| Stanisław Maria Szeptycki | |
| Data i miejsce urodzenia | 3 listopada 1867 Przyłbice |
| Data i miejsce śmierci | 9 października 1950 Korczyna |
| Przebieg służby | |
| Stanowiska | dowódca III Brygady Legionów Polskich, komendant Legionów, szef Sztabu Generalnego, d-ca Frontu Litewsko-Białoruskiego, d-ca Frontu Północno-Wschodniego, minister spraw wojskowych |
| Główne wojny i bitwy | I wojna światowa, wojna polsko-bolszewicka |
| Odznaczenia | |
| 6. Minister Spraw Wojskowych II RP | |
| Okres urzędowania | od 13 czerwca 1923 do 15 grudnia 1923 |
| Poprzednik | Aleksander Osiński |
| Następca | Kazimierz Sosnkowski |
Stanisław Maria Szeptycki (ur. 3 listopada 1867 w Przyłbicach k. Jaworowa, zm. 9 października 1950 w Korczynie) – hrabia, generał major Cesarskiej i Królewskiej Armii, generał broni Wojska Polskiego.
Spis treści |
Był synem hrabiego Jana Kantego Remigiana Szeptyckiego (1836–1912) i Zofii Ludwiki Cecyli Konstancji Szeptyckiej hrabianki Fredro (1837–1904), córki Aleksandra Fredry. Miał sześcioro rodzeństwa: Stefan (1862–1864), Jerzy Piotr (1863–1880), Roman Aleksander Maria (1865–1944), Aleksander Maria Dominik (1866–1940), Kazimierz Maria Klemens (1869–1951) i Leon Józef Maria (1877–1939). 7 czerwca 1905 r. zawarł związek małżeński z księżniczką Marią Józefiną Sapieżanką-Kodeńską z Krasiczyna herbu Lis (1884–1917), bratanicą Adama, Pawła i Władysława Sapiehów. Drugi związek zawarł 4 stycznia 1925 r. ze Stanisławą Olizar (ur. 1899)[1].
Ukończył Szkołę Wojenną w Wiedniu. Pułkownik artylerii austriackiej. W latach 1904-1905 był attaché wojskowym w głównej kwaterze rosyjskiej w Mandżurii. Od lipca 1916 r. do października 1916 r. dowódca III Brygady Legionów Polskich, następnie do kwietnia 1917 r. komendant całości Legionów. Do lutego 1918 r. generalny gubernator lubelski (ustąpił w proteście przeciw oddaniu Chełmszczyzny Ukrainie w traktacie brzeskim). Od czerwca do października tego roku, na frocie włoskim, dowodził 85. Brygadą Ochrony. Od października 1918 r. dowodził podległą dowództwu niemieckiemu Polnische Wehrmacht. 5 listopada 1918 r. zwolniony został z C. i k. Armii.
4 listopada 1918 r. Rada Regencyjna mianowała go generałem dywizji i inspektorem generalnym broni oraz powierzyła mu tymczasowo dowództwo nad wszystkimi oddziałami Wojska Polskiego na obszarze byłej okupacji austro-węgierskiej, a także tej części Galicji, która znajdowała się pod polską władzą [2].
16 listopada 1918 roku Józef Piłsudski mianował go szefem Sztabu Generalnego. Zastąpił na tym stanowisku generała dywizji Tadeusza Rozwadowskiego. Funkcję sprawował do marca 1919 r., kiedy to został dowódcą Frontu Litewsko-Białoruskiego.
Rozkaz Naczelnego Wodza J. Piłsudskiego z 8 marca 1920 r. znosił dotychczasowy podział sił walczących na wschodzie na poszczególne fronty i wprowadzał podział całego frontu wschodniego na armie. Gen. Szeptycki w ten sposób przestał być dowódcą Frontu Litewsko-Białoruskiego, a został dowódcą 4. Armii, operującej wówczas na odcinku Polesia i Berezyny. Piłsudski napisał list do Generała, przytoczony niżej, zamieszczony w Dzienniku Rozkazów Wojskowych z 13 kwietnia 1920 r., nr 11 (pisownia oryginalna):[3]
"Szanowny Generale!
Ze względów wojennych i organizacyjno-wojskowych, zdecydowałem zniesienie wszystkich dowództw frontów, pomiędzy innymi i frontu Litewsko-Białoruskiego.
Przy tym uważam sobie za przyjemny obowiązek podziękować Panu za pracę na Pańskim odpowiedzialnym stanowisku i wyrazić muszę szczere uznanie.
Przez cały rok stał Pan na stanowisku bardzo ciężkim, gdzie bardziej, niż gdzie indziej na froncie, trzeba było rozstrzygać wiele z tych łamigłówek operacyjnych i administracyjnych, które młoda armia przy niedostatecznych środkach stawia dowództwu. Rozwiązywał Pan te łamigłówki udatnie i zręcznie, czego dowodem są stałe zwycięstwa, na tym terenie operacyjnym odnoszone, i ogromne rozszerzenie na wschód wpływu Polski i znaczenia oręża naszego.
Obok tego dał Pan w ciągu swej służby w Armii Polskiej dziesiątki dowodów wysokiego poczucia obywatelskiego i istotnego ducha żołnierskiego, składając bez żadnego wahania i bezpretensjonalnie wszelkie względy personalne na rzecz dobra ogólnego oraz na rzecz pogłębienia tak potrzebnej dla nas jednolitości wojska. Życząc Panu powodzenia na nowym stanowisku komendanta jednej z armij, zawiadamiam Pana, że w uznaniu zasług Pana kazałem wygotować dekret, mianujący Pana Generałem Broni w Wojsku Polskim.
Warszawa, dnia 20 marca 1920 r.
Belweder
Józef Piłsudski
Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz."
W wojnie 1920 r. był dowódcą Frontu Północno-Wschodniego i 4 Armii. Zdymisjonowany wskutek nieporozumień z Józefem Piłsudskim. Od czerwca do grudnia 1923 r. – minister spraw wojskowych (obrażony przez Piłsudskiego, wyzwał go na pojedynek, Marszałek jednak wyzwanie odrzucił). Po przewrocie majowym 1926 r. w stanie spoczynku.
Po zakończeniu II wojny światowej mając 78 lat został przyjęty do służby czynnej w Wojsku Polskim, przeniesiony w stan spoczynku i wyznaczony na stanowisko prezesa Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża. Stanowisko to piastował w latach 1946–1950.
Pochowany został na cmentarzu we wsi Korczyna koło Krosna, której był ostatnim właścicielem.
Ogłosił pracę: Front litewsko-białoruski 10.3.1919-30.7.1920 (1925).
| Poprzednik Tadeusz Rozwadowski |
Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego 1918–1919 |
Następca Stanisław Haller |
|
||||||||
|
|||||||
|
|||||||||||||||||||
|
|||||||
| Poprzednik Ludwik Christians |
Prezes Polskiego Czerwonego Krzyża 1946-1950 |
Następca Bronisław Kostkiewicz |