Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Stary Dzierzgoń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Stary Dzierzgoń
Herb
Herb Starego Dzierzgonia
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat sztumski
Gmina Stary Dzierzgoń
Liczba ludności (2006) 410
Strefa numeracyjna (+48) 55
Kod pocztowy 82-450
Tablice rejestracyjne GSZ
SIMC 0157121
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Stary Dzierzgoń"
Stary Dzierzgoń
53°50′29″N 19°24′15″E / 53.84139, 53.84139Na mapach: 53°50′29″N 19°24′15″E / 53.84139, 53.84139

Stary Dzierzgoń (dawniej Stary Kiszpork, niem. Alt Christburg[1]) – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Stary Dzierzgoń, której jest siedzibą. Miejscowość leży przy skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej nr 515 z drogą wojewódzką nr 519. W skład sołectwa Stary Dzierzgoń wchodzą również miejscowości Bartne Łąki, Białe Błoto, Piaski Morąskie, Zakręty i Zamek.

Spis treści

[edytuj] Nazwa

12 listopada 1946 r. nadano miejscowości polską nazwę Stary Dzierzgoń[1].

[edytuj] Historia

Grodzisko kultury Bałtyjskiej, użytkowane także podczas powstań Pruskich, przez pewien czas, od 1249 roku, także placówka krzyżacka. Badania archeologiczne wykazały pozostałości drewnianej wieży. Pierwotnie uważano grodzisko za twór germański, ale badania weryfikacyjne obaliły tę, postawioną przez Gustafa Kossinę, tezę.

Stary Dzierzgoń został założony przez komtura dzierzgońskiego Gunthera von Arnsteina pod nazwą Alde Kirsburg w 1312 r. jako wieś czynszowa na prawie chełmińskim, na 80 włókach. Sołtys otrzymał 8 włók a cztery przeznaczono na utrzymanie kościoła.

Kościół w miejscowości został zbudowany w XIV wieku. W latach późniejszych był przebudowywany. Od 1591 r. mieściła się w Starym Dierzgoniu parafia ewangelicka. W miejscowości mieszkała także ludność polska; księgi starostwa w Przezmarku z 1601 r. wymieniają nazwiska: Jan Wira, Bartosz Wircha, Jędrzej Naroga, Szymon Szkolnik, Michał Subnik, Jan Kopacznik, Jerzy Zawiel, Benedykt Rostópka, Jakub Mróz, Stanisław i Marcin Klucznicy.

Stary Dzierzgoń był siedzibą urzędu leśnego, któremu podlegała Puszcza Pruska. Pod koniec XVIII w. utworzono dwa nadleśnictwa, jedno w Starym Dzierzgoniu, drugie w Siemianach.

Szkoła w Starym Dzierzgoniu powstała pod koniec XVII wieku. Przed 1945 r. była to szkoła trzyklasowa z trzema nauczycielami. Do szkoły w Starym Dzierzgoniu uczęszczali także uczniowie z Bartnych Łąk, Zakrętu i leśnictwa Białe Błota.

W 1782 r. w miejscowości odnotowano 53 domy („dymy”), w 1817 r. było już 59 domów z 422 mieszkańcami, a w 1858 r. – 74 domy i 674 mieszkańców. W 1831 r. po separacji powstał przysiółek Piaski. W 1919 r. w Starym Dzierzgoniu było 735 mieszkańców. W 1939 r. gmina Stary Dzierzgoń liczyła 254 gospodarstwa domowe i 988 mieszkańców.

W 1973 r. Stary Dzierzgoń należał do powiatu morąskiego. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.

[edytuj] Zabytki

[edytuj] Bibliografia

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262).
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Stary_Dzierzgoń&oldid=31374590
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty