Swarzędz

	Swarzędz
Herb Swarzędza	Flaga Swarzędza
Państwo	Polska
Województwo	wielkopolskie
Powiat	poznański
Gmina	Swarzędz; gmina miejsko-wiejska
Aglomeracja	poznańska
Założono	XIV wiek
Prawa miejskie	1638
Burmistrz	Anna Tomicka (od 2008)
Powierzchnia	8,58 km²
Ludność (2010); • liczba; • gęstość	; 30 487; 3 493,5 os./km²
Strefa numeracyjna;	(+48) 61
Kod pocztowy	62-020
Tablice rejestracyjne	PZ, POZ
	Położenie na mapie Polski ; Swarzędz
	52°24′30″N 17°04′17″E / 52.40833, 52.40833Na mapach: 52°24′30″N 17°04′17″E / 52.40833, 52.40833
TERC; (TERYT)	4303921164
	Hasło promocyjne: Dobrze trafiłeś
	Urząd miejski Rynek 1; 62-020 Swarzędz
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa

Swarzędz (niem. Schwersenz) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie poznańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Swarzędz. Położone nad Jeziorem Swarzędzkim, ok. 10 km od centrum Poznania wchodzi w skład aglomeracji poznańskiej.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 30 487 mieszkańców^[1]. Jest ósmym co do wielkości w woj. wielkopolskim i ma jedną z największych gęstości zaludnienia spośród polskich miast (3 522,4 osób/1 km² - 4.lokata w kraju, za Świętochłowicami oraz podwarszawskimi: Piastowem i Legionowem).

Na terenie Swarzędza znajduje się największy w Europie skansen pszczelarski.

Dawniej jeden z ośrodków włókienniczych Wielkopolski, obecnie miejsce prosperowania bardzo wielu warsztatów stolarskich, tapicerskich i meblowych.

[edytuj] Położenie

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 8,23 km²^[2].

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

[edytuj] Historia

Wieża ciśnień i rzeźnia z początku XX wieku

Ślady osadnictwa człowieka w okolicach Swarzędza sięgają 8-3,5 tys. lat p.n.e. Potwierdzają to liczne stanowiska archeologiczne głównie z okresu kultury łużyckiej i przeworskiej, a także z mezolitu i wczesnego średniowiecza.

Pierwsze wzmianki pisane pojawiły się w 1366 r. o wsi Swarancz lub Swanrancz należącej do rodziny Górków herbu Łodzina. Byli oni w jej posiadaniu do 1592, kiedy to właścicielem został Mikołaj ze Srebrnej Góry koło Nakła. Następnie Swarzędz przeszedł w ręce rodziny Czarnkowskich herbu Nałęcz. Wieś liczyła wówczas 2,5 łana, 3 zagrodników, pasterza i 30 owiec.

W 1610 r. właścicielem Swarzędza został wojewoda inowrocławski i kaliski - Zygmunt Grudziński herbu Grzymała, by 28 sierpnia 1638 r. wystawić na zamku w Kórniku dokument lokacyjny na prawie magdeburskim, potwierdzony przez króla Władysława IV, nadając miastu nazwę Grzymałów. W kolejnych latach nazwę tę wyparła dawna nazwa wsi Swarzędz.

W 1910 r. Swarzędz liczył 3 459 mieszkańców, tym: 1 927 Polaków (55,7%), 1 371 Niemców (39,6%) i 161 Żydów (4,7%).

Z okazji 350-lecia nadania praw miejskich, przypadającego w 1988, społeczeństwo ufundowało dla miasta sztandar. Swarzędz został również odznaczony przez Radę Państwa Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski^[3].

[edytuj] Edukacja

W Swarzędzu funkcjonują trzy szkoły podstawowe, trzy gimnazja, jedno samodzielne liceum ogólnokształcące oraz dwa zespoły szkół z liceami i technikami oraz szkołami policealnymi:

Szkoła Podstawowa nr 1 im. Stanisława Staszica w Swarzędzu
Szkoła Podstawowa nr 4 im. Jana Brzechwy w Swarzędzu
Szkoła Podstawowa nr 5 im. prof. Adama Wodziczki w Swarzędzu
Gimnazjum nr 1 w Swarzędzu (społeczne, Fundacji "Ekos")
Gimnazjum nr 2 im. Królowej Jadwigi w Swarzędzu
Gimnazjum nr 3 im. Polskich Noblistów w Swarzędzu
I Liceum Ogólnokształcące w Swarzędzu (społeczne, Fundacji "Ekos")
Zespół Szkół nr 1 im. Powstańców Wielkopolskich w Swarzędzu
- Zasadnicza Szkoła Zawodowa
- III Liceum Ogólnokształcące w Swarzędzu
- Technikum Ekonomiczne w Swarzędzu
- Technikum Gastronomiczne w Swarzędzu
- Technikum Logistyczne w Swarzędzu
- Technikum Informatyczne w Swarzędzu
- Technikum Technologii Drewna w Swarzędzu
- Uzupełniające Technikum Handlowe dla Dorosłych w Swarzędzu - wieczorowe
- Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Swarzędzu - wieczorowe
- Uzupełniające Technikum Technologii Drewna dla Dorosłych w Swarzędzu - wieczorowe
- Uzupełniające Technikum Samochodowe dla Dorosłych w Swarzędzu - wieczorowe
- Uzupełniające Technikum Gastronomiczne dla Dorosłych w Swarzędzu - wieczorowe
- Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Swarzędzu - zaoczne
- Policealna Szkoła Handlowa w Swarzędzu - specjalność technik rachunkowości - zaoczne
- Policealne Studium Informatyczne w Swarzędzu - specjalność technik informatyk – wieczorowe i zaoczne
Zespół Szkół nr 2 w Swarzędzu
- II Liceum Ogólnokształcące w Swarzędzu
- II Liceum Profilowane w Swarzędzu
- Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Swarzędzu
- Policealne Studium Zawodowe w Swarzędzu

[edytuj] Organizacje społeczne

Związek Harcerstwa Polskiego i Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze - Harcerski Klub Turystyczny "Azymut"
Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej - Swarzędzki Szczep Harcerski "Dukt"
Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze - Oddział "Meblarz"
Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze - Koło Łaziki (Oddział Poznań - Nowe Miasto)
Liga Obrony Kraju - "COMMANDO" Klub Żołnierzy Rezerwy
Stowarzyszenie Przyjaciół Dzieci Specjalnej Troski im. Leszka Grajka w Swarzędzu

[edytuj] Sport

W Swarzędzu działa kilka klubów sportowych m.in. działający od 1921 piłkarski Klub Sportowy "Unia" - obecnie w trzeciej lidze, I-ligowy koszykarski Klub Sportowy "Unia-Probasket" oraz Uczniowski Klub Sportowy "Lider". W Swarzędzu kilka boisk przeznaczonych do gry w piłkę nożną, koszykówkę, kryty basen i lodowisko.

[edytuj] Zabytki

Dwór (obecnie przedszkole)

Kościół pw. św. Marcina z 1638, wielokrotnie przebudowany
Ratusz z XIX w. przebudowany
Dwór z końca XIX w. zbudowany dla rodziny Hoffmeyerów, parterowy z mieszkalnym poddaszem. Obecnie wyremontowany pełni rolę przedszkola
Domy z 1 poł XIX w.
Kaplica pw. NMP Wspomożycielki Wiernych z 1936
skansen pszczelarski ze zgromadzonymi unikatowymi formami uli w dzielnicy Swarzędza Nowa Wieś

[edytuj] Komunikacja

Przez Swarzędz przebiega droga krajowa nr 92. Przewoźnikiem miejskim na terenie Swarzędza jest Zakład Gospodarki Komunalnej w Swarzędzu obsługujący 15 autobusowych linii dziennych i jedną autobusową linię nocną. Do południowego Swarzędza dociera także linia 55 obsługiwana przez MPK Poznań.

[edytuj] Wspólnoty wyznaniowe

Kościół parafialny pw. Matki Bożej Miłosierdzia

Na terenie miasta Swarzędza znajduje się pięć parafii rzymskokatolickich, które wchodzą w skład dekanatu swarzędzkiego.

parafia pw. Chrystusa Jedynego Zbawiciela (południowy Swarzędz)
parafia pw. Matki Bożej Miłosierdzia (północny Swarzędz),
parafia pw. Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych (środkowo-zachodni Swarzędz)
parafia pw. św. Józefa Rzemieślnika (Swarzędz Nowa Wieś)
parafia pw. św. Marcina (stary Swarzędz)

[edytuj] Władze

[edytuj] Burmistrzowie miasta

lata	Imię i nazwisko
1918-1919	Brunon Glabisch
1919	Tadeusz Staniewski
1919-1920	Teofil Hoffmann
1920-1921	Czesław Lukserek
1922-1924	Józef Kotliński
1924-1927	Hieronim Dąbrowski
1928-1929	Walerian Olejniczak
1929-1939	Tadeusz Staniewski
1945-1946	Władysław Walczak
1946-1950	Maksymilian Rajewicz

[edytuj] Przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej

lata	Imię i nazwisko
1950-1952	Feliks Binek
1952-1953	Wasław Pawłowski
1953-1957	Czesława Kołacka
1957-1961	Feliks Binek
1962-1965	Jerzy Kolasa
1965-1970	Andrzej Ziółek
1970-1974	Czesław Piskorek

[edytuj] Naczelnicy Miasta i Gminy

lata	Imię i nazwisko
1974-1978	Czesław Piskorek
1978-1982	Czesław Szymaniak
1982-1984	Ryszard Seremak
1984-1990	Halina Tempińska

[edytuj] Burmistrzowie Miasta i Gminy

lata	Imię i nazwisko	informacje dodatkowe
1990-1994	Jerzy Gruszka
1994-2002	Jacek Szymczak
2002-2006	Anna Tomicka	pierwszy burmistrz wybrany w wyborach powszechnych
2006-2007	Bożena Szydłowska	zrzekła się mandatu burmistrza w związku z uzyskaniem mandatu posła na Sejm RP (wygaśnięcie mandatu nastąpiło 31 października 2007)
2007-2008	Marek Baumgart (p.o.)
2008-	Anna Tomicka	wybrana 16 marca 2008 w II turze, wybrana ponownie 21 listopada 2010

[edytuj] Przewodniczący Rady Miejskiej od 1990

lata	Imię i nazwisko
1990-1994	Arkadiusz Małyszka
1994-1998	Barbara Brodowska-Wlaźlińska
1998-2002	Anna Tomicka
2002-2006	Bożena Szydłowska
2006-2010	Piotr Choryński
2010-	Marian Szkudlarek

Od marca 2009 na terenie miasta i gminy Swarzędz działa Młodzieżowa Rada Miejska, wybrana w wyborach przez młodzież w celu rozpowszechniania idei samorządności wśród młodych ludzi oraz reprezentowania ich interesów.^{[potrzebne źródło]}

[edytuj] Współpraca międzynarodowa

Miasta i gminy partnerskie:

Przypisy

↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.
↑ (M.P. z 1988 r. Nr 21, poz. 190)

[edytuj] Zobacz też

Cmentarz żydowski w Swarzędzu

[edytuj] Bibliografia

Marcin Libicki,Piotr Libicki: Dwory i pałace wiejskie w Wielkopolsce. REBIS, 2003. ISBN 8373012435.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Oficjalna strona miasta i gminy Swarzędz

[Ludno.C5.9B.C4.872010-12-0] Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.

[1] Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.

[2] (M.P. z 1988 r. Nr 21, poz. 190)

[1]

[2]

[3]

Swarzędz

Spis treści

[edytuj] Położenie

[edytuj] Historia

[edytuj] Edukacja

[edytuj] Organizacje społeczne

[edytuj] Sport

[edytuj] Zabytki

[edytuj] Komunikacja

[edytuj] Wspólnoty wyznaniowe

[edytuj] Władze

[edytuj] Burmistrzowie miasta

[edytuj] Przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej

[edytuj] Naczelnicy Miasta i Gminy

[edytuj] Burmistrzowie Miasta i Gminy

[edytuj] Przewodniczący Rady Miejskiej od 1990

[edytuj] Współpraca międzynarodowa

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Linki zewnętrzne

Osobiste

Przestrzenie nazw

Warianty

Widok

Działania

Szukaj

Nawigacja

Dla czytelników

Dla wikipedystów

Narzędzia

Drukuj lub eksportuj

W innych językach