Szachownica kostkowata

Szachownica kostkowata
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	jednoliścienne
Rząd	liliowce
Rodzina	liliowate
Rodzaj	szachownica
Gatunek	szachownica kostkowata
Nazwa systematyczna
Fritillaria meleagris L. Sp. pl. 1:304. 1753
Kategoria zagrożenia
Kategoria zagrożenia w Polsce (CzK) EX EW CR EN VU LR Kategoria: krytycznie zagrożony
Zdjęcia i grafiki w Commons

Szachownica kostkowata (Fritillaria meleagris L.) – gatunek bylin należący do rodziny liliowatych. Występuje głównie w Europie Zachodniej. W rozproszeniu spotyka się ją w środkowej i południowo-wschodniej Europie. W Polsce gatunek bardzo rzadki. Występuje na Pomorzu, w Wielkopolsce, w okolicach Przemyśla (Rezerwat przyrody Szachownica kostkowata w Stubnie, Krównikach), nad Sanem oraz Biebrzą.

Morfologia

Łodyga

Dorasta od 15 do 40 cm.

Liście

Szarozielone, rynienkowate, wąskolancetowate, rowkowane, ustawione skrętolegle.

Kwiat

Bezwonny, dzwonkowaty, pochylony ku dołowi o długości 3–4 cm. Tępe płatki okwiatu są podgięte na wierzchołku, u nasady każdej działki znajduje się miodnik. Kwiat jest purpurowobrązowy z wzorem szachownicy, czasem białawozielono plamisty lub czerwono pstrokaty. Kwitnie od kwietnia do maja.

Cebula

Kuliste, wielkości orzecha laskowego.

Biologia i ekologia

Rośnie na wilgotnych łąkach, w zaroślach, na torfowiskach niskich, bagnach.

Wymagania

Lekkie gleby, w pobliżu oczek wodnych i strumyków.

Roślina trująca

Zagrożenia i ochrona

W Polsce roślina objęta całkowitą ochroną gatunkową.

Kategorie zagrożenia:

• Kategoria zagrożenia w Polsce wg Czerwonej listy roślin i grzybów Polski (2006): E (wymierający).
• Kategoria zagrożenia w Polsce wg Polskiej Czerwonej Księgi Roślin: CR (critical, krytycznie zagrożony).

Występuje m.in. w Rezerwacie przyrody Szachownica kostkowata w Stubnie.

Zastosowanie

• Roślina ozdobna - uprawiana w ogrodach.