Super Bowl - finałowy mecz o mistrzostwo w futbolu amerykańskim zawodowej ligi National Football League (NFL). Całość ceremonii określana jest jako Super Bowl Sunday w skrócie Super Sunday i stała się nieformalnym amerykańskim świętem narodowym[1][2][3]. Dzień finału jest także drugim, po Święcie Dziękczynienia, dniem z największą ilością spożytego jedzenia w Stanach Zjednoczonych[4].
Przez większość lat, kolejne edycje Super Bowl stawały się najchętniej oglądanymi transmisjami w amerykańskiej telewizji; finał Super Bowl XLV, który odbył się w lutym 2011 roku pomiędzy Pittsburgh Steelers a Green Bay Packers, miał największą oglądalność w jej historii, gromadząc przed telewizorami 111 milionów widzów[5]. Pobił tym samym ubiegłoroczny rekord, ustanowiony przez Super Bowl XLIV (106,5 miliona widzów)[6]. Ponieważ transmisje telewizyjne z rozgrywek Super Bowl przyciągają przed telewizory rzesze widzów, reklamodawcy są gotowi płacić wysokie sumy za każdą minutę czasu reklamowego. W 2008 roku średnia cena za jeden 30-sekundowy spot reklamowy w trakcie transmisji na antenie stacji Fox wyniosła 2,7 miliona dolarów[7]. Szacuje się, że Fox zarobił z tego tytułu około 250 milionów dolarów[8].
Super Bowl jest nie tylko wydarzeniem sportowym, ale także kulturalno-rozrywkowym. W przerwie finału (tzw. half-time show), ma miejsce koncert muzyczny, a udział w nim uważany jest za wyróżnienie dla artysty.
Spis treści |
Trofeum, o które toczy się walka, to Vince Lombardi Trophy, od nazwiska trenera zespołu Green Bay Packers, pierwszego zespołu, który zdobył mistrzostwo. Corocznie też najlepszy zawodnik meczu zdobywa laur MVP (Most Valuable Player), od 1990 roku nazwany Pete Rozelle Trophy od nazwiska wieloletniego commissionera (prezesa) ligi NFL (1960-1989) zmarłego w 1996 roku. Jedynym graczem, który trzykrotnie zdobył to wyróżnienie, był Joe Montana, rozgrywający San Francisco 49ers, który był MVP XVI, XIX i XXIV Super Bowl. Tylko raz MVP został gracz drużyny przegranej, był to Chuck Howley w Super Bowl IV, gdzie jego Dallas Cowboys przegrało z Baltimore Colts.
Po raz pierwszy rozgrywki te zorganizowano w 1967 roku jako AFL-NFL World Championship Game, a po roku 1970, kiedy obie ligi (National Football League i American Football League) się połączyły, stały się one Mistrzostwami NFL. Mecz toczy się między zwycięzcą konferencji American Football Conference (AFC) a zwycięzcą konferencji National Football Conference (NFC). Od tego czasu Super Bowl był rozgrywany corocznie po zakończeniu play-offów w połowie stycznia, potem pod koniec stycznia, a obecnie na początku lutego. Rekordzistami Super Bowl jest drużyna Pittsburgh Steelers (IX, X, XIII, XIV, XL,XLIII). Zespoły, które wygrały ten mecz pięciokrotnie, to San Francicso 49ers (XVI, XIX, XXIII, XXIV, XXIX) oraz Dallas Cowboys (VI, XII, XXVII, XXVIII, XXX). Dwie drużyny wygrały Super Bowl trzy razy w ciągu czterech lat, są to Dallas Cowboys (XXVII, XXVIII i XXX) oraz New England Patriots (XXXVI, XXXVIII i XXXIX).
| Liczba tytułów | Klub | Lata triumfów |
|---|---|---|
| 6 | Pittsburgh Steelers | 1974, 1975, 1978, 1979, 2005, 2008 |
| 5 | Dallas Cowboys | 1971, 1977, 1992, 1993, 1995 |
| 5 | San Francisco 49ers | 1981, 1984, 1988, 1989, 1994 |
| 4 | Green Bay Packers | 1966, 1967, 1996, 2010 |
| 4 | New York Giants | 1986, 1990, 2007, 2011 |
| 3 | Washington Redskins | 1982, 1987, 1991 |
| 3 | Oakland Raiders | 1976, 1980, 1983 |
| 3 | New England Patriots | 2001, 2003, 2004 |
| 2 | Denver Broncos | 1997, 1998 |
| 2 | Indianapolis Colts | 1970, 2006 |
| 2 | Miami Dolphins | 1972, 1973 |
| 1 | Kansas City Chiefs | 1969 |
| 1 | Chicago Bears | 1985 |
| 1 | Baltimore Ravens | 2000 |
| 1 | St. Louis Rams | 1999 |
| 1 | Tampa Bay Buccaneers | 2002 |
| 1 | New Orleans Saints | 2009 |
| 1 | New York Jets | 1968 |
|
||||||||