Struga Toruńska

Struga Toruńska
Struga Toruńska w Toruniu
Lokalizacja	Europa Polska
Źródło	Jezioro Wieldządz 100 m n.p.m.
Ujście	Wisła w okolicach Torunia
Długość	51,5 km
Powierzchnia zlewni	371 km²
Rzeki Polski

Struga Toruńska – rzeka w województwie kujawsko-pomorskim, jest prawostronnym dopływem Wisły. Długość jej wynosi 51,5 km, bierze ona swój początek z jeziora Wieldządz, na wysokości 100 m n.p.m. na Pojezierzu Chełmińskim, a jej średni spadek wynosi 1,26 stopnia.

W przeszłości rzeka ta była nazywana Postolsk (w języku niemieckim Bostoltz), Postolec i Mokra, współcześnie często Bacha. Struga zasila wodami jeziora: Płużnickie, Wieczno i Mlewieckie. Nad strugą zostało ulokowanych wiele miejscowości: Płużnica, Zajączkowo, Węgorzyn, Kiełbasin, Gostkowo, Lipniczki i Grębocin. Z Wisłą łączy się w Toruniu. Bieg strugi, w okresie kilku ostatnich wieków, uległ daleko idącym zmianom wskutek gospodarczej działalności człowieka. Struga ta do XIII w. uchodziła wyłącznie do rzeki Drwęcy, potem Krzyżacy dokonali rozdziału wód Strugi Toruńskiej, część kierując wykonanym przez siebie sztucznym kanałem do Torunia. Doprowadzona w ten sposób woda do miasta zasilała fosy zamkowe, umożliwiała pracę młynom miejskim i browarom. Druga część wód Strugi Toruńskiej płynęła swym pierwotnym korytem przez Bielawy, uchodząc pod Lubiczem do Drwęcy. Ta część obecnie znana jest pod nazwą Struga Lubicka. Tak więc w chwili obecnej w miejscowości Grębocin następuje rozdział wód na Strugę Lubicką uchodzącą do Drwęcy i na Strugę Toruńską, uchodzącą do Wisły, a biegnącą przez dzielnicę Mokre, wpada do stawu zwanego Kaszownikiem lub Dolnym Kaszownikiem (do końca lat 60. XX w. zasilała, obecnie zasypany pobliski staw Kaszownik, tzw. Górny), a dalej płynie krytymi kanałami pod Śródmieściem i Starym Miastem. Uchodzi do Wisły dwiema odnogami. Pierwsza odnoga pod ul. Uniwersytecką biegnie do pozostałości kościoła podominikańskiego, dalej pod średniowiecznym Mostem Paulińskim, ulicą Strumykową w kierunku przedzamcza zamku krzyżackiego. Druga odnoga płynąc przez tereny Muzeum Etnograficznego, ma koryto w osi ulicy Czerwona Droga (nazwa ze względu na czerwone łożysko rzeki) dawne ogródki jordanowskie, a następnie wychodzi na powierzchnię za Placem Rapackiego w tzw. Dolinie Marzeń.

W 2007 roku nastąpiło odsłonięcie fragmentu koryta Strugi na ul. Przedzamcze przy zbiegu z ul. Szeroką. Struga jest także widoczna przez okno w podłodze w budynku przy ul. Most Pauliński 2, w którym obecnie znajduje się lokal gastronomiczny.