frontem Morges i generałem Władysławem Sikorskim
• 1939–1943 – w rządzie emigracyjnym Władysława Sikorskiego wicepremier i minister informacji i dokumentacji.
• 1945–1948 i 1950–1954 – prezes Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie
• od 1951 – profesor Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie

Autor licznych prac historycznych i publicystycznych oraz poświęconych literaturze prowansalskiej.

Autor sformułowania Cud nad Wisłą, powstałego przez analogię do Cudu nad Marną. Endecja rozpowszechniała ten tytuł, aby zminimalizować rolę Piłsudskiego w zwycięstwie nad bolszewikami w 1920 do czasu kiedy wyszło na jaw, że gen. Tadeusz Rozwadowski miał poważny udział w opracowaniu planu bitwy, która zapoczątkowała kleskę armii sowieckiej.

Autor artykułu prasowego Usunąć tą zawadę, który stał się zaczątkiem kampanii nienawiści przeciwko pierwszemu prezydentowi RP Gabrielowi Narutowiczowi, zakończonej jego zamordowaniem. Po tym fakcie Stroński opublikował w "Rzeczpospolitej" artykuł Ciszej nad tą trumną....

Stanisław Stroński w 1939 w rozmowie z Adamem Pragierem stwierdził, że to co robił w 1922, uznać należy za najcięższy błąd jego życia.