| Straż Ochrony Kolei | |
Logo Straży Ochrony Kolei (SOK) |
|
| Data ustanowienia | 15 kwietnia 1934 |
| Komendant Główny | dr inż. Józef Hałyk |
| Adres | ul. Chmielna 73a, 00-801 Warszawa |
Straż Ochrony Kolei (SOK) – umundurowana i uzbrojona formacja działająca na podstawie ustawy o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 789).
Do zadań Straży Ochrony Kolei należy:
Straż Ochrony Kolei współdziała z Policją, Strażą Graniczną, Żandarmerią Wojskową, organami kontroli skarbowej, Służbą Celną i Inspekcją Transportu Drogowego.
Funkcjonariuszem Straży Ochrony Kolei może być osoba, która:
Spis treści |
Komenda Główna Straży Ochrony Kolei w Warszawie, której podlegają:
Odrębną jednostkę SOK posiada też spółka PKP Szybka Kolej Miejska (PKP SKM) – kolej aglomeracji trójmiejskiej
Funkcjonariusze Straży Ochrony Kolei używają następujących środków przymusu bezpośredniego:
18 listopada 1918, na wniosek Warszawskiej Dyrekcji Kolejowej, Ministerstwo Kolei Żelaznych powołało do życia Straż Kolejową, na czele której stanął Emil Rauer[1], prezes I Okręgu „Sokoła” Ziemi Warszawskiej. Formację przeznaczono do zabezpieczenia majątku, utrzymania bezpieczeństwa publicznego, ładu i porządku, ochrony podróżnych i ich mienia.
Z dniem 28 kwietnia 1919 Straż Kolejową podporządkował sobie na czas wojny w porozumieniu z Ministrem Kolei Żelaznych, Minister Spraw Wojskowych. Od tej chwili straż stała się częścią Wojska Polskiego. Dotychczasowe zadania straży uzupełnione zostały o ochronę transportów wojskowych i zabezpieczenie obiektów kolejowych mających znaczenie wojskowe[2]. Później zmienia została nazwa formacji na Wojskowa Straż Kolejowa.
Po niespełna roku 1 lutego 1920 rozwiązano tę formację, a całość spraw przekazano Policji Państwowej. Sytuacja taka trwała 14 lat, a w tym samym czasie na terenie kolejowym nastąpił znaczny wzrost przestępczości. Aby temu zaradzić mocą ustawy z 15 kwietnia 1934 o ochronie porządku na kolejach użytku publicznego, przystąpiono do organizacji Straży Ochrony Kolei.
Dnia 25 lipca 1939 ukazuje się zarządzenie Ministra komunikacji o przekształceniu SOK w Straż Kolejową. Z uwagi na wybuch II wojny światowej nie wchodzi ono w życie. 22 lipca 1944 Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego powołał Ministerstwo Komunikacji, Poczt i Telegrafów, w którego skład weszły również koleje państwowe. Te na bazie przedwojennego zarządzenia tworzą Straż Kolejową.
W 1955 następuje kolejna reorganizacja formacji. Rozwiązano Służbę Ochrony Kolei. A jej miejsce, na 5 lat, zajęła Straż Kolejowa, która zajmowała się tylko ochroną mienia kolejowego i kolei powierzonego. Utworzona w tym samym roku Kolejowa Milicja Obywatelska przejęła inne zadania dawnej Służby Ochrony Kolei.
W 1960, na podstawie Ustawy o kolejach powołano ponownie do życia Służbę Ochrony Kolei. W 1982 powołano oddziały operacyjne SOK. Oddziały te funkcjonowały do 1992.
Kolejna reorganizacja SOK nastąpiła w 1997 z mocy ustawy o transporcie kolejowym. Formacji przywrócono nazwę Straż Ochrony Kolei, zmieniono umundurowanie, wzorując je na wojskowym, wyodrębniono organizacyjnie Komendę Główną SOK i w jej ramach oddziały okręgowe i rejonowe.
W październiku 2001 w ramach dokonywanych w PKP przekształceń Straż Ochrony Kolei włączono w struktury spółki PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., zachowując jednak samodzielność organizacyjną służby.
W 2009 formacja ta liczyła 3.140 funkcjonariuszy oraz 190 pracowników administracji.
Obecnie w Sejmie dyskutowane są dwie propozycje przekształcenia tej formacji - według propozycji rządowej SOK zostałby zlikwidowany, a jego zadania w zakresie ochrony podróżnych przejęłyby wyspecjalizowane jednostki Policji (tzw. policja kolejowa) w sile 1 tys. funkcjonariuszy. Z kolei projekt poselski przewiduje powołanie w miejsce SOK Straży Kolejowej, podległej ministrowi spraw wewnętrznych i administracji i posiadającej uprawnienia zbliżone do policji.
Dnia 1 czerwca 2012 Straż Ochrony Kolei uruchomiła telefon alarmowy. Dzwoniąc pod numer telefonu 22 474 0000 połączymy się z dyspozytorem SOK. Telefon czynny jest całodobowo. Jest to ogólnopolski numer alarmowy SOK dostępny zarówno z telefonów stacjonarnych jak i komórkowych.[3]
Stopnie zostały wprowadzone rozporządzeniem Ministra Transportu z 19 września 2006.
Jednostką wykonawczą w SOK był Rejon, zlikwidowany podczas reorganizacji przeprowadzonej w PKP PLK S.A. w 2010, która objęła również Straż Ochrony Kolei. W wyniku reorganizacji zlikwidowano stanowiska komendanta jednostki wykonawczej (Rejonu) oraz zastępcy komendanta jednostki wykonawczej (zastępcy Komendanta Rejonu). Natomiast wprowadzono stanowisko zastępcy komendanta Posterunku, dla którego nie przewidziano odpowiedniej dystynkcji.
|
|||||||||||||||||||