Sukulenty

Echinocactus ingens – sukulent łodygowy

Aloes – sukulent liściowy

Pachypodium lamerei – sukulent z rodziny toinowatych, zwany palmą Madagaskaru

Sukulenty, rośliny gruboszowate – grupa kserofitów, czyli roślin, które przystosowały się do życia w warunkach bardzo gorących dzięki możliwości magazynowania wody w różnych tkankach. Rośliny gruboszowate odznaczają się mocno rozwiniętą tkanką magazynującą wodę w śluzowatym soku komórkowym, redukcją liści, małą transpiracją, ciśnieniem osmotycznym (2-3 atmosfer) oraz wolną produkcją materii organicznej. Przystosowane są do bezpośredniego pobierania wody deszczowej.

Ze względu na miejsce magazynowania wody dzieli się sukulenty na 3 grupy:

• łodygowe (kaktusy)
• liściowe (aloes, rojnik)
• korzeniowe (wybrane pelargonie)

Cechy anatomiczne przystosowujące sukulenty do środowisk, w których żyją, to:

• silna kutynizacja epidermy znacznie ograniczająca parowanie,
• występowanie aparatów szparkowych w zagłębieniach epidermy z dodatkowymi włoskami obniżającymi dyfuzję pary wodnej,
• minimalizacja powierzchni transpiracyjnej (przekształcenia liści w ciernie, w łuski lub całkowity ich zanik)
• występowanie kilku warstw sklerenchymy pod epidermą,
• powiększone wakuole,
• zmniejszone przestrzenie międzykomórkowe,
• słabo rozwinięta tkanka przewodząca,
• zamieranie zakończeń korzeni w czasie suszy.

Sukulenty występują przede wszystkim na obszarach półpustyń, na których opady są niewielkie, jednak regularne (np. Ameryka Środkowa, południowa Afryka). Do tej grupy należą rośliny z następujących rodzin:

Rodzina	Przykładowe rodzaje	Liczba sukulentów	Część przechowująca wodę	Występowanie sukulentów
agawowate (Agavaceae)	agawa, Wolina, Sansevieria, Nolina	300	Liście, łodyga	Ameryka Północna
Didiereaceae		11	Łodyga	Madagaskar
gruboszowate (Crassulaceae)	rozchodnik, rojnik, grubosz	1 300	Głównie liście, też korzenie	Świat
kaktusowate (Cactaceae)	Cereus, opuncja	1 600	Gł. łodyga, też liście i korzenie	Ameryki
aloesowate (Aloaceae)	aloes, haworsja, gasteria		Gł. liście	Afryka, Półwysep Arabski
portulakowate (Portulacaceae)	portulaka pospolita	?	Liście i łodyga	Ameryki
przypołudnikowate (Aizoaceae)	litops, Mesembryanthemum	2 000	Liście	Afryka Południowa
toinowate (Apocynaceae)	oleander	500	Łodyga	Afryka, Arabia, Indie
trojeściowate (Asclepiadaceae)	Stapelie
wilczomleczowate (Euphorbiaceae)	wilczomlecz	> 1000	Łodyga, liście i korzenie	Świat
złotogłowowate (Asphodelaceae)	złotogłów	500	Łodyga i organy podziemne	Afryka

Sukulentami spotykanymi w naszej strefie klimatycznej są rozchodnik (Sedum) i rojnik (Sempervivum). Wielu przedstawicieli sukulentów hoduje się jako rośliny ozdobne.

Zobacz też

• hydrofity
• hygrofity
• mezofity
• tropofity
• suchorośla